NATO ile Rusya arasında Arktik merkezli denizaltı rekabeti kızışıyor

Dünya kamuoyunun dikkati Basra Körfezi’ne odaklanmışken Rusya ve NATO arasında deniz altındaki güç mücadelesi derinleşiyor. Soğuk Savaş dönemindeki denizaltı rekabetini andıran bu süreç, gelişmiş teknolojilerin kullanımıyla Arktik bölgesini çatışmanın yeni merkezi haline getiriyor.

Dünya genelinde dikkatler Basra Körfezi üzerindeyken Rusya ve NATO arasında deniz sahasında yürütülen rekabet ivme kazanıyor.

Bloomberg tarafından yayımlanan analize göre mevcut durum, Soğuk Savaş dönemindeki denizaltı takibini andırsa da artık çok daha modern teknolojilerle yürütülüyor. Bu güç mücadelesinin odağında ise Arktik bölgesi yer alıyor.

Norveç Silahlı Kuvvetleri Müşterek Karargâh Komutanı Koramiral Rune Andersen, gazetecilere yaptığı açıklamada Rusya’nın modern nükleer denizaltılarını, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in artan deniz gücünün “en kuvvetli tezahürü” olarak tanımladı.

Andersen, denizaltı birimlerini Rus ordusunun “öncelikli birliği” şeklinde nitelendirdi.

NATO Rus denizaltılarını kesintisiz izliyor

Bloomberg, Vladimir Putin’in göreve gelmesinin ardından Sovyetler Birliği’nin çöküşüyle gerileyen donanmayı canlandırmak için yoğun çaba harcadığına işaret etti.

Denizaltıların bu stratejinin özel bir parçası haline gelmesi; başta Norveç ve İngiltere olmak üzere NATO üyesi ülkelerin “aktif bir mukabele” geliştirmesine neden oldu.

Bu kapsamda, Norveç’in Arktik bölgesindeki Bodø şehri yakınlarında bulunan Müşterek Karargâhı, Rusya Kuzey Filosu’na ait denizaltıları izlemeye yönelik NATO tatbikatlarında öncü bir rol üstlenmeye başladı.

Takip faaliyetleri, Rus denizaltılarının Kola Yarımadası’ndan güneye, Kuzey Atlantik’e doğru hareket ettiği veya kutup buz örtüsü altında bulunduğu anlarda yoğunlaşıyor.

Karargâhta, Kuzey kutup bölgesinin tamamına yayılan sensörlerden, deniz tabanından ve uzaydan gelen veriler toplanıyor. Elde edilen tüm veriler, olası tehditler ve anormallikler bakımından analiz ediliyor.

Norveç Savunma Bakanı Thore O. Sandvik, NATO askeri unsurlarının Rus denizaltılarını “yılın 365 günü, günün 24 saati” takip ettiğini ifade etti. Haberde, gelişen teknolojilerin denizaltı takibini daha kuzeye kaydırdığı kaydedildi.

Denizaltıların sığ sayılabilecek Barents Denizi’nden ayrılıp Norveç kıyılarındaki daha derin sulara girmeden önce tespit edilmeye çalışıldığı aktarıldı.

Rusya stratejik denizaltı filosunu tahkim ediyor

Bloomberg’e konuşan analist Mike Plunkett, Rusya’nın toplam gemi sayısı bakımından Batılı ülkelerin ve Çin’in gerisinde kaldığını belirtti. Plunkett buna karşılık, Kuzey Filosu’nun durumunun farklı olduğunu vurguladı.

Analiste göre bu filo, Rus donanmasının temel unsuru niteliği taşıyor ve en yeni ekipmanlarla donatılıyor. İngiltere Hava Kuvvetleri Filo Komutanı Jamie Lamb ise “Yeni nesil her Rus denizaltısının başarılı olduğunu söylemek doğru olur” değerlendirmesinde bulundu.

Vladimir Putin, 2025 yılı yaz aylarında yaptığı açıklamada son altı yıl içerisinde donanmaya beş adet “Borey-A” projesi stratejik füze gemisi ile dört adet “Yasen-M” projesi çok amaçlı denizaltının dahil edildiğini bildirdi.

Putin, stratejik denizaltı kuvvetlerinin tahkim edilmesinin öncelikli alanlardan biri olduğunu ifade etmişti. Rus lider ayrıca bu stratejik gemilerin, Rusya’nın nükleer üçlüsünün en önemli bileşenleri arasında yer aldığına dikkat çekmişti.

Putin, önümüzdeki dört yıl içinde deniz nükleer kuvvetlerine “Borey-A” projesi kapsamında dört yeni denizaltının daha ekleneceğini duyurdu. 2025 yılı itibarıyla Rusya’nın stratejik filosu, 13 adet aktif nükleer tahrikli ballistik füze denizaltısına (SSBN) sahip bulunuyor.

Bu gemilerin beşi “Delfin” (Proje 667BDRM), sekizi ise “Borey” (Proje 955) sınıfında yer alıyor. Her iki proje de Rubin Merkezi Gemi Teknik Tasarım Bürosu tarafından geliştirildi. Bu sınıftaki her bir denizaltı 16 adet balistik füze taşıma kapasitesine sahipken her bir füze altı adede kadar harp başlığı taşıyabiliyor.