NATO, Ukrayna için 70 milyar avroluk askeri yardıma hazırlanıyor

NATO üyesi ülkeler, Ankara’da düzenlenecek yıllık zirvede Ukrayna’ya 70 milyar avroluk askeri yardım sağlanmasını onaylamaya hazırlanırken, ABD’nin dahil edilmediği bu paketle birlikte Ukrayna’nın toplam savunma bütçesi Rusya’nın yıllık bütçesini yakalayacak. Avrupa Birliği kredileri ve üye ülkelerin taahhütleriyle desteklenen bu yeni askeri yardım planının, Ukrayna’nın savunma finansmanını gelecek yıl da yüksek seviyede tutması öngörülüyor.

NATO ülkeleri, 7-8 Haziran tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek yıllık liderler zirvesinde Ukrayna’ya 70 milyar avro değerinde askeri yardım tahsis edilmesini onaylamaya hazırlanıyor.

Bahse konu kaynak sağlandığı takdirde, Ukrayna’nın kendi kaynakları ve dış yardımlarla birlikte toplam savunma harcamaları, Rusya’nın bu yıl için bütçelediği savunma harcamalarıyla yaklaşık olarak eşitlenecek.

Rusya Federasyonu bütçesinde öngörülen bu tutarları daha hızlı bir tempoyla harcamaya devam etse de kağıt üzerindeki bütçe dengesi kurulmuş olacak.

Politico’ya konuşan ittifak üyesi ülkelerden beş diplomat, NATO büyükelçilerinin liderlerin ortak bildiri metni üzerinde büyük ölçüde mutabakata vardığını, ancak ayrıntıların halen değişebileceğini aktardı.

Diplomatların ifadelerine göre, taslak deklarasyonda NATO ülkeleri Ukrayna’ya 70 milyar avro (yaklaşık 80 milyar dolar) tutarında askeri destek sağlama taahhüdünde bulunuyor.

ABD ise bu spesifik destek programında yer almıyor.

Bu tutar Ukrayna’nın kendi savunma ve güvenlik harcamalarına eklendiğinde, toplam bütçe yaklaşık 178 milyar dolara ulaşacak. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, üç gün önce imzaladığı yasayla, Avrupa Birliği’nden alınacak krediyi de dahil ederek savunma harcamalarını rekor seviyeye ulaştıran 4,4 trilyon grivnalık (yaklaşık 98 milyar dolar) bütçeyi onaylamıştı.

Karşılaştırma yapıldığında, Rusya’nın resmi bütçesinde savunma için 12,93 trilyon ruble ayrılmış durumda.

Bu miktar güncel kurla yaklaşık 170 milyar dolara denk gelse de rublenin son dönemde değer kaybetmesi bu dengede rol oynuyor; nitekim bir ay önce bu meblağın dolar karşılığı 180 milyar doları aşıyordu.

Buna karşın, Almanya merkezli Uluslararası Güvenlik İşleri Enstitüsü Araştırmacısı Janis Kluge tarafından yapılan hesaplamalara göre, Rusya’nın sadece 2026 yılının ilk çeyreğindeki askeri harcamaları rekor kırarak 5,908 trilyon rubleye (güncel kurla 78 milyar dolar) ulaştı.

Ukrayna ise bütçe harcamalarını, Avrupa Birliği’nden sağlanan 90 milyar avroluk kredi sayesinde önemli ölçüde artırmayı başardı. Kiev’in bu yıl bu kredinin yarısını alması ve bu miktarın da 31,8 milyar avroluk kısmını doğrudan savunma harcamalarında kullanması planlanıyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, perşembe günü Polonya’nın Gdansk kentinde başlayan Ukrayna’nın Yeniden İnşası Konferansı’nda yaptığı açıklamada, 3,2 milyar avroluk ilk dilimin bugün transfer edildiğini duyurdu.

Politico’nun Ukrayna Savunma Bakanlığı verilerine dayandırdığı daha önceki haberine göre, NATO ülkeleri Ukrayna’ya bu yıl için halihazırda 38 milyar dolarlık askeri yardım taahhüt etmişti.

Buna ek olarak Kiev, ittifaktan 20 milyar dolar daha talep etmeyi planlıyordu. Ukrayna tarafı, son aylarda cephe hattından işgal altındaki bölgelere kadar her alanda insansız hava araçlarını etkin şekilde kullanarak elde ettiği inisiyatifi korumayı amaçlıyor.

Bu araçlar, Rusya’nın ikmal yollarını kesmekle birlikte Rusya içlerindeki petrol rafinerileri ile savunma sanayii tesislerinde patlamalara ve yangınlara yol açıyor.

Sonuç olarak Ukrayna, NATO liderlerinin bildiri taslağına göre beklenenden daha fazla bir destek alarak toplamda 70 milyar avroya ulaşabilecek.

Diplomatların Politico’ya verdiği bilgilere göre, ittifak ayrıca gelecek yıl için de en azından buna eşdeğer bir meblağ tahsis etme taahhüdünde bulunacak.

Bu planların hayata geçirilmesi ve AB kredisinden 2027 yılı için ayrılan 45 milyar avronun eklenmesi halinde, Ukrayna’nın savunma finansmanı gelecek yıl da güçlü şekilde desteklenmeye devam edecek.