Jonathan Powell, Yuri Uşakov ile temas kurdu

Birleşik Krallık ulusal güvenlik danışmanı Jonathan Powell, Londra ve en yakın Avrupa müttefiklerinin Trump yönetiminin Ukrayna konusundaki çıkarlarını göz ardı edebileceğinden endişe duyması üzerine, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gizli bir iletişim kanalı açmaya çalıştı.

Financial Times’ta (FT) yer alan iddiaya göre, Kuzey İrlanda’da “Hayırlı Cuma” anlaşmasının sağlanmasında önemli bir rol oynayan deneyimli müzakereci Powell, bu yılın başlarında Putin’in dış politika danışmanı Yuri Uşakov’u aradı.

Kaynaklara göre, Powell’ın bu yaklaşımı, Birleşik Krallık ve diğer Avrupa ülkelerinin tutumunun Ruslara “doğru bir şekilde” iletilmesini sağlamak için düşünülmüştü.

Bu girişim, Avrupa’da ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’yı destekleme konusundaki “tutarsız” yaklaşımına ilişkin endişeler ve Trump yönetimi altında ABD’nin çıkarlarının Avrupa ülkelerinin çıkarlarından uzaklaştığına dair kaygılar nedeniyle gerçekleşti. 

Fakat kaynaklara göre, Powell ve Uşakov arasındaki telefon görüşmesi tek seferlik oldu ve Putin’in yakın çevresine yeni bir iletişim kanalı açmayı başaramadı. Kaynaklardan biri, görüşmenin “iyi gitmediğini” söyledi. 

Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov, FT’nin haberinin yayınlanmasının ardından çarşamba günü gazetecilere verdiği demeçte, “Böyle bir temas oldu. Diyalog devam etmedi. Bu temas sırasında, muhatap Avrupalıların pozisyonunu sunmak için güçlü bir istek gösterdi, fakat bizim pozisyonumuzu dinlemek için herhangi bir niyet veya istek göstermedi. Karşılıklı görüş alışverişi imkansız olduğu için diyalog daha fazla gelişmedi,” dedi.

Avrupalı bir yetkili, Powell’ın görüşmesinin koordineli bir G7 girişiminin parçası olmadığını, bazı Avrupa başkentlerinin desteklediği Birleşik Krallık’ın bağımsız bir girişimi olduğunu söyledi.

Yetkili, “Endişemiz, Ruslarla olan görüşmeleri Amerikalılara devrettiğimizdi,” diye ekledi.

İngiliz hükümeti, Birleşik Krallık’ın “Moskova’daki büyükelçiliğimiz aracılığıyla da dahil olmak üzere, Rus hükümetiyle düzenli olarak temas kurmasının” normal olduğunu söyledi.

Bir İngiliz yetkili, Powell’ın son aylarda Uşakov ile konuşmadığını, buna Trump’ın ağustos ayında Alaska’da Putin ile yaptığı tek taraflı görüşmenin de dahil olduğunu söyledi.

Bu görüşme, Avrupa güçleri için en endişeli dönemdi. İngiliz yetkili, geçen yıl Başbakan Keir Starmer tarafından görev verilen Powell’ın arka kanal oluşturmaya çalıştığını da yalanlamadı.

Starmer ve diğer Avrupalı liderler, Trump’ı kendi taraflarında tutmak için baskı yaptılar, hatta Alaska zirvesinden birkaç gün sonra Zelenskiy’i desteklemek için Washington’a uçarak Trump ile bir görüşme yaptılar. 

İki hafta önce, ABD savaşın başlamasından bu yana Rusya’nın petrol sektörüne en sert yaptırımları uyguladı ve Trump, 30 yıl sonra ilk kez nükleer silah denemelerine yeniden başlanabileceğini açıkça dile getirdi.

İkinci bir Avrupalı yetkili, bazı müttefiklerin, Moskova’yı mümkün olan en zayıf konumdan savaşın sona ermesi için müzakereye zorlamayı amaçlayan yaptırımlar ve diğer önlemler yoluyla Rusya’ya “daha fazla baskı uygulanmadan” Powell’ın girişiminden endişe duyduklarını söyledi. 

Ayrıca, Trump yönetiminin, barış görüşmelerini sağlamak için ABD öncülüğündeki çabaların dışında ayrı bir iletişim kanalı açmaya çalışan Powell’ın girişiminden rahatsız olabileceğinden korkulduğunu da eklediler.