Netanyahu ve Modi ticaret, teknoloji ve savunma işbirliğini güçlendirme kararı aldı

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, İsrail’e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu ziyaret, Orta Doğu’nun ABD’nin İran’a olası bir saldırısı ve İsrail’in Gazze’de ateşkese rağmen saldırılarını sürdürmesi nedeniyle gergin olduğu bir dönemde geldi. İki ülke ticaret, teknoloji ve savunma gibi alanlardaki işbirliğini güçlendirme kararı aldı.

Modi, iki günlük ziyaret kapsamında çarşamba günü Tel Aviv’e vardığında İsrailli mevkidaşı Binyamin Netanyahu tarafından karşılandı. Modi, en son 2017 yılında İsrail’i ziyaret etmişti ve bu ziyaret, görevdeki bir Hindistan başbakanının ilk ziyareti olma özelliğini taşıyordu. Bundan önce ise 2006 yılında, Hindistan’ın batısındaki Gujarat eyaletinin başbakanıyken İsrail’e gitmişti.

Modi’nin 2014’te başbakan olmasından bu yana iki ülke arasındaki ilişkiler güçlendi. 2017’deki ziyaret sırasında iki taraf, ilişkilerini stratejik ortaklık düzeyine yükseltmişti.

ABD Adalet Bakanlığı tarafından kamuoyuna sunulan Epstein belgelerinde, pedofil fuhuş şebekesi yöneticisi Jeffrey Epstein’in Modi’ye yakınlığıyla bilinen Hint bir milyarder ile eski İsrail Başbakanı Ehud Barak arasında, bir Hint Başbakanı’nın İsrail’e yapacağı ilk ziyaret öncesinde köprü vazifesi gördüğü ortaya çıktı.

Ziyaretin ardından Epstein, gönderdiği bir e-postada, Modi’nin “ABD Başkanı’nın menfaati uğruna İsrail’de raks edip şakıdığını” belirterek bu durumu kutlamış.

16 mutabakat zaptı imzalandı

Ziyaret gerçekleştiren Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile birlikte basına açıklama yapan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hindistan ve İsrail’in tarım, teknoloji ve hükümet alanlarında işbirliğini teşvik etme niyetini vurguladı.

Heyetler arası genişletilmiş toplantının ardından Netanyahu, “Hindistan’ın olağanüstü yetenekli insanlarıyla ve bizim insanlarımız arasındaki işbirliğinden konuştuk ve bunu somut planlara dönüştürüyoruz” dedi.

Netanyahu, iki ülkenin işbirliği yapmayı planladığı alanlar olarak “hassas tarım” ile “yazılım ve yapay zeka”yı öne çıkardı.

Etkinlikte iki ülke, ağırlıklı olarak inovasyon ve teknoloji alanlarında 16 ikili mutabakat zaptına imza attı.

Netanyahu, “İsrail ve Hindistan inovasyona kilitlenmiş durumda” diyerek, ülkelerin hükümetler arası işbirliğini artırmayı da planladıklarını ekledi: “Ayarlayabildiğimiz anda Hindistan’da bir [hükümetler arası] toplantı yapmaya karar verdik.”

Netanyahu, Modi ile olan kişisel bağını yineleyerek kendisine “hem kişisel dostluğumuzu hem de hükümetlerimiz ve halklarımız arasındaki dostluğu ne kadar derinden ve içten hissettiğimizi ve eminim bu ziyaretin bir sonucu olarak bunun devam etmesini, gelişmesini ve güçlenmesini” dilediğini söyledi.

Modi: İsrail’in yanında dimdik ayaktayız

Modi ve Netanyahu, perşembe günü yapılan heyetler arası görüşmeler öncesinde çarşamba günü baş başa bir görüşme gerçekleştirdi. Modi, X platformunda yaptığı paylaşımda, iki liderin ikili ilişkileri güçlendirmeye yönelik çok çeşitli konuları ve bölgedeki önemli gelişmeleri ele aldığını belirtti.

Modi, “Teknoloji, su yönetimi, tarım, yetenek ortaklığı gibi sektörler yakın işbirliği için büyük fırsatlar sunuyor” ifadelerini ekledi.

Netanyahu da çarşamba günü X’ten yaptığı paylaşımda, “Yakın bir kişisel ilişkimiz var, sık sık görüşüyoruz ve aramızdaki derin dostluğun, iki ülkemiz arasındaki bağları güçlü bir şekilde yansıttığına inanıyorum” dedi.

