Diplomasi
McGovern: İran’ın nükleer silah yapması için dini fetvayı tersine çevirmesi gerekir

Eski CIA analisti Ray McGovern, ABD’yi Gazze’de yaşanan soykırıma olanak sağlamakla suçladı ve herkesi harekete geçmeye çağırdı. McGovern, ABD’nin Ukrayna’ya silah sevkiyatını durdurduğunu belirtirken, Avrupalı liderleri ‘beyin ölümü gerçekleşmiş’ olarak nitelendirerek Kiev’e destek olamayacaklarını savundu. Ayrıca Almanya’nın artık Rusya’nın “baş düşmanı” haline geldiğini ifade etti.
Eski ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) analisti Ray McGovern, ülkesi ABD’nin Gazze’de devam eden soykırıma olanak sağladığını belirterek, “Soykırım, biz konuşurken bile devam ediyor. Bu soykırım, benim ülkem ve telefonu açıp bunu durdurabilecek diğerleri sayesinde yaşanıyor,” dedi.
McGovern, herkesi sadece durumu analiz etmekle kalmayıp somut adımlar atmaya çağırdı.
Schiller Enstitüsü tarafından düzenlenen Uluslararası Barış Koalisyonu toplantısında konuşan McGovern, ABD’nin Ukrayna’ya silah sevkiyatını durdurmasını “uzun zamandır beklenen bir gelişme” olarak nitelendirdi.
Avrupalı liderlerin ABD’nin yerini doldurabileceği fikrini eleştiren McGovern, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Olaf Scholz gibi isimlerin oluşturduğu koalisyonu “beyin ölümü gerçekleşmiş” olarak tanımladı.
‘Nuh prensibi: Gemi inşa edenlere ödül verin’
Konuşmasında Gazze’deki duruma odaklanan McGovern, katılımcıları sessizliğe ve harekete geçme taahhüdüne davet etti.
“Nuh Prensibi” olarak adlandırdığı bir ilkeye atıfta bulunan McGovern, “Yağmuru tahmin ettiğiniz için daha fazla ödül yok, ödüller sadece gemi inşa edenler için. Bu toplantıdan ayrıldığımızda, hepimiz kendi küçük gemilerimizi inşa etmeye başlayalım. Soykırımı durdurmak için elimizden geleni yapmak ahlaki bir zorunluluktur,” ifadelerini kullandı.
‘Avrupa’nın beyin ölümü gerçekleşmiş liderleri var’
McGovern, geçen haftanın en önemli gelişmelerinden birinin eski ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bir saatlik bir telefon görüşmesi yapması olduğunu belirtti.
ABD’nin Ukrayna’ya silah sevkiyatını durdurma kararını da önemli bir gelişme olarak değerlendiren McGovern, Avrupalı liderlere yönelik sert eleştirilerde bulundu.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron’a güvenmediğini söyleyen McGovern, “Seleflerinin Minsk Anlaşmaları’na nasıl ihanet ettiği düşünüldüğünde, Macron’un Putin nezdinde hiçbir itibarı yok,” dedi.
Avrupalı liderler Merz, Macron ve Starmer’ı “dava vekili bir hukuk bürosuna” benzeten McGovern, “Onlar ambulans kovalayıcılar. Bu koalisyon, benim gözümde beyin ölümü gerçekleşmiş bir koalisyondur. Artık bir rolleri olmayacak çünkü ne silahları ne de paraları var. Ukrayna’ya ABD’nin yerini alabilecekleri fikrini vermeleri hem ahlak dışı hem de aptalca,” değerlendirmesinde bulundu.
‘Almanya artık Rusya’nın baş düşmanı’
McGovern, Rus kamuoyunda önemli bir değişiklik yaşandığını ve Almanya’nın ABD’nin yerini alarak Rusya’nın “baş düşmanı” (Glavnivrag) konumuna geldiğini ifade etti.
Bu değişimi, Başbakan Scholz yönetimindeki Almanya’nın, ABD’nin orta menzilli nükleer kapasiteli balistik füzeleri Alman topraklarına yerleştirmesini kabul etmesine bağlayan McGovern, Scholz için de “beyin ölümü gerçekleşmiş” ifadesini kullandı.
‘İran’ın nükleer silah için fetvayı değiştirmesi gerekir’
İran konusuna da değinen McGovern, Tahran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerini ülkeden çıkarmasının ardından nükleer program üzerindeki denetimin uydularla sınırlı kaldığını belirtti.
Bu durumun, ABD istihbaratının “İran nükleer silah üzerinde çalışmıyor” şeklindeki uzun süreli değerlendirmesini geçersiz kıldığını söyledi.
McGovern, İran’ın dini liderinin nükleer silahları yasaklayan fetvasının önemine dikkat çekerek, “İranlı dostlarıma bir fetvanın Katolik geleneğindeki bir genelge gibi olup olmadığını sordum. Güldüler ve ‘McGovern, sen delisin’ dediler. Hayır, fetva fetvadır. Tüm İranlıları bağlar,” dedi.
McGovern’a göre, İran’ın nükleer silah yapmaya karar vermesi durumunda dini liderin bu fetvayı kamuoyuna açık bir şekilde tersine çevirmesi gerekeceğini ve henüz böyle bir adım atılmadığını vurguladı.
‘Tektonik bir güç kayması yaşandı’
Konuşmasının sonunda dünyadaki güç dengelerinde “tektonik bir kayma” yaşandığını belirten McGovern, Rusya ve Çin’in daha önce hiç görülmemiş bir şekilde işbirliği yaptığını ve bunun “bire karşı iki” durumu yarattığını söyledi.
McGovern, “Umarım ABD’li karar alıcılar, Rusya’yı Çin’e veya tam tersini oynamaya devam edemeyeceklerini anlarlar. Biraz sağduyuya ihtiyaçları var,” diyerek sözlerini tamamladı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










