İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Avrupa Birliği’ne yeniden katılma girişiminin de değerlendirilen seçenekler arasında yer alabileceğini açıkça belirtti.

Burnham, salı günü Liverpool’da düzenlenen iktidardaki İşçi Partisi’nin yıllık konferansında, Muhafazakârlar tarafından varılan Brexit anlaşmasının “faydadan çok zarar” getirdiğini savundu.

Başbakan, bu yılın ilerleyen aylarında yapılacak Birleşik Krallık-AB zirvesinde “İngiltere’nin Avrupalı ortaklarıyla uzun vadeli ilişkisi için farklı seçeneklerin neler olduğunu” ayrıntılı olarak açıklayacağını söyledi.

Çarşamba günü yayınlanan bir BBC röportajında Burnham, “Gümrük birliği konusunda [eski Maliye Bakanı] George Osborne’un söylediklerine bakabiliriz, Liberal Demokratların konferansında tek pazar hakkında söylediklerine bakabiliriz ya da sonuna kadar gidebiliriz,” dedi ve şöyle devam etti:

“Dolayısıyla açıkça değerlendirilmesi gereken seçenekler var ve neyin uygulanabilir olduğuna, her birinin artı ve eksilerinin ne olacağına bakmamız gerekiyor.”

Burnham’ın İşçi Partisi’ndeki selefi Keir Starmer, AB’nin tek pazarına veya gümrük birliğine yeniden katılmama sözü vermişti.

Burnham’ın hükümeti genel seçimlere kadar bu tutumunu sürdürecek. Fakat bu hamlesi, Brexit referandumundan on yıl sonra ilişkileri yeniden canlandırmak için seçim sonrası bir girişimin zeminini hazırladı.

Moldova’da muhalefet partileri, Anayasa’yı ihlal ettiği ve güçler ayrılığını çiğnediği gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Maya Sandu’ya karşı mecliste görevden alma süreci başlattı. Teklifin parlamentoda kabulü için en az 68 milletvekilinin onayı gerekirken kararın çıkması durumunda 30 gün içinde referanduma gidilecek.

Moldova parlamentosundaki muhalefet milletvekilleri, Cumhurbaşkanı Maya Sandu’yu görevden alma sürecini başlattı.

Muhalefet cephesi, Sandu’yu diğer devlet organlarının yetkilerini gasp etmekle, hükümeti ise güçler ayrılığı ilkesini çiğnemekle suçluyor.

Girişimi Moldova’nın Gelişimi ve Birleşmesi Partisi (PDCM) lideri Ion Chicu duyurdu. Chicu’ya Moldova Cumhuriyeti Komünistler Partisi (PCRM), Moldova Cumhuriyeti Sosyalistler Partisi (PSRM), Alternativa, Bizim Parti (Partidul Nostru) ve Evde Demokrasi (Democrația Acasă) temsilcileri de eşlik etti.

Muhalefet partileri, Sandu’nun cumhurbaşkanlığı süresince anayasayı ve ülke yasalarını defalarca ağır biçimde ihlal ettiğini ileri sürüyor.

Yerel Newsmaker portalının haberine göre Evde Demokrasi Partisi Milletvekili Valentina Meșina ortak basın toplantısında, anayasal güvencenin ve toplumsal güvenin tükendiğini savunarak Sandu’ya istifa çağrısı yaptı.

Meșina, cumhurbaşkanının Moldova devletinin başarısızlığa uğradığını kabul etmesi ve görevinden onurlu şekilde ayrılması gerektiğini söyledi.

Bizim Parti Milletvekili Alexandr Berlinschii ise parlamenter sistem yerine başkanlık cumhuriyetine geçilmesini öngören anayasa değişikliği üzerinde çalıştıklarını açıkladı.

Berlinschii, vatandaşların çoğunluğunun devlet yönetiminde tek bir kişinin sorumluluk almasını istediğini iddia ederek bu doğrultuda yasa tasarısı hazırladıklarını bildirdi.

Cumhurbaşkanlığı İdaresi ise suçlamaların ardından Sandu’nun görevini sürdüreceğini, anayasal düzeni, demokrasiyi ve özgürlükleri koruma sorumluluğunu yerine getirmeye devam edeceğini duyurdu.

İktidardaki Eylem ve Dayanışma Partisi lideri ve Parlamento Başkanı Igor Grosu da muhalefetin görevden alma girişimine tepki gösterdi.

Moldova Anayasası uyarınca cumhurbaşkanının yetkilerini askıya alma teklifinin parlamentoda gündeme gelebilmesi için milletvekillerinin en az üçte birinin imzası gerekiyor.

Süreç kapsamında devlet başkanının suçlamalara karşı meclise açıklama yapma hakkı var. Sandu’nun görevden uzaklaştırılması kararının onaylanması için en az 68 milletvekilinin kabul oyu şart koşuluyor.

Parlamentonun teklifi kabul etmesi halinde, en geç 30 gün içinde cumhurbaşkanının nihai azline ilişkin referandum düzenlenmesi gerekiyor.

Aralık 2020’den bu yana cumhurbaşkanlığı makamında oturan Maya Sandu, 2024 yılında yeniden bu göreve seçildi.

Avrupa Birliği yanlısı çizgisiyle öne çıkan Sandu yönetimindeki Kişinev, Ukrayna savaşının başlamasının ardından Mart 2022’de AB’ye üyelik başvurusu yapmış, aynı yılın haziran ayında aday ülke statüsü almıştı.

Moldova makamları ayrıca Bağımsız Devletler Topluluğu tüzüğünü feshetme kararı aldı; ülkenin 2027 ilkbaharında topluluktan tamamen ayrılması öngörülüyor.

Sandu daha önce yaptığı değerlendirmelerde, Moldova ile Romanya’nın birleşmesi gündemiyle olası bir referandum yapılması durumunda “evet” oyu kullanacağını dile getirmişti.

Küçük bir ülke olarak demokratik ve egemen biçimde ayakta kalmanın giderek zorlaştığını savunan Sandu, Moldova vatandaşlarının çoğunluğunun şu aşamada birleşmeyi desteklemediğini, ancak böylesi bir adımın AB üyelik sürecini hızlandırabileceğini kaydetmişti.

Avrupa Birliği, enerji ithalatına yıl içinde fazladan 100 milyar avro ödemesine rağmen ek yakıt temin edemedi. Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler doğalgazı megavatsaat başına 73,95 avroya çıkarırken ABD’nin dizel ihracatını kısıtlama ihtimali kış öncesi baskıyı artırıyor. AB Enerji Komisyonu Üyesi Dan Jørgensen, nihai çıkış yolu olarak yerli yeşil elektrik üretimini işaret ediyor.

Avrupa Birliği (AB), küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle yıl içinde 100 milyar avronun üzerinde ek fatura ödedi. Yapılan bu yüklü harcamaya rağmen birliğin tedarik ettiği petrol ve gaz miktarında herhangi bir artış sağlanamadı.

Tabloyu Dublin’de düzenlenen AB Enerji Bakanları Toplantısı öncesinde değerlendiren AB Enerjiden Sorumlu Komisyon Üyesi Dan Jørgensen, dışa bağımlılığın sürdürülemez bir noktaya geldiğini vurguladı.

Jørgensen, 29 Eylül’deki açıklamasında, “Bu yıl enerji için fazladan ödediğimiz miktar 100 milyar avroyu aştı ancak karşılığında bir damla fazla petrol, bir metreküp fazla gaz almadık” dedi.

Küresel fiyatlardaki her yükselişin doğrudan Avrupalı hanehalkına ve sanayiye yansıdığına işaret eden Jørgensen, çözümün yerli kaynaklarda olduğunu savundu.

Komisyon üyesi, “İthal edilen, kirletici ve pahalı fosil yakıtların yerine kendi ürettiğimiz enerjiye, yeşil elektriğe yönelmeliyiz” diye konuştu.

Avrupa’da enerji fiyatları, İran savaşıyla birlikte Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliğine ilişkin kaygıların artması ve küresel petrol piyasalarındaki sarsıntılar nedeniyle yeniden tırmanışa geçti.

Washington yönetiminin İran’a yönelik yeni saldırı dalgasının ardından eylül ayı başında Avrupa gösterge doğalgaz fiyatları Ocak 2023 sonrası dönemin en yüksek düzeyini gördü.

Hollanda merkezli vadeli doğalgaz kontratları yüzde 5,9 artışla megavatsaat başına 73,95 avroya çıktı.

Piyasalardaki bu fiyatlamada, kış dönemi öncesinde Hürmüz Boğazı rotalı sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatının uzun süre kesintiye uğrayabileceği endişesi etkili oldu.

Kıtanın enerji dengelerini sarsan bir diğer başlık ise Beyaz Saray’dan gelen sinyaller oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın dizel ihracatını kısıtlama ihtimalini gündeme taşıması Brüksel’deki tedirginliği artırdı.

Dizel ihtiyacının yaklaşık yarısını ABD’den karşılayan AB, bu tedarik hattının kesilmesini istemiyor.

Jørgensen, Washington’a böyle bir adımın ne ABD’nin ne de Avrupa’nın çıkarına hizmet edeceğini açıkça ilettiğini aktardı.

AB yetkilisi, ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın söz konusu ihracat kısıtlamasına mesafeli durmasını olumlu bir yaklaşım olarak niteledi.

Avrupa’da an itibarıyla fiziki bir arz krizi yaşanmadığını belirten Jørgensen, kış mevsimi yaklaşırken belirsizlikleri asgari düzeye indirmeyi hedeflediklerini kaydetti.

Rusya-Ukrayna savaşının patlak vermesinden bu yana Rus kaynaklarına bağımlılığı azaltmak amacıyla alternatif tedarikçilere ve LNG piyasalarına yönelen AB, yüksek maliyet baskısıyla yüzleşmeyi sürdürüyor.