Kanada ve Çin, yeni ortaklıktan ‘tarihi’ kazanımlar elde etmeye hazırlanıyor

Kanada ve Çin, karşılıklı güçlü yönlerinden yararlanarak “tarihi” kazanımlar vaat eden yeni bir stratejik ortaklık kuruyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, cuma günü Çin lideri Xi Jinping ile görüşmesinde bunları söyledi.

2017’den bu yana Çin’i ziyaret eden ilk Kanada başbakanı olan Carney, aylar süren diplomatik çabaların ardından, Kanada’nın ABD’den sonra ikinci en büyük ticaret ortağıyla ilişkileri yeniden inşa etmeye yönelik bir misyonla Pekin’deydi.

“Bu yeni stratejik ortaklığa bölünmelerin yaşandığı bir dönemde başlamak önemlidir,” diyen Carney, tarım, tarımsal gıda, enerji ve finans gibi her iki tarafa da “tarihi kazanımlar” sağlayabilecek alanlara odaklanılması çağrısında bulundu. “İnanıyorum ki derhal ve sürdürülebilir ilerleme kaydedebileceğimiz alanlar bunlar,” diye ekledi.

ABD GÜMRÜK VERGİLERİNİN ARDINDAN
BAĞLARI GÜÇLENDİRME ÇABALARI

Kanada, ABD Başkanı Donald Trump’ın bazı Kanada mallarına gümrük vergileri getirmesinin ve uzun süredir müttefik olan Kanada’nın ülkenin 51. eyaleti olabileceğini öne sürmesinin ardından, dünyanın ikinci büyük ekonomisiyle bağlarını güçlendirmeyi hedefliyor.

Trump’ın geçen yıl Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana tarifelerle benzer şekilde hedef alınan Çin de, ABD’nin geleneksel nüfuz alanındaki bir G7 ülkesiyle işbirliğine istekli.

Xi, Carney’ye “Tarihe, halklarımıza ve dünyaya karşı sorumluluk bilinciyle sizinle çalışmayı sürdürmeyi ve Çin-Kanada ilişkilerini daha da geliştirmeyi sabırsızlıkla bekliyorum,” dedi.

Analistler, yakınlaşmanın Çin-ABD rekabetinin yaşandığı siyasi ve ekonomik bağlamı yeniden şekillendirebileceğini söylüyor; ancak Ottawa’nın Washington’dan dramatik biçimde uzaklaşması beklenmiyor.

Tsinghua Üniversitesi Uluslararası Güvenlik ve Strateji Merkezi’nde araştırmacı olan Sun Chenghao, “Kanada, ABD’nin temel müttefiklerinden biridir ve Amerikan güvenlik ve istihbarat çerçevelerine derinden entegredir,” dedi ve “Bu nedenle Washington’dan stratejik olarak yeniden hizalanması son derece olası değildir” diye ekledi.

KISA VADELİ ENGELLER

Ortaklık ihtimaline rağmen, çözülmesi gereken bazı ekonomik ve ticari sorunlar bulunuyor.

Eski Başbakan Justin Trudeau hükümeti 2024’te, ABD’nin benzer yaptırımlarını takiben, Çin yapımı elektrikli araçlara gümrük vergileri getirdi. Trudeau o dönemde bu vergileri, Çinli üreticilerin devlet sübvansiyonları sayesinde elde ettiği haksız küresel pazar avantajları gerekçesiyle savunmuş; bunun Kanada otomotiv sektörüne zarar verebileceğini öne sürmüştü.

Çin, geçen martta kanola yağı ve küspesi gibi 2,6 milyar dolardan fazla Kanadalı tarım ve gıda ürününe gümrük vergisi koyarak karşılık verdi; ağustosta kanola tohumuna da vergi getirdi. Bu adımlar, 2025’te Çin’in Kanada’dan yaptığı ithalatın %10,4 düşmesine yol açtı.

Kanada’nın sanayi bakanı, perşembe günü Pekin’de gazetecilere yaptığı açıklamada, gümrük vergilerine ilişkin görüşmelerin sürdüğünü söyledi.