Modi, çarşamba günü İsrail parlamentosu Knesset’te yaptığı konuşmada, 7 Ekim 2023’te Hamas tarafından gerçekleştirilen “barbar terör saldırısında” ölenler için “en derin taziyelerini” ileterek, Güney Asya ülkesinin İsrail’in yanında dimdik durduğunu söyledi.

İsrail’in Filistinlilere yönelik soykırım suçundan bahsetmeyen Modi, “Terörle mücadele, sürdürülebilir ve eşgüdümlü küresel eylem gerektirir çünkü terörün olduğu her yer, her yerde barışı tehdit eder. Bu nedenle Hindistan, kalıcı barışa ve bölgesel istikrara katkıda bulunan tüm çabaları desteklemektedir” diyerek aksine Netanyahu’nun saldırılarına destek açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze barış girişimine destek veren Modi, bunun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından onaylandığını ve İsrail ile Hamas arasında Gazze’deki ateşkes sürecinde bir yol haritası sunduğunu ifade etti.

Modi, “Filistin sorununu da ele alarak bölgedeki tüm insanlar için adil ve kalıcı bir barış vaadi taşıdığına inanıyoruz” dedi.

Modi, “Barışa giden yol her zaman kolay değildir. Ancak Hindistan, bu bölgede diyalog, barış ve istikrar için sizinle ve tüm dünyayla birlikte hareket ediyor” diye ekledi.

Ticaret ve savunma işbirliği

Modi, Hindistan ve İsrail’in ticareti genişletme, yatırım akışlarını güçlendirme ve ortak altyapı gelişimini teşvik etme konusunda kararlı olduğunu belirterek, ekiplerinin bir ticaret anlaşması için müzakerelerde yoğun şekilde çalıştığını kaydetti.

İki tarafın Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) ve Hindistan, İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri ve ABD arasındaki I2U2 çerçevesi gibi farklı formatlarda yakın işbirliği yapacağını ekledi. Dört ülkenin dışişleri bakanlarının 2021’deki bir toplantısında konsept haline getirilen bu çerçeve, su, enerji, ulaşım, uzay, sağlık ve gıda güvenliği gibi alanlarda ortak yatırımları teşvik etmeyi amaçlıyor.

Modi, savunma ve güvenliğe, Hindistan-İsrail ortaklığının “bir başka önemli ayağı” olarak değindi: “Bugünün belirsiz dünyasında, Hindistan ve İsrail gibi güvenilir ortaklar arasında güçlü bir savunma ortaklığı hayati önem taşımaktadır.”

Hindistan içinden eleştiriler: Filistin’e ihanet!

Modi’nin ziyareti öncesinde, ana muhalefetteki Hindistan Ulusal Kongresi lideri Jairam Ramesh, Hindistan hükümetini Filistinlilerin davasına bağlılığı konusunda “müstehzi ve ikiyüzlü açıklamalar” yapmakla eleştirdi.

Ramesh, Salı günü X’te yaptığı paylaşımda, “Gerçek şu ki Modi Hükümeti onları terk etti, Hindistan’ın 18 Kasım 1988’de Filistin devletini tanıyan ilk ülkeler arasında olduğunu unuttu” dedi.

Hindistan Komünist Partisi (Marksist) de bir açıklama yayınlayarak, Modi’nin İsrail ziyaretini şiddetle kınadı ve bu ziyarete karşı olduğunu bildirdi.

Modi’nin ziyareti “Filistin davasına ihanet” ve “katil Netanyahu rejiminin meşrulaştırılması” olarak nitelendirilirken, açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Bu ziyaret, İsrail’in Gazze’de soykırım niteliğinde bir savaş yürüttüğü bir döneme denk gelmektedir. Ateşkese rağmen, İsrail tarafından her gün ihlaller gerçekleştirilmekte ve düzenlenen saldırılarda çok sayıda Filistinli öldürülmektedir. İşgal altındaki Batı Şeria’da ise Filistinlilere yönelik saldırılar yoğunlaşmakta ve yasadışı yerleşimlerde artış yaşanmaktadır.”

“Ziyaretin beyan edilen amacı aynı zamanda, ABD’nin yardımıyla bölgeye hakim olmaya çalışan Siyonist ve yayılmacı bir rejimle stratejik, askeri ve ekonomik bağları derinleştirmektir. Ziyaret, ABD’nin İsrail’in kışkırtmasıyla İran’a askeri saldırıya hazırlandığı bir zamanda gerçekleşmesi nedeniyle daha da vahimdir. BJP hükümeti bu ziyaretle, Batı Asya’daki ABD-İsrail eksenine olan utanmaz bağlılığını bir kez daha gözler önüne sermiştir.”