Meloni hükümeti Çinli yatırımcıları ülkeden çıkarmak istiyor

ABD-Çin ticaret savaşında İtalya lideri Giorgia Meloni, Trump’ın yanında yer alıyor ve bu nedenle ülkedeki Çin yatırımlarını azaltmak istiyor.

Meloni liderliğindeki İtalyan hükümeti, ABD ile olası gerginlikleri önlemek için Çinli yatırımcıların önemli şirketlerdeki hisselerini azaltmayı planlıyor.

Bloomberg’e göre, bu durum stratejik olarak değerlendirilen hem devlet kontrolündeki hem de özel şirketleri kapsıyor.

Öne çıkan bir örnek, lastik üreticisi Pirelli. Çin devletine ait Sinochem şirketi, bu şirkette yüzde 37 hisseye sahip. Formula 1 yarış takımlarına lastik tedarik eden şirket, Çinli sahipliği nedeniyle ABD’de eleştirilere maruz kaldı, hatta ABD’de satışların kısıtlanması bile gündeme geldi. Şimdi ise yatırımcının etkisi sınırlandırılacak.

Sinochem geçtiğimiz günlerde lastik üreticisindeki hisselerinin uzun vadeli bir yatırım olduğunu açıkladı. Fakat Roma hükümeti, Asyalı yatırımcıyı satışa zorlayabilecek seçenekleri incelemek istiyor.

Kritik altyapıyı korumak için özel kural devreye sokuldu

Meloni hükümeti, “altın güç kuralı” olarak adlandırılan yasal araca başvurmayı planlıyor. Bu yasal araç, kritik altyapı ve şirketlere özel devlet koruması sağlanmasına olanak tanıyor.

Hükümet, Sinochem’in Pirelli üzerindeki etkisini sınırlamak için bu mekanizmayı 2023 yılında da kullanmıştı. Bu yılın nisan ayında, Pirelli yönetim kurulu, İtalyan denetim makamlarının talimatı üzerine Sinochem’in yönetişim statüsünü düşürdü.

İtalya, 2008 finansal krizinden sonra Çinli yatırımcıları memnuniyetle karşılamıştı. Şimdi ise ülke, Çin’in oluşturduğu riskleri en aza indirmeye çalışıyor.

Başbakan Meloni, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’daki “sağ kolu” olarak görülüyor ve bu nedenle ABD ile herhangi bir çatışmadan kaçınmak istiyor.

Çin yatırımları kritik altyapıdan dışlanıyor

Eski hükümet yetkilisi ve İtalyan siyasi risk danışmanlık şirketi Highground’un başkanı Beniamino Irdi Handelsblatt’ın aktardığına göre, “Trump’ın seçilmesinden ve transatlantik ilişkilerin giderek öngörülemez hale gelmesinden bu yana, birçok AB başkenti Çin’in ticaret ortağı olarak rolünü yeniden düşünmeye başladı,” dedi.

Bloomberg’e göre, İtalyan enerji şebeke operatörü CPT Reti’deki Çinli yatırımcılar da çekiliyor. Şirketin yüzde 35’i, iki yönetim kurulu üyesini de sağlayan Çin Devlet Elektrik Şebekesi Şirketi’nin bir birimine ait.

Çinliler, dünyanın en büyük enerji santrali gruplarından biri olan Ansaldo Energia’dan da çekiliyor. Shanghai Electric, şirketindeki hisselerini yüzde 40’tan yüzde 0,5’e düşürdü. 

Ne var ki bu küçük hisse bile, şirketin ABD’deki bazı ihalelere katılamayacağı anlamına geliyor.

Çinli yatırımcılar şu anda yaklaşık 700 İtalyan şirketinde faaliyet gösteriyor. Fakat hükümetin ilgisi öncelikle enerji, ulaştırma, teknoloji ve finans gibi stratejik sektörlerdeki büyük şirketlere odaklanmış durumda.

Çin’den ‘adil, eşitlikçi ve ayrımcı olmayan iş ortamı’ uyarısı

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Çin-İtalya yatırım işbirliğinin her iki taraf için de yararlı olduğunu ve üçüncü taraflarca etkilenmemesi gerektiğini söyledi.

Sözcü, “Çin hükümeti, piyasa ekonomisi ilkelerine dayalı uluslararası işbirliğinde Çinli şirketleri her zaman desteklemiştir ve İtalya’nın Çinli şirketler için adil, eşitlikçi ve ayrımcı olmayan bir iş ortamı yaratmasını ve onların meşru hak ve çıkarlarını etkili bir şekilde korumasını umut etmektedir,” dedi.

İtalya ile Çin arasındaki gerilimler son yıllarda arttı. 2023 yılında, ABD’nin baskısı altında İtalya, Çin’in en önemli ulusötesi projesi Kuşak ve Yol Girişiminden çekileceğini duyurmuştu. Bir yıl önce Meloni, gerilimi yatıştırmak için Pekin’e gitti.

Avrupa artık Çin yatırımlarında ‘daha seçici’ davranıyor

Avrupa şu anda Çin ile işbirliğine odaklanmaya devam ediyor. Fakat AB ülkeleri daha seçici bir yaklaşım izliyor ve Çin yatırımlarını limanlar ve elektrik şebekeleri gibi kritik altyapıdan uzaklaştırarak, istihdam yaratabilecek ve yerel ekonomiyi güçlendirebilecek elektrikli araçlar için batarya fabrikaları gibi projelere yönlendiriyor.

Avrupa başkentleri bir zamanlar Portekizli enerji tedarikçisi EDP ve Yunanistan’ın Pire limanına yapılan yatırımlara açıktı. Ama şimdi Çin’in müdahalesinin ulusal güvenliği ve Washington ile ilişkilerini zedeleyebileceğinden korkuyorlar.

2019’dan bu yana yeni yatırımlar önemli ölçüde azaldı. Danışmanlık şirketi Highground’un tahminlerine göre, 2025’e kadar olan beş yıl içinde AB’nin Çin ile ticaret açığı ikiye katlanarak 400 milyar avroyu (466 milyar dolar) aşacak.