Diplomasi
NATO Genel Sekreteri Rutte: Avrupa, İran’a yönelik saldırılara askeri destek vermeyecek
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa’nın İran’ı bölgesel ve küresel tehdit olarak gördüğünü iddia ederek ABD’nin müdahalesini desteklediğini ancak harekatta askeri olarak yer almayacağını açıkladı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, BBC’ye yaptığı açıklamada, İran’ın Avrupa, İsrail ve Ortadoğu ülkeleri için tehdit teşkil ettiğini öne sürdü ve Avrupa’nın ABD’nin bu ülkeye yönelik eylemlerini tam olarak desteklediğini kaydetti.
Rutte, Avrupa ülkelerinin askeri harekatın dışında kalmak için azami çaba sarf ettiğini ve ABD’ye yardım etmeye hazır olmadığını ifade etti. Bu tutum, ABD Başkanı Donald Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından tepkiyle karşılandı.
BBC’nin NATO kuvvetlerinin İran’a yönelik operasyonda görev alıp almayacağı sorusuna Rutte, “Hayır, bu harekatın Amerikalılar ve İsrailliler tarafından yürütüldüğü açık” cevabını verdi.
NATO müttefiklerinin ve bölgedeki ortakların İran’ın saldırılarına maruz kaldığını belirten Rutte, tarafların mevcut durumda ellerinden geleni yaptığını sözlerine ekledi.
İran’ın saldırılarının sadece Basra Körfezi ülkelerini etkilemediğine dikkat çeken Rutte, Kıbrıs’taki İngiliz hava üssüne ulaşan İran dronlarının düşürüldüğünü hatırlattı. Bu gelişmenin ardından Yunanistan, Kıbrıs’a iki fırkateyn ve iki F-16 savaş uçağı sevk etti.
Avrupa ülkeleri saldırıları için lojistik ve erişim desteği sağlıyor
Fox News kanalına da mülakat veren Rutte, Avrupa’nın operasyonun yürütülmesi için gereken ortamı sağladığını ve lojistik imkanları sunduğunu belirtti.
Avrupalı liderlerle görüştüğünü ve bu isimlerin Trump’ın hamlelerini desteklediğini savunan Rutte, “ABD’den Avrupa’daki üslerin kullanımı ve diğer destekleyici faaliyetler konusunda net talep geldi. Burada kastedilen erişim ve lojistiktir” diye konuştu.
İspanya hava üslerini kullandırmayı reddetti
İspanya yönetimi, topraklarını kullandırmayı reddettiğini duyurdu. İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles, ülkedeki iki ABD askeri üssünden İran’a yönelik operasyonlar için kesinlikle hiçbir yardım sağlanmadığını belirtti.
Financial Times’ın aktardığına göre Robles, “Şu anda ABD ve İsrail silahlı kuvvetleri tarafından yürütülen harekat, uluslararası bir karar desteği olmaksızın tek taraflı icra ediliyor; bu nedenle söz konusu üsler kullanılmıyor” dedi.
Starmer: Irak’tan dersimizi aldık
İngiltere de başlangıçta üslerini ABD kullanımına açmayı reddetmişti. Trump bu karara ilişkin büyük hayal kırıklığı yaşadığını belirterek, Başbakan Keir Starmer’ın, İran’daki füze tesislerine yönelik savunma amaçlı saldırılar için ABD’nin üs kullanım talebine onay vermekte çok geciktiğini ifade etti.
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ise Pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında müttefiklerin güvenilmezliğinden şikayet etti. Hegseth, müttefiklerin “geleneksel ortakların aksine”, kuvvet kullanımı konusunda tereddüt etmemeleri ve iyi birer ortak olmaları gerektiğini savundu.
Başbakan Starmer, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Benim görevim İngiltere’nin ulusal çıkarlarına neyin uygun olduğuna karar vermektir” diyerek, Trump’ın harekatın başlangıç aşamasındaki kararsızlık konusundaki memnuniyetsizliğini doğruladı.
İngiltere’nin Irak’taki hatalardan ders çıkardığını vurgulayan Starmer, başlangıçta ABD’ye katılmadıklarını ve şu anda da saldırı amaçlı harekatlarda yer almayacaklarını kaydetti.
Starmer, ABD’ye yalnızca İran füze tesislerine yönelik savunma odaklı operasyonlarda yardım etmeyi kabul etti.
BBC’nin elde ettiği bilgilere göre ABD, bu amaçla İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne ait Gloucestershire’daki bir üs ile Hint Okyanusu’ndaki bir diğer üssü kullanıyor. Rutte, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Londra’nın bu izni vermeden önce hukuki meseleleri çözmesi gerektiğini anladığını ifade etti.
Almanya’nın askeri katılımı personel korumasıyla sınırlı kalacak
Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in sözcüsü Stefan Cornelius, Berlin’in Ortadoğu’daki askeri faaliyetlerinin bölgede bulunan kendi askerlerini korumakla sınırlı olacağını açıkladı. Bölgedeki uluslararası üslerde yaklaşık 500 Alman askeri görev yapıyor.
NATO Genel Sekreteri, ABD ve İsrail kuvvetlerinin İran’ı bombalamaya başlamasından önce kendisine bilgi verilip verilmediği yönündeki soruyu yanıtlamayı reddetti. Amerikalı yetkililerle çok sayıda görüşme yaptığını belirten Rutte, Washington ve NATO’nun yakın temas halinde olduğunu vurguladı.
NATO Genel Sekreteri Rutte’nin belirttiği üzere, bölgedeki müttefik savunma kabiliyetleri en üst seviyeye çıkarılmış durumda.