Japonya Trump’ın gözüne girmek için Alaska doğalgaz boru hattı vaadini değerlendiriyor

Konu hakkında bilgi sahibi üç yetkilinin Reuters’a aktardığına göre Japonya, ABD Başkanı Donald Trump’a yaranmak ve olası ticari sürtüşmeleri önlemek için Alaska’da 44 milyar dolarlık bir doğalgaz boru hattına destek vermeyi düşünüyor.

Tokyo’daki yetkililer, Trump’ın ABD’nin refahı ve güvenliği için kilit önemde olduğunu söylediği projeyi, Japonya Başbakanı Shigeru Ishiba ile önümüzdeki hafta Washington’da ilk kez bir araya geldiğinde gündeme getirmesini bekliyor.

Japonya, Alaska’nın kuzeyindeki sahaları güneydeki bir limana bağlaması planlanan ve gazın sıvılaştırılarak Asyalı müşterilere sevk edileceği 800 millik boru hattının uygulanabilirliği konusunda, diğer kaynaklara kıyasla gazın toplam maliyeti nedeniyle şüphelere sahip. Ancak yetkililer, talep edilmesi halinde bir anlaşmayı araştırmayı teklif etmeye hazır olduklarını söyledi.

Yetkililerden biri, Tokyo’nun 56 milyar dolarlık ikili ticaret açığını azaltmak ve gümrük vergisi tehdidini bertaraf etmek için daha fazla ABD gazı satın almak ve ABD’de savunma harcamalarını ve imalat yatırımlarını artırmak gibi diğer tavizlerin arasına böyle bir taahhüdü de dahil edebileceğini söyledi.

Beyaz Saray görüşmeyle ilgili yorum talebine hemen yanıt vermedi. Japonya Dışişleri Bakanlığı konuyu tartışmak için erken olduğunu söyledi.

Japonya’nın Alaska projesine olası ilgisinin ayrıntıları daha önce bildirilmemişti. Reuters’a göre, yetkililer medyaya konuşma yetkileri olmadığı için isimlerinin gizli kalması koşuluyla konuştular.

Alaska’nın kaynak potansiyelini açığa çıkarma vaadi

Trump’ın 20 Ocak’ta göreve başladığında imzaladığı kararnameler arasında, “Alaska LNG’sinin Amerika Birleşik Devletleri’nin diğer bölgelerine ve Pasifik bölgesindeki müttefik ülkelere satışı ve taşınması da dahil olmak üzere” Alaska’nın kaynak potansiyelini açığa çıkarmayı vaat eden bir kararname de vardı.

Trump gaz projesini Alaska ve Asya’da istikrarlı bir enerji kaynağı arayan ABD müttefikleri için bir kazanç olarak nitelendirdi. Ancak Japonya’nın zaten LNG’ye bol miktarda erişimi var ve şirketleri geçen yıl iç tüketiminin yarısından fazlası olan yaklaşık 38 milyon ton ticaret yaptı.

Yine de Alaska boru hattı, Japonya’nın gaz ithalatının yaklaşık onda birini gerçekleştirdiği Rusya ve Orta Doğu gibi kaynaklardan tedarikini çeşitlendirmesine yardımcı olabilir.

Ishiba cuma günü parlamentoda yaptığı açıklamada Japonya’nın fosil yakıtlara bağımlılığını azaltması gerektiğini belirtirken “istikrarlı enerji arzı açısından ABD’den talep etmemiz gereken şeyler var” dedi. Bu konuda ayrıntı vermedi ve Alaska projesinden bahsetmedi.

Yetkililer, Ishiba’nın Trump’la görüştüğünde Alaska projesine yatırım yapmak da dahil olmak üzere LNG konusunda kesin taahhütlerde bulunamayacağı konusunda uyarıda bulundu. Dördüncü bir yetkili, herhangi bir anlaşmanın Japon alıcıların satın aldıkları LNG’yi yeniden satmalarına izin vermek de dahil olmak üzere makul fiyatlandırma ve esneklik sunması gerektiğini söyledi.

Trump ile bağ kurma çabaları

Trump, Beyaz Saray’a döndüğünden bu yana yabancı mallara yönelik bir dizi gümrük vergisinden söz etti ancak Japonya ile ekonomik ve güvenlik ilişkilerine yaklaşımı hakkında çok az şey açıkladı. Ancak konu, Trump’ın ilk döneminde çelik ithalatına getirdiği gümrük vergileri ve Tokyo’dan Amerikan askerlerine ev sahipliği yapmak için daha fazla ödeme yapmasını talep etmesiyle sarsılan, ABD’nin önemli bir müttefiki ve en büyük yabancı yatırımcısı olan Japonya’daki siyasi söylemi domine etti.

Tokyo’da medyanın ilgisi, geçen yıl başbakan olan ve bir azınlık hükümetine başkanlık eden Ishiba’nın, eski Japon lider Shinzo Abe’nin ilk döneminde Trump ile kurduğu bağı tekrarlayıp tekrarlayamayacağına odaklandı.

2022’de bir suikast sonucu öldürülen Abe, 2016 seçim zaferinden sonra Trump’la görüşen ilk yabancı lider olmuş ve ikili “yakın sırdaş” ve golf partneri haline gelmişti.

Trump’ın yakın çevresiyle böyle bir tanışıklığı olmayan Ishiba yönetimi, hem Japonya hem de Trump’la bağları olan ABD’li milletvekilleri ve politika uzmanlarından danışmanlık aldı. Bunlar arasında ABD’nin eski Tokyo Büyükelçisi Tennessee Senatörü Bill Hagerty ve muhafazakar bir düşünce kuruluşu olan Hudson Enstitüsü’nün Japonya Başkanı Kenneth Weinstein da bulunuyor.

Weinstein Reuters’e verdiği demeçte Japonya’yı ABD ile enerji ortaklıklarını derinleştirmeye teşvik ettiğini ve Alaska projesinin ciddi bir değerlendirme gerektirdiğini söyledi. Hagerty’nin ofisi sorulara yanıt vermedi.

Trump’ın 2016 seçim zaferinden sonra geçiş ekibinde görev alan Tokyo merkezli iş adamı Ado Machida, Japonya’nın daha fazla LNG satın alma ve Alaska LNG boru hattını destekleme teklifinin Trump’ı kazanmanın “muhtemelen en kolay” yolu olacağını söyledi.

“Trump, Japonya’nın kendisi için ne yapacağını bilmek isteyecektir” diyen Machida, teklif hakkında Japon hükümet yetkilileriyle konuştuğunu da sözlerine ekledi.

Yetkililerden biri, Japonya Uluslararası İşbirliği Bankası (JBIC) gibi devlet bankalarının, Japonya’nın denizaşırı petrol, gaz ve kömür rezervlerini güvence altına almak için güvendiği Mitsubishi Corp ve Mitsui & Co gibi ticaret firmalarına Alaska projesi için finansman sağlayabileceğini söyledi.

Mitsubishi 2022 yılında, LNG teklifini denetleyen devlet şirketi Alaska Gasline Development Corporation (AGDC) ile burada amonyak üretmenin fizibilitesini değerlendirmek üzere bir anlaşmaya vardı. Mitsubishi projeye değerlendirmenin ötesinde bir taahhütte bulunmadı.

Mitsubishi ve Mitsui, Alaska LNG projesiyle ilgili potansiyel yatırımlar ve tartışmalar hakkında yorum yapmayı reddetti. JBIC, Japon şirketlerinin herhangi bir katılımı gibi faktörleri göz önünde bulundurarak vaka bazında destek sağlamayı değerlendireceğini söyledi.

AGDC sözcüsü Reuters’e yaptığı açıklamada Japon enerji liderleriyle proje hakkında görüşmeler yaptıklarını söyledi ancak ayrıntı vermedi.

İlk olarak Trump’ın önceki döneminde onaylanan proje, çevreci grupların muhalefetine rağmen 2020 yılında Federal Enerji Düzenleme Komisyonu’ndan izin ve 2022 yılında da nihai yasal onay almıştı.

Bu ay AGDC, boru hattını ilerletmek için geliştirici Glenfarne ile bir anlaşma imzaladığını açıkladı.