Kuzey Akım hisseleri için ABD’li yatırımcı formülü gündemde

Reuters ajansının haberinde Rus ve ABD’li yetkililerin Kuzey Akım doğalgaz boru hatlarına ABD’li bir yatırımcı çekilmesi konusunu ele aldığı öne sürüldü. Görüşmelerde Trump’ın damadı Jared Kushner ve Putin’in özel temsilcisi Kirill Dmitriyev’in yer aldığı belirtilirken, yaptırımlar ve mülkiyet yapısı anlaşmanın önünde engel oluşturuyor.

Rusya ve ABD’den üst düzey yetkililerin, Kuzey Akım (Nord Stream) doğalgaz boru hatlarına ABD’li bir yatırımcının dahil edilmesi konusunu görüştüğü iddia edildi.

Reuters haber ajansının beş kaynağa dayandırdığı habere göre, temaslarda bulunan isimler arasında Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF) Başkanı ve Rusya Devlet Başkanı’nın yabancı ülkelerle yatırım ve ekonomik işbirliğinden sorumlu özel temsilcisi Kirill Dmitriyev ile ABD liderinin damadı Jared Kushner yer aldı.

Görüşmelerin kapsamı konusunda bilgi veren iki kaynak, Kuzey Akım başlığının ne derece ayrıntılı ele alındığının henüz netlik kazanmadığını, buna karşın konunun gündemde kalmayı sürdürdüğünü aktardı.

Kushner’ın iş dünyası eksenli işbirliklerini Ukrayna’daki savaşı sonlandırmaya yönelik girişimlerde bir araç olarak değerlendirdiği kaydedildi.

Olası bir anlaşmanın, savaşın sona ermesinin ardından ABD’li yatırımcılara Avrupa’ya yönelik enerji sevkiyatından kâr sağlama fırsatı sunabileceği belirtiliyor.

Beyaz Saray son dönemde temas olmadığını açıkladı

Beyaz Saray’dan bir yetkili ise Reuters’a yaptığı açıklamada, son dönemde Kuzey Akım’a ilişkin bir müzakere yürütülmediğini bildirdi.

Yetkili, Rusya ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC) ile ABD Hazine Bakanlığı tarafından onaylanması gerektiğini, bu tür adımların ABD’li vergi mükellefleri ile şirketlerin yararına sonuç doğurmasının şart olduğunu vurguladı.

Başka bir ABD’li yetkili de mevcut engeller sebebiyle orta vadede bir mutabakat sağlanmasını düşük ihtimal olarak nitelendirdi.

Doğalgaz hatları ABD ve Avrupa Birliği’nin yaptırımları altında. Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı sözcüsü ise hatların yeniden işletmeye alınması için Almanya federal hükümetinin onayının zorunlu olduğunu, Berlin yönetiminin ise bu adımı desteklemediğini ifade etti.

Sözcü, Almanya’nın Rus gazına alternatif kaynaklar temin ettiğini de hatırlattı.

Kuzey Akım’ın mülkiyet dağılımı da müzakere zeminini güçleştiren başlıklar arasında yer alıyor.

Projeyi işleten konsorsiyumda Rus enerji devi Gazprom yüzde 51 hisseye sahipken, iki Alman ortağın toplam payı yüzde 31 düzeyinde seyrediyor.

Kalan hisseler ise Fransa ve Hollanda merkezli şirketlerin elinde.

Ajansa konuşan bir kaynak, Alman ortakların Gazprom hisselerinin satışı durumunda projedeki etkilerini korumak amacıyla kendi paylarını muhafaza etmek istediğini aktardı.

Amerikalı yatırımcı Lynch ne teklif etmişti?

Kuzey Akım projelerine ABD’li bir sermayedarı dahil etme fikri 2024 yılında da gündeme gelmişti.

Rusya’da 20 yıl boyunca ticari faaliyet yürüten Monte Valle Partners’ın kurucusu Amerikalı yatırımcı Stephen Lynch, Kuzey Akım 2 boru hattının açık artırmaya çıkarılması halinde ihaleye katılmasına izin verilmesi için ABD yönetimine lisans başvurusu yapmıştı.

Lynch bu olası hamleyi, fosil yakıt çağı sona erene kadar Avrupa’nın enerji arzını kontrol altında tutmak için bir fırsat ve barış müzakerelerinde Rusya’ya karşı bir baskı unsuru olarak tanımlamıştı.

Almanya için Alternatif (AfD) partisi ise hattın Lynch’e devredilme ihtimalini Alman hükümetinin akıl dışı politikasının bir göstergesi olarak nitelemişti.

Öte yandan The New York Times (NYT), bu ayın başında yayımladığı haberinde Rusya ve ABD arasındaki Ukrayna temaslarının genişlediğini ve Lukoil’in yurtdışı varlıklarını kapsayan milyarlarca dolarlık bir petrol anlaşmasını da içerdiğini duyurmuştu.

Söz konusu varlıklar arasında Lukoil’in Doğu Avrupa’daki rafinerileri ile ABD’deki akaryakıt istasyonları da yer alıyordu.

NYT’nin kaynakları, bu çerçevedeki görüşmelerin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Steven Witkoff ve Kushner arasında gerçekleşen bir toplantıda da ele alındığını bildirmişti.

Kuzey Akım boru hatlarına yönelik sabotaj Eylül 2022’de gerçekleşmiş, toplam dört hattan üçü patlamalar sonucu hasar görmüştü.

O dönem henüz devreye alınmamış olan Kuzey Akım 2 hattının bir kolu sağlam kalmıştı.

Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) olayı uluslararası terör eylemi olarak sınıflandırırken, Putin saldırının arkasında “Anglosaksonların” durduğunu öne sürmüştü.

Olayla ilgili yürütülen soruşturmalarda, Bornholm adası açıklarında patlayıcı yerleştirdiği şüphesiyle profesyonel dalgıç Vladimir Juravlyov dahil bazı Ukrayna vatandaşları ile Andromeda yatını sevk ve idare ettiği öne sürülen Sergey Kuznetsov hakkında adli işlemler yürütülmüştü.