Diplomasi
NATO, Ukrayna ve İran anlaşmazlıkları nedeniyle 2027 zirvesini iptal etti
Associated Press’e göre NATO, savunma harcamaları ile İran ve Ukrayna savaşlarındaki görüş ayrılıkları nedeniyle 2027 Arnavutluk liderler zirvesini iptal etti. İttifak aynı zamanda bakanlar düzeyindeki toplantıları azaltırken, Ukrayna’ya gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 0,25’i oranında zorunlu askeri destek önerisi de 32 üyeden yalnızca yedisinin desteğini alabildi.
Associated Press (AP) haber ajansının haberine göre NATO, savunma harcamaları ile İran ve Ukrayna’daki savaşlar konusundaki görüş ayrılıkları nedeniyle 2027 yılında Arnavutluk’ta düzenlenmesi planlanan liderler zirvesini iptal ediyor.
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, ittifak ülkelerinin bir sonraki zirvenin tarihi konusunda henüz ortak bir tutum belirlemediğini, ancak toplantının 2027’de yapılmayacağını söyledi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de ittifakın sabit bir takvime bağlı olmadığını ve liderlerin “gerektiğinde” bir araya geldiğini doğruladı.
NATO aynı zamanda bakanlar düzeyindeki toplantıların sayısını da azaltıyor.
Bu yılın Ekim ayında savunma bakanları toplantısı yapılmadı ve Ekim 2027 için de böyle bir toplantı planlanmadı.
İttifak ülkelerinin dışişleri bakanları ise gelecek yıl iki yerine yalnızca bir kez toplanacak.
NATO bu değişiklikleri “yeniden yapılanma” ile açıklıyor.
ABD politikaları ve İran savaşı ittifak içinde görüş ayrılığı yarattı
Görüş ayrılıklarının nedenlerinden biri, Başkan Donald Trump dönemindeki ABD politikaları oldu.
ABD yönetimi müttefiklerden savunma harcamalarını artırmalarını talep ediyor, İran’a karşı yürütülen savaşa yeterince destek vermedikleri gerekçesiyle onları eleştiriyor ve Washington’ın Avrupa güvenliği alanındaki önceki taahhütlerini sorguluyor.
Temmuz ayında Ankara’da düzenlenen zirvede müttefikler, Ukrayna’ya 2026 yılı için 70 milyar euroluk yardım paketi üzerinde uzlaşmış ve 2027’de de benzer bir düzeyi koruma sözü vermişti.
Ancak İtalya ikinci maddeye karşı çıkıyordu.
NATO Genel Sekreteri ayrıca Kiev’e yönelik askeri destek harcamalarının gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 0,25’i düzeyinde zorunlu hale getirilmesini önerdi, ancak bu girişim başarısız oldu.
The Telegraph gazetesinin kaynaklarına göre öneriyi 32 NATO ülkesinden yalnızca yedisi desteklerken, aralarında İngiltere, Fransa, İspanya, İtalya ve Kanada’nın da bulunduğu ülkeler karşı çıktı.
Ukrayna’ya destek ve üyelik konusunda saflar ayrışıyor
Bunun yanı sıra Kasım ayında Bulgaristan, Ukrayna’ya askeri destek vermeyi ve Avrupa Birliği’nin (AB) yeni yardım paketine katılmayı reddetti; Polonya ise Ukrayna Silahlı Kuvvetleri için ABD silahlarının alımına yönelik finansmanı askıya aldı.
Trump’ın özel temsilcilerinin müttefiklerin arkasından Moskova ile yürüttüğü müzakereler de ittifakta ek bir bölünmeye yol açıyor.
ABD ve Avrupa, Ukrayna’nın NATO’ya katılım perspektifi konusunda da farklı görüşlere sahip.
Trump yönetimi ve Trump’ın kendisi bu katılıma karşı çıkarken, Ukrayna Devlet Başkanı 14 Kasım’da yaptığı açıklamada, Amerikalıların kendisine ittifaka üyelik karşılığında Donbas’tan vazgeçmeye hazır olup olmadığını sorduğunu bildirdi.
Washington’ın değişken çizgisinin aksine, bazı Avrupalı siyasetçiler Kiev’in koşulsuz entegrasyonunda ısrar ediyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron 15 Kasım’da “Ukrayna’nın yeri ittifakın içidir” dedi.
Litvanya, Letonya ve Estonya gibi bazı ülkeler de aynı tutumu benimsiyor.