Diplomasi
Kallas: Suriye ile ilişkilerimizde önemli bir ilerleme hedefliyoruz
AB Dışişleri Komiseri Kaja Kallas, bloğun “Suriye ile ilişkilerinde önemli bir ilerleme” hedeflediğini belirtti.
Avrupa Birliği’nin 27 üyesi, Suriye ile daha fazla ticarete ve daha yakın siyasi bağlara yol verecek bir anlaşmaya varılmasına yönelik öneriyi destekledi.
2008 yılında, Suriye’de Beşar Esad’ın iktidarda olduğu dönemde bir ortaklık anlaşması taslağı hazırlanmış ama daha sonra rafa kaldırılmıştı.
Kallas, AB’nin mevcut metni imzalayabileceğini, ardından da “modernize edilmiş bir anlaşma” için müzakere yapabileceğini belirtti:
“Suriye’nin yatırıma ve başarılı bir geçiş sürecine ihtiyacı var. Amaç, Avrupa ve Suriye’ye ticaret, siyasi diyalog ve daha yakın işbirliği için bir çerçeve sunmak ve bunu mümkün olan en kısa sürede gerçekleştirmek.”
Kallas, “istikrarlı bir Suriye’nin Avrupa’nın menfaatine” olduğunu da sözlerine ekledi.
AB’nin Mısır, Ürdün ve İsrail gibi birçok ülkeyle ortaklık anlaşmaları bulunuyor; bu anlaşmalar genellikle ilgili ülkelere ticari avantajlar sağlıyor ama bu anlaşmalar, AB üyeliğine yol açmıyor.
AB’nin Ürdün Büyükelçisi Pierre-Christophe Chatzisavas, The National gazetesine verdiği demeçte, Hürmüz Boğazı’na alternatif bir ticaret yolu haline gelen Kızıldeniz’deki Akabe limanındaki trafiğin artmasıyla birlikte Ürdün’ün iş dünyası için cazip bir yer haline geldiğini belirtti.
Chatzisavas, Avrupa’nın geleneksel yardımların ötesine geçerek Ürdün’deki “stratejik kalkınma projelerine” odaklanmak istediğini söyledi.
Bu arada AB dışişleri bakanları, Suriye’ye yönelik daha fazla girişimde bulunulması çağrısında bulundu.
Kallas, Suriye’nin savaştan toparlanmaya devam edebilmesi için “çok fazla yatırıma ihtiyacı olduğunu” belirtti.
Brüksel’deki toplantıda yaptığı açıklamada, “Suriye ile ilişkilerimizi diğer Akdeniz ortaklarımızla olan düzeye çıkarmayı umuyoruz,” dedi.
Toplantı, AB’nin Akdeniz’den Sorumlu Komiseri Dubravka Suica’nın perşembe günü (19 Kasım) düzenlenecek AB-Ürdün yatırım konferansından önce Şam’a gideceği bir haftanın başlangıcını oluşturuyor.
Avrupalı yetkililer, önceliklerinin “istikrar, ticaret ve mültecilerin Suriye’ye geri dönüşü” olduğunu belirttiler.
Ürdün hükümetinin, yatırım konferansını limanlar, yollar, demiryolları ve lojistik merkezleri dahil olmak üzere 15 milyar dolar değerindeki projeleri tanıtmak için kullanması bekleniyor.
Krallığın, ABD-İran savaşı nedeniyle kısıtlanan bölgesel ticaretin bir koridoru haline gelmesi umuluyor.
The National gazetesine verilen bilgiye göre, AB tarafından Orta Doğu’nun en istikrarlı ülkelerinden biri olarak görülen Ürdün’e yatırım yapmak için yaklaşık 60 ila 70 Avrupalı şirket ilgi gösterdi.
Chatzisavas, “Ürdün, benzersiz bir hayatta kalma içgüdüsü ve şokları absorbe etme kapasitesi sergiliyor,” dedi.
İran savaşı, karayoluyla Ürdün’den geçen mal miktarının artmasına neden oldu. Akabe konteyner terminali, 2026 yılının ilk yarısında 60.000 yirmi fitlik eşdeğer birim (TEU) elleçledi (handling).
Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre üç kat daha fazla.
Fakat nakliyeciler, Suriye ve Irak ile olan kara sınır geçişlerinde tıkanıklıklar ve gecikmelerle karşılaştıklarını belirtiyor.
Suica, AB’nin “Suriye yetkililerine tüm güvenimizi vereceğimizi, çünkü onların doğru yolda olduklarını düşündüğümüzü” söyledi.
Bugün (17 Kasım) Şam’da bir Suriye Ortaklığı Koordinasyon Forumu düzenlenecek.
Eylül ayında Şam’ı ziyaret eden ve savaşın yol açtığı “yıkımın” büyük bir kısmının hâlâ devam ettiğini belirten Kallas, Suriye’nin ülkeyi yeniden inşa etmek için daha fazla desteğe ihtiyacı olduğunu söyledi:
“Avrupa tarafında biz de Suriyeli mültecilerin geri dönmesini istiyoruz ve Suriye de ülkeyi yeniden inşa etmek için onların geri dönmesini istiyor fakat aynı zamanda geri dönmeleri için gerekli koşulların sağlanması gerekiyor. Birlikte yapabileceğimiz çok şey var; çünkü Suriye’nin istikrarı bizim de çıkarımıza, bölgenin çıkarına ve şu ana kadar mevcut çatışmanın dışında kalmayı başarmış olmaları da olumlu bir gelişme.”
Bu arada Ürdünlü yetkililer, Akabe’den Amman’a su sağlayacak bir boru hattı ve deniz suyu arıtma tesisi için bu yıl 5,8 milyar dolarlık finansman sağlamış olmaktan memnuniyet duyuyor.
Kral II. Abdullah’ın çarşamba günü projenin temelini atması bekleniyor.
Chatzisavas, bunun “geleneksel kalkınma yardımından Ürdün ile yeni bir ikili işbirliği modeline” geçişi başlatmaya yardımcı olabileceğini söyledi.
Yeni yaklaşımın “Ürdün’ün dayanıklılığına” odaklanması gerektiğini belirten Chatzisavas, bunun yanı sıra inovasyon, girişimcilik ve “stratejik kalkınma projelerine” yapılan yatırımlara da ağırlık verilmesi gerektiğini ekledi.