Kırgızistan, ABD ve İngiltere yaptırımlarına karşı çıktı

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, ABD Başkanı Donald Trump ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer’a çağrı yaparak yaptırımların ekonomiyle karıştırılmamasını istedi.

Caparov, Kabar ajansına yaptığı açıklamada, İngiltere’nin açıkladığı yeni yaptırım listesinde beş Kırgız şirketi bulunduğunu söyledi. Bu şirketler arasında Kapital Bank da yer aldı.

Caparov: Büyük devletler başka ülkelerin hızlı gelişmesini istemez

Caparov’a göre Londra ve Washington, devlet bankaları Keremet ile Kapital Bank’ın herhangi bir ihlal yaptığını kanıtlayamadı.

Cumhurbaşkanı, yaptırımların kaynağı olarak yerel sivil toplum kuruluşlarının ve düşman çevrelerin verdiği yanlış bilgileri gösterdi. İngiltere’nin baskısını ise ülke ekonomisinin hızlı büyümesiyle ilişkilendiren Caparov, “Büyük devletler başka ülkelerin hızla gelişmesini istemez. Herkesin onlara bakmasını ve onlara bağımlı olmasını tercih ederler,” dedi.

Göçmen işçiler yaptırımların en büyük mağduru olabilir

Cumhurbaşkanı, yaptırımların Kırgız vatandaşlarını doğrudan etkileyeceğini vurguladı ve “Rusya’da yaklaşık 1 milyon yurttaşımız çalışıyor. Her gün milyarlarca ruble gönderiyorlar. Bu paranın çevrilmesi ve insanlara ulaştırılması gerekiyor,” diye konuştu.

2024 sonunda Kırgız göçmenlerin ülkeye gönderdiği para neredeyse 3 milyar dolara ulaştı. Bunun 2,8 milyar doları Rusya’dan geldi.

Bu miktar ülke GSYH’sinin yüzde 14’ünü oluşturdu. 2025’in ilk yarısında ise 1,5 milyar dolardan fazla gönderildi.

Bişkek, bankacılık sistemine denetim teklif etti

Ülkede 21 banka faaliyet gösteriyor. İkincil yaptırımları önlemek için hükümet yalnızca Keremet Bank’a ruble işlemlerine izin verdi. Tüm işlemler devlet gözetiminde yürütülüyor ve gelir doğrudan bütçeye aktarılıyor.

Bişkek ayrıca ABD’ye bankacılık sistemini denetleme teklifi sundu, ancak Caparov’a göre Washington bunu reddetti.

Kripto borsaları ve yeni yaptırım listesi

İngiltere’nin açıkladığı listede üç kişiyle birlikte Grinex ve Meer adlı kripto borsaları ile ruble bazlı A7A5 token altyapısı da yer aldı.

Londra, yalnızca dört ayda 9,3 milyar dolarlık işlem yapan bu token’ın Batı yaptırımlarını aşmak amacıyla kullanıldığını bildirdi.

Uzmanlar gerekçelerin belirsiz olduğunu belirtti

Vedomosti gazetesine konuşan Pen & Paper danışmanı Roman Kuzmin, Kırgız bankalarının listeye alınma gerekçelerinin açık olmadığını söyledi. “Muhtemelen tek sebep bankanın rubleyle çalışması. Bişkek isterse bu işlemleri başka bankalara devredebilir,” dedi.

Rusya Federasyonu Hükümeti’ne bağlı Finans Üniversitesi Uluslararası İşletme Bölümü’nde doçent olan Artyom Pılin ise ikincil yaptırımların dolar cinsinden işlemleri sınırlayabileceğini, yüksek dolarizasyon ve dış sermaye bağımlılığı nedeniyle bunun ekonomiyi sert şekilde vurabileceğini ifade etti.

Kırgız şirketleri daha önce de yaptırımlara hedef oldu

ABD, İngiltere’den bir hafta önce Grinex’e yaptırım uyguladı ve onu kapanan Rus borsası Garantex’in devamı olarak nitelendirdi. Daha önce Kırgızistan’dan Old Vector de listeye alınmıştı.

Keremet Bank, ABD Hazine yaptırımlarına 15 Ocak’ta dahil edildi. Gerekçe, bankanın yaptırım altındaki Rus PSB ile bağlantısıydı.

ABD’ye göre Keremet, “Kremlin’e yakın bir Rus iş insanıyla” da ilişkiliydi. Bu gelişmenin ardından banka, ülkede Visa kartlarının kullanımına sınırlama getirdi.

Ekim 2024’te Service Fly Bishkek şirketi de ABD’nin yaptırımlarına dahil edildi. Hazine, şirketin Rusya’ya mikroelektronik ve uçak parçaları gönderdiğini ileri sürdü.

Aynı yılın nisanında ABD’nin Ulusal Ödeme Sistemi’ne getirdiği kısıtlamalar nedeniyle Mir kartlarının kullanımı durdu. Aralık 2023’te ise Weitmann Handeln Allianz kara listeye eklendi.

BGP Litigation ortağı Sergey Glandin, ABD ve İngiltere’nin gerekçe olarak “Amerikan yaptırım politikasına uygun olmayan faaliyetler” ifadesini kullandığını aktardı.