New York Times: Otonom silah yarışında Çin ve Rusya lider konumda

ABD savunma ve istihbarat birimleri, Rusya ve Çin’in insansız hava aracı (İHA) geliştirme programlarının Amerikan teknolojisini geride bıraktığı değerlendirmesinde bulundu. The New York Times’ın savunma kaynaklarına dayandırdığı habere göre Washington, küresel otonom silah yarışında mevzi kazanmak amacıyla savunma bütçesinden 13 milyar dolardan fazla kaynak ayırarak yerli üretim süreçlerini hızