İsrail Başbakanı Netanyahu’nun meclis açılışında Arap partilerini hedef alarak birlik hükümeti çağrısı yapması üzerine, hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot Likud ile görüşmeleri iptal etti. Netanyahu’nun bloku 53 sandalyede kalırken, 67 vekilin desteğini alan Eisenkot, Başbakanın görevde kalmaya uygun olmadığını açıkladı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, yeni Meclisin yemin töreninin ardından 10 Kasım Salı günü yaptığı konuşmada birlik hükümeti çağrısını tekrarladı.

Netanyahu, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin desteğiyle hükümet kurulması ihtimaline karşı çıkarak bu partilerin milletvekillerini “terörü desteklemekle” ve “Yahudi devletini yok etmek istemekle” suçladı.

The Times of Israel gazetesinin haberine göre Netanyahu’nun konuşması muhalefet kanadında tepkiyle karşılandı.

Hükümeti kurmakla görevlendirilen Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, Likud temsilcileriyle yapılması planlanan görüşmeyi iptal etti.

Netanyahu’nun seçim sürecinden bu yana Arap partilerini gayrimeşru ilan etme girişimleri, Eisenkot’un bu partilerin desteğiyle hükümet kurma ihtimalini hedef alıyor.

Meclis tablosunda Netanyahu’nun bloku 53 sandalyede kalırken, Eisenkot’un başbakanlığı için öneride bulunan partiler toplam 67 milletvekiline ulaşıyor.

Yahudi muhalefet partilerinin Arap partileriyle işbirliği yapılmasına yönelik itirazları ise bu sayısal çoğunluğun hükümete dönüşmesini güçleştiriyor.

Konuşmasına İran başlığıyla başlayan Netanyahu, Tahran’ın nükleer programını yeniden ilerletmeye çalıştığını iddia etti.

Netanyahu, “Bu varoluşsal tehdidi kalıcı olarak ortadan kaldırmanın tek yolu, ayetullahlar rejimini devirmektir” dedi.

Güvenlik risklerini gerekçe göstererek ulusal birlik hükümeti kurulması çağrısında bulunan Netanyahu, “Diğer bütün hesapları bir kenara bırakmalı ve ulusal birlik hükümeti kurmalıyız. Bu büyüklükteki sorunlarla ancak böyle bir hükümet baş edebilir” değerlendirmesini yaptı.

Netanyahu, konuşmasının büyük bölümünü muhalefet partilerinin Arap milletvekilleriyle kurabileceği işbirliğine ayırdı.

Ra’am ile Ortak Liste arasında ayrım yapmayı kabul etmeyen Netanyahu, iki siyasi hareketin de Yahudi devletinin yıkılmasını amaçladığını öne sürdü.

Netanyahu konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: “Yalnızca Yahudi devletinin yıkıntıları üzerinde nasıl bir Filistin devleti kurulacağı konusunda ayrılıyorlar: Gazze’deki Hamas gibi Müslüman Kardeşler modelinde İslami bir devlet mi, yoksa Fetih modelinde milliyetçi bir Filistin devleti mi? Aralarındaki bütün fark bu.”

Ra’am lideri Mansur Abbas ise Netanyahu’nun 2021 yılında hükümet kurma amacıyla kendisiyle müzakere yürüttüğünü daha önce defalarca dile getirmişti.

Netanyahu’nun o dönemki girişimi sonuçsuz kalmış, Ra’am daha sonra Bennett-Lapid koalisyon hükümetinde yer almıştı.

Eisenkot’un ultra-Ortodoks partilerle temas kurma arayışına da karşı çıkan Netanyahu, Haredi milletvekillerine seslenerek İsrail’in Yahudi kimliğinin tehlike altında olduğunu savundu.

Haredi temsilcilerden Eisenkot blokunun vaatlerine güvenmemelerini isteyen Netanyahu, “Size dağlar kadar vaatlerde bulunacaklar. Ama solun başını çektiği bir hükümet kurulur kurulmaz bütün bu vaatler buharlaşacak. Arap partilerinden bir güvenceye sahip olacaklar ve istediklerini yapacaklar” dedi.

Netanyahu, Tevrat eğitimi alan öğrencilerin statüsünü yasal zemine oturtma ve hahamlarla uzlaşarak askerlik yasası çıkarma taahhüdünü yineledi.

Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi, dini okul öğrencilerini zorunlu askerlik hizmetinden muaf tutacak yasal düzenlemenin hayata geçirilmemesi nedeniyle Netanyahu yönetimine tepki gösteriyor.

Parti, hükümeti kurma görevi sürecinde Cumhurbaşkanlığına herhangi bir isim önermedi.

Şas Partisi ise Netanyahu blokundaki yerini korumaya devam ediyor.

Eisenkot’un savunduğu herkes için zorunlu ulusal hizmet ilkesi, Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi ile yürütülebilecek olası ortaklığın önündeki temel engellerden biri olmayı sürdürüyor.

Netanyahu’nun meclis hitabı sırasında muhalefet sıralarından danışmanlarının Katar ile bağlantılarına ve 7 Ekim 2023 saldırılarına ilişkin devlet soruşturma komisyonu kurulmamasına yönelik tepkiler yükseldi.

Birlikte Partisi lideri ve eski Başbakan Naftali Bennett, “Devlet soruşturma komisyonu ne olacak? Katar’ı neden düşman devlet ilan etmiyorsun? Katarlı danışmanların ne olacak?” diye sordu.

Demokratlar Partisi lideri Yair Golan ve parti üyeleri salonu terk ederken, milletvekili Gilad Kariv, “Katar’dan ne kadar para aldınız?” sorusunu yöneltti.

Netanyahu, uzun yıllar boyunca Katar’dan Gazze’deki Hamas yönetimine mali kaynak aktarılmasını kolaylaştıran bir hat izlemişti.

Başbakanlık bünyesinde çalışan bazı yakın danışmanların, Doha’nın çıkarlarını koruma karşılığında maddi kazanç sağladıkları iddiasıyla haklarında soruşturma yürütülüyor.

Netanyahu’nun uzun süredir danışmanlığını yapan Jonatan Urich’in, polis ifadesinde Katar bağlantılı faaliyetler karşılığında yüz binlerce şekel aldığını ve bu çalışmaların 7 Ekim sonrasında da devam ettiğini kabul ettiği belirtilmişti.

Urich, Netanyahu’nun ekibinde çalışmayı sürdürüyor.

Netanyahu konuşmasında seçim süreçlerine dış müdahale yapıldığı yönündeki iddiaları yeniden gündeme getirerek soruşturma dosyası üzerindeki sınırlamaların kaldırılmasını istedi.

Polis incelemesinde söz konusu iddialara dair kısıtlı delil elde edildiği, adli makamların da iddialar doğrulansa dahi sonucun değişmeyeceğini aktardığı biliniyor.

Eisenkot, konuşmanın ardından X hesabından yaptığı açıklamada Netanyahu’nun resmi töreni siyasi amaçları doğrultusunda kullandığını kaydetti.

Eisenkot açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Görevi sona ermekte olan başbakanın gerçeklikten kopuk, bölücü, nefret dolu ve utanç verici konuşmasını oturup dinledim. Bir dakika daha görevde kalmaya uygun olmadığına daha da ikna oldum.”

“Ulusal acil durum hükümeti” kurma hedefini yineleyen Eisenkot, Netanyahu yönetiminin ülkeyi kutuplaştırdığını ve güvenliğini tehlikeye sürüklediğini vurguladı.

Ortak Liste ise meclisteki konuşmayı “kışkırtıcı ve ırkçı” olarak tanımlayarak Netanyahu’nun makamından uzaklaştırılması yönünde çalışma yürüteceğini açıkladı.

Parti, sandıkta kendisini destekleyen 500 bini aşkın yurttaşın iradesini mecliste temsil etme kararlılığını sürdürdüğünü kaydetti.

Ra’am lideri Mansur Abbas da Kanal 12 televizyonuna verdiği demeçte, Netanyahu’nun resmi devlet merasimini “yalan söylemek, kışkırtmak ve Arap partilerine iftira atmak” için kullanmasından ötürü şaşkınlık duyduğunu ifade etti.

Abbas, “Biz yasalara uyan İsrail vatandaşlarıyız. İslami bir devlet veya Arap devleti kurmak istemiyoruz” dedi.

Sözlerini sürdüren Abbas, “Barıştan ve çatışmanın iki devletli çözümle sona ermesinden yanayız. Terörü kınıyoruz; biz de terörün mağduruyuz” diye konuştu.

ABD’nin Irak ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Politbüro üyesi Derbaz Kosret Resul ve Kürdistan Bölgesi Hükümeti Doğal Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Ahmed Mufti ile bir araya geldi.

Rûdaw’a göre görüşmede Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ndeki (IKBY) gelişmeler ve siyasi geleceğinin ele alındığı bildirildi.

Barrack, görüşmeye ilişkin sosyal medya platformu X’te yaptığı bir paylaşımda toplantının fotoğrafını yayımlayarak, “Bugün KYB Politbüro üyesi Derbaz Resul ve Kürdistan Bölgesi Hükümeti Doğal Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Ahmed Mufti ile Kürdistan Bölgesi’nin geleceği üzerine bir görüşme gerçekleştirdik,” ifadelerini kullandı.

Barrack, ülkesinin Kürdistan Bölgesine olan desteğini yineleyerek, “Amerika Birleşik Devletleri, bölgenin çeşitliliğini yansıtan güçlü ve birleşik bir Kürdistan Bölgesini desteklemektedir,” dedi. ABD’nin Türkiye Büyükelçisi de olan Barrack, kalıcı birliğe ulaşmanın yollarına ilişkin olarak, “Görüşmemizde de belirttiğimiz gibi, kalıcı birlik ancak yetki devri, yerel yönetimin güçlendirilmesi, kurumların sağlamlaştırılması ve daha fazla şeffaflığın teşvik edilmesiyle sağlanabilir,” diye ekledi.

KDP’nin IKBY meclisini iki yıl aradan sonra tek taraflı toplamasına tepki gösteren KYB hükümetten çekilmişti.

Süleymaniye merkezli paralel yönetim kurabileceklerini belirten KYB lideri Bafıl Talabani 1990’lardaki “çift idareli” yapıya dönülebileceği tehdidinde bulunurken, KDP lideri Mesud Barzani taraflara diyalog çağrısı yapmıştı.

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üye ülkeleri, pazar günü Bahreyn’de Körfez Demiryolu Projesi Genel Anlaşması’nı imzaladı.

2009 yılında onaylanan proje, Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, BAE, Kuveyt ve Umman’ı ortak bir demiryolu ağıyla birbirine bağlamayı ve tüm ağın 2030 yılı sonuna kadar faaliyete geçmesini hedefliyor.

İmza töreni, Körfez İşbirliği Konseyi Ulaştırma ve İletişim Bakanları Komitesi’nin 30. toplantısı kapsamında Bahreyn’deki Al Riffa Al Zaher Sarayı’nda gerçekleştirildi.

Anlaşma, Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri Casim Elbudayvi ve üye ülkelerin ulaştırma bakanlarının huzurunda imzalandı.

Yapılan açıklamaya göre Elbudayvi, Körfez Demiryolu Projesi Genel Anlaşması’nın, ulaştırma sektöründe Körfez entegrasyonunu güçlendirme ve KİK ülkeleri genelinde demiryolu taşımacılığını düzenleme yolunda önemli bir adım olduğunu belirtti.

Sekreter, anlaşmanın, tüm üye devletleri birbiriyle uyumlu çalışabilen tek ve entegre bir bölgesel ağ aracılığıyla birbirine bağlayacak Körfez Demiryolu projesinin işleyişini destekleyeceğini de sözlerine ekledi.

Anlaşma ayrıca Körfez ülkeleri arasındaki bağlantıyı güçlendirecek ve ulaşımı kolaylaştıracak.

Elbudayvi, Körfez Demiryolu projesini “Körfez entegrasyonunu destekleyen stratejik projelerden biri” olarak nitelendirdi.

Projenin üye ülkeler arasında yolcu ve yük taşımacılığını kolaylaştıracağını, kara ulaşım ağlarını limanlara ve lojistik merkezlerine bağlayacağını ve Körfez ulaşım sektörünün verimliliğini ve rekabet gücünü artıracağını açıkladı.

Elbudayvi, “bölgede ve dünyada yaşanan hızlı dönüşümlerin, deniz yollarındaki aksaklıklar ve artan nakliye ve sigorta maliyetleriyle birleşerek, ulaşım ve lojistik sektörünün piyasa istikrarını destekleme ve ticaretin ile temel hizmetlerin kesintisiz akışını sağlama konusundaki stratejik önemini vurguladığını” belirtti.

KİK Genel Sekreteri, İran saldırıları olarak nitelendirdiği olaylar sırasında BAE, Suudi Arabistan ve Umman’ın gösterdiği çabaları övdü ve bu çabaların mal ve emtia hareketi için alternatif güzergâhlar sağlanmasına yardımcı olduğunu ve diğer KİK ülkelerine yönelik tedarik zincirlerinin sürekliliğini garanti altına aldığını söyledi.

KİK ülkelerindeki ulaştırma ve depolama sektörünün 2025 yılında %5,7’lik reel büyüme kaydettiğini ve bu sayede petrol dışı iktisadi faaliyetler arasında en hızlı büyüyenlerden biri haline geldiğini açıkladı.

Anlaşma, engellerin aşılması ve Körfez demiryolu ağının teknik ve operasyonel entegrasyonunun sağlanması amacıyla üye devletler ile Körfez Demiryolu Otoritesi arasında bir koordinasyon çerçevesi oluşturuyor.

Anlaşma, bölgedeki deniz seyrüseferinde, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar ve bunların ticaret ile mal hareketine getirdiği zorluklar nedeniyle daha da önem kazandı.

Son gelişmeler, sınırlı sayıda deniz yoluna bağımlı olmanın tedarik zincirlerini bölgesel krizlere karşı savunmasız bıraktığını ve bu durumun daha çeşitlendirilmiş ve esnek ulaşım alternatiflerine olan ihtiyacı artırdığını ortaya koyuyor.

Bu yılın Mayıs ayında, Körfez Demiryolu İdaresi Genel Müdürü Muhammed el Şabrami, projenin genel tamamlanma oranının %50’yi aştığını ve çalışmaların, kararlaştırılan takvime göre tamamlanmasını sağlamak üzere devam ettiğini duyurmuştu.

Körfez Demiryolu İdaresi’ne göre, ağ saatte 200 kilometreye kadar hızlarda seyreden yolcu trenlerini barındıracak şekilde tasarlanmış olup, yük trenleri ise saatte 80 ila 120 kilometre arasında değişen hızlarda çalışacak.

KİK demiryolu projesinin temel altyapısı için tahmini toplam maliyet yaklaşık 15,4 milyar ila 16 milyar dolar arasında.

Demiryolu ağı için önerilen güzergâh, Kuveyt’ten başlayarak Suudi Arabistan üzerinden Bahreyn’e uzanıyor. Bir başka bölüm ise Dammam’ı Salva sınır kapısı üzerinden Katar’a bağlayacak.

Doha, iki ülke arasında planlanan bir köprü vasıtasıyla Bahreyn’e bağlanacak.

Ağ ayrıca Suudi Arabistan’dan Abu Dabi’ye ve BAE’nin El Ayn kentine uzanacak, ardından Suhar üzerinden Muskat’a devam edecek.