Macron, Filistin devletini tanıyacağını ilan etti

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, eylül ayında Filistin devletini resmen tanıyacağını açıkladı.

Böylece Fransa, G7 ülkeleri arasında Filistin’i tanıyan ilk ülke olacak.

Macron, X’te yaptığı paylaşımda, resmi açıklamanın New York’ta yapılacak BM Genel Kurulu oturumunda yapılacağını belirtti.

Macron, “Bugün acil olarak Gazze’deki savaşın sona ermesi ve sivil halkın kurtarılması gerekiyor. Barış mümkün. Acil ateşkes, tüm rehinelerin serbest bırakılması ve Gazze halkına büyük çaplı insani yardım sağlanması gerekiyor,” diye yazdı.

Macron, “Orta Doğu’da adil ve kalıcı bir barışa olan tarihi taahhüdüne sadık kalarak” bu kararı verdiğini söyledi. 

Fransız lider ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılmasını garanti altına almak, Gazze’nin güvenliğini sağlamak ve yeniden inşa etmekten de söz etti.

Macron, “Son olarak, Filistin Devletini kurmalı, yaşayabilirliğini sağlamalı ve demilitarize edilmesini kabul ederek ve İsrail’i tam olarak tanıyarak Orta Doğu’daki herkesin güvenliğine katkıda bulunmasını sağlamalıyız. Başka bir alternatif yok,” dedi.

Macron, Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas’a da kararını teyit eden bir mektup iletti.

Filistinli yetkililer Macron’un kararını memnuniyetle karşılarken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, bu adımın “terörü ödüllendirdiğini” söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Macron’un açıklamasını “kesinlikle reddetti” ve kararı “pervasız” olarak nitelendirdi.

AFP’ye göre, Abbas’ın yardımcısı Hüseyin el-Şeyh, Macron’un açıklamasına yanıt olarak, “Bu tutum, Fransa’nın uluslararası hukuka bağlılığını ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı ve bağımsız devlet kurma hakkına verdiği desteği yansıtıyor,” dedi.

Bu arada Netanyahu, X’te bir paylaşımda, “7 Ekim katliamının ardından Tel Aviv’in yanında bir Filistin devletini tanıma kararı alan Cumhurbaşkanı Macron’u şiddetle kınıyoruz. Bu koşullarda bir Filistin devleti, İsrail’i yok etmek için bir sıçrama tahtası olacaktır, onun yanında barış içinde yaşamak için değil. Açık konuşalım: Filistinliler İsrail’in yanında bir devlet istemiyor, İsrail’in yerine bir devlet istiyor,” iddiasında bulundu.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz da bu hamleyi “utanç verici ve terörizme teslimiyet” olarak nitelendirdi. Katz, İsrail’in “güvenliğimize zarar verecek, varlığımızı tehlikeye atacak bir Filistin varlığının kurulmasına izin vermeyeceğini” de sözlerine ekledi.

Reuters‘a konuşan diplomatlar, Macron’un Filistin devletinin tanınması için yaptığı girişimler nedeniyle İngiltere ve Kanada gibi müttefiklerinden dirençle karşılaştığını söylüyor. Yaklaşık 40 dışişleri bakanı önümüzdeki hafta New York’ta olacak.

İsrailli yetkililer, bazılarının “ikili ilişkiler için nükleer bomba” olarak nitelendirdiği bu gelişmeyi önlemek için aylardır lobi faaliyetleri yürütüyor.

Konuya yakın kaynaklar, İsrail’in Fransa’ya yönelik uyarılarının istihbarat paylaşımının azaltılmasından Paris’in bölgesel girişimlerinin “karmaşıklaştırılmasına” kadar uzandığını, hatta Batı Şeria’nın bazı bölgelerinin ilhak edilebileceğine dair imalarda bulunulduğunu belirtiyor.

Hamas, Fransa’nın kararını “doğru yönde atılmış olumlu bir adım” olarak nitelendirerek, tüm dünya ülkelerini “Fransa örneğini izlemeye” çağırdı.

Şu anda, Filistin Devleti BM’nin 193 üye ülkesinden 140’tan fazlası tarafından tanınıyor.

İspanya ve İrlanda da dahil olmak üzere birkaç Avrupa Birliği ülkesi de bu ülkeler arasında yer alıyor.

Fakat İsrail’in ana destekçisi ABD ve İngiltere de dahil olmak üzere müttefikleri Filistin devletini tanımadı.

Perşembe günü yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, “öldürmeyi durdurmak için acilen neler yapabileceğimizi” görüşmek üzere cuma günü Fransa ve Almanya liderleriyle “acil bir görüşme” yapacağını söyledi.

Starmer, devlet olmanın “Filistin halkının vazgeçilmez hakkı” olduğunu belirterek, ateşkesin “Filistin devletinin tanınması ve iki devletli çözüme giden yolu açacağını” ekledi.

Starmer’ın açıklaması, İngiltere’nin Fransa’nın izinden gitmesi yönünde kendi milletvekilleri de dahil olmak üzere artan baskı altında olduğu bir dönemde geldi.

Cuma günü, İngiltere’nin dış politikasını denetleyen dışişleri komitesinin milletvekillerinin çoğunluğu, Filistin devletinin derhal tanınması çağrısında bulunarak, bu adımın “tanınacak bir devlet varken” atılması gerektiğini ekledi.

Komite raporunda, “Vazgeçilemez bir hak şart koşularak verilmemelidir” denildi.

Öte yandan Bloomberg’e konuşan kaynaklara göre bazı bakanlar, Starmer’ın Filistin devletinin kurulmasını destekleme sözünü yerine getirmemesi nedeniyle hayal kırıklığına uğramış durumda.

Sağlık Bakanı Wes Streeting, Adalet Bakanı Shabana Mahmood, Kuzey İrlanda Bakanı Hilary Benn ve Kültür Bakanı Lisa Nandy’nin, Starmer ve Dışişleri Bakanı David Lammy’ye bu konuda daha hızlı hareket etmeleri için baskı yaptıkları belirtildi.