Kanada Büyükelçiliği, neo-Nazi Azov Tugayını ağırlamış

Kanada’nın Kiev’deki büyükelçiliğinin geçen yaz, neo-Nazi Azov Tugayına bağlı personel ile bir toplantı düzenlediği ortaya çıktı.

Kanada ordusu yıllardır, aşırı sağcı ideolojileri ve neo-Nazi bağlantıları nedeniyle Azov’u veya bağlı kuruluşlarını desteklemeyeceğini iddia ediyor. Fakat The Maple’ın elde ettiği belgeler, Azov üyelerinin temmuz ayı sonunda Kanada Savunma Ataşesi ile bir Azov yetkilisinin “samimi ve açık bir diyalog” olarak nitelendirdiği bir toplantı yaptığını gösteriyor.

The Maple’ın bilgi edinme talebi üzerine belgeleri yayınlayan Global Affairs Canada (GAC), toplantıda tartışılan konularla ilgili ayrıntıları sansürledi.

Belgeleri yayınlamasına rağmen GAC, The Maple’ın toplantıyla ilgili sorularını yanıtlamayı reddetti ve tüm soruları Milli Savunma Bakanlığına (DND) havale etti.

The Maple, Azov Tugayı veya bağlı kuruluşlarından Kanada büyükelçiliğinde yapılan toplantılar veya toplantı talepleriyle ilgili tüm yazışmaları talep etti.

Yayınlanan belgeler, 20 Temmuz’da bir Azov temsilcisinin Kanada’nın Ukrayna Büyükelçisi Natalka Cmoc’a “ilgili Kanada Askeri ve Ticari Ataşeleri veya Danışmanları ile bir toplantı” talebinde bulunduğunu gösteriyor.

GAC, e-postadaki Azov temsilcisinin adı ve rütbesi ile temsilcinin hangi Azov oluşumuna ait olduğu gibi diğer bilgileri sansürledi.

Birkaç gün sonra, o dönemde Kanada’nın Ukrayna’daki savunma ataşesi olan Tuğgeneral Serge Ménard, Cmoc’un ülke dışında olduğunu, fakat Ménard’dan kendisi adına Azov temsilcisiyle iletişime geçmesini istediğini yanıtladı.

Ménard, “Sizin için uygunsa, bu hafta bir toplantı düzenlemekten memnuniyet duyarız,” yazarak, 29 Temmuz ile 31 Temmuz arasında bazı toplantı saatleri önerdi.

Azov’un irtibat yetkilisi, “Cevabınız ve Büyükelçiliğe davetiniz için çok teşekkür ederim” diye yanıtladıktan sonra 31’inde görüşmeyi önerdi ve kıyafet kuralları hakkında bilgi istedi.

İrtibat kişisi “Genellikle sivil iş kıyafeti tarzında askeri kıyafetlerle çalışıyoruz veya üniformalarımızı giyebiliriz,” diye yazdı.

GAC, Azov’un irtibat kişisi tarafından önerilen toplantı gündemini sansürledi.

Bir takip belgesinde, toplantı saatinin “kabul edildiği” ve ataşe yardımcısı Kevin Pauley ile Andrea Lane’in de “zorunlu katılımcılar” olarak belirtildiği görülüyor.

Toplantıdan birkaç saat sonra Azov’dan gelen kişi, “Bizi ağırladığınız için bir kez daha teşekkür ederiz […] Sizi, meslektaşlarınız Andrea Lane ve Binbaşı Kevin Pauley ile birlikte ağırladınız,” diye yazdı.

GAC, toplantı sırasında tartışılan noktaların özeti gibi görünen belgenin neredeyse tamamını sansürledi. Azov’un irtibat yetkilisi, toplantıyı “samimi ve açık bir diyalog” olarak nitelendirdi.

DND ve Kanada Silahlı Kuvvetleri (CAF), Azov’un aşırı sağcı ideolojisi ve neo-Nazi bağlantıları nedeniyle Azov’u veya bağlı kuruluşlarını desteklemeyeceklerini iddia ediyorlar.

Geçen yıl The Maple’ın elde ettiği belgelere göre, DND’nin NATO müdürlüğü, Azov üyelerinin Ukrayna Ulusal Muhafızlarına entegre olmalarına rağmen aşırı sağcı “fanatikler” olmaya devam ettikleri konusunda uyarıda bulunmuştu.

Azov Tugayı, 2014 yılında neo-Nazi çete üyeleri tarafından Ukrayna’nın doğusunda “Rus yanlısı ayrılıkçılarla” savaşmak için bir “tabur” olarak kuruldu.

Aynı yıl Ukrayna Ulusal Muhafızlarına entegre edildikten sonra, adı “Azov Alayı” olarak değiştirildi. Daha sonra, savaş sırasında Şubat 2023’te bir tugay olarak genişletildi.

Haziran 2024’te, Joe Biden yönetimi Azov’a askeri transferlere yönelik altı yıllık yasağı kaldırdığını duyurduğunda, DND aynı yolu izlemeyeceğini söylemişti.

DND’nin açıklamalarının, 2023 yılında Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin bir parçası olarak kurulan ve aşırı sağcı Ulusal Kolordu partisinin lideri olan Azov’un kurucusu Andriy Biletsky’nin komutasındaki 3. Müstakil Taarruz Tugayı için de geçerli olup olmadığı belli değildi.

Biletsky, 2023 yılında verdiği bir röportajda, 3. Taarruz Tugayının ayrı bir oluşum olmasına rağmen, daha geniş Azov hareketinde “bölünme” olmadığını söylemişti.

Kanada’nın Ukraynalı neo-Nazilerle olan ilişkisi “herkesin bildiği bir sır.” 2021’de Ottawa Citizen’dan David Pugliese, 2018’de Azov üyeleri tarafından bilgilendirildiği aktarılan Kanadalı subayların birliği kınamadığını, bunun yerine gazetecilerin toplantının gerçekleştiğini ifşa etmesinden korktuğunu ortaya çıkarmıştı.

Nisan 2022’de Radio-Canada, CAF’ın 2020’de Azov dahil aşırı sağcı grupların üyeleri olduğu bildirilen Ukrayna ordusu mensuplarını eğittiğini gösteren daha fazla kanıt hakkında haber yapmıştı.

Şubat 2023’te sosyal medyada yayınlanan fotoğraflar, Azov’un yeni askerlerinin Kanada yapımı tüfekler ve optik cihazlarla eğitim gördüğünü gösteriyordu ama Azov’a silahları kimin sağladığı hâlâ belirsiz.

Azov Tugayının web sitesinde, Kanada yapımı Colt C7 ve Colt C8 saldırı tüfekleri “ana silah türleri” arasında listeleniyor.

Kanada’nın Ukrayna büyükelçiliği, daha önce Ukrayna’nın siyasi çatışmalarında bir mekan olarak hizmet vermişti. 2014 yılında, bina Maidan ayaklanması sırasında hükümet karşıtı protestoculara barınak sağlamıştı.