Macaristan’da Magyar dönemi öncesi Ukrayna’ya azınlık şartı

Macaristan’da seçimleri kazanan Tisza partisi lideri Peter Magyar, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne katılım müzakerelerinin onaylanması için Macar azınlığın haklarının güvence altına alınmasını şart koştu. Magyar’ın talepleri, Viktor Orban hükümetinin daha önce sunduğu 11 maddelik liste ile büyük ölçüde örtüşüyor.

Macaristan’da yapılan parlamento seçimlerinden zaferle ayrılan Tisza partisinin lideri Peter Magyar, Ukrayna’nın Avrupa Birliği (AB) ile resmi üyelik müzakerelerine başlamasından önce, ülkedeki Macar ulusal azınlığına daha geniş haklar tanınmasını istiyor.

Bloomberg’in kaynaklarına dayandırdığı habere göre Magyar, bu tutumuyla mevcut Başbakan Viktor Orban’ın politikasını sürdürüyor.

Magyar, konuyu 29 Nisan tarihinde Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile gerçekleştirdiği görüşmede doğrudan gündeme getirdi.

Bloomberg, poliMagyartikacı tarafından öne sürülen koşulların, görevi devretmeye hazırlanan Başbakan Viktor Orban’ın 2024 yılında sunduğu 11 maddelik talep listesini büyük ölçüde yinelediğini kaydetti.

Evropeyskaya Pravda (EP) tarafından daha önce içeriği paylaşılan bu listedeki taleplerin yarısı, Macar dilinde eğitime odaklanıyor. Bu kapsamda, tüm eğitim sürecinde Macarcanın kullanılmasının sağlanması, ulusal sınavların ve çoklu branş testlerinin Macarcaya tercüme edilmesi imkanının sunulması gibi başlıklar yer alıyor.

Ayrıca Orban hükümeti, Ukrayna’da “ulusal topluluk genel ortaöğretim kurumu” statüsüne sahip kurumların oluşturulmasını da talep etmişti.

Talepler arasında, Macarların tarihsel olarak yoğun yaşadığı Ukrayna topraklarının statüsüne ilişkin maddeler de bulunuyor. EP’nin iddiasına göre Budapeşte, Transkarpatya bölgesindeki tüm yerleşim birimlerinin otomatik olarak “geleneksel Macar yerleşimi” olarak tanınmasını istiyor.

Listedeki diğer maddeler ise azınlıkların parlamentoda temsil garantisi gibi siyasi temsil haklarını kapsıyor.

Ukrayna’nın AB’ye katılım müzakereleri Haziran 2024’te Lüksemburg’da resmen başlamış olsa da Kiev henüz hiçbir müzakere başlığını tamamlamadı.

Her bir başlığın açılması veya kapatılması, 27 üye ülkenin tamamının oy birliğini gerektiriyor. Bloomberg kaynakları, Avrupa Birliği’nin Magyar üzerinde baskı kurarak halihazırdaki Macar hükümetinin pozisyonundan vazgeçmesini sağlamaya çalıştığını bildirdi.

Magyar, Costa ile yaptığı görüşmeyi “faydalı ve yapıcı” olarak nitelendirse de kaynaklar, bu görüşmedeki atmosferin Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yapılan görüşmeye kıyasla daha az olumlu geçtiğini ifade etti.

Ukrayna’daki Macar azınlık ağırlıklı olarak Transkarpatya bölgesinde yaşıyor. 2001 nüfus sayımına göre bölgede yaklaşık 150 bin Macar yaşarken, 2018 tarihli araştırmalar bu sayının yaklaşık 131 bine gerilediğini gösteriyor.

Avrupa kaynakları, Orban’ın muhalefeti nedeniyle AB içinde karara bağlanamayan birçok meselenin çözümsüz kalmaya devam edebileceği görüşünde.

Bloomberg, muhafazakar bir politikacı olan Magyar döneminde de göç ve enerji gibi belirli konularda hükümet çizgisinin önemli ölçüde değişmesinin beklenmediğini belirtti.

Peter Magyar’ın 9 Mayıs tarihinde Macaristan Başbakanlığı görevini devralması bekleniyor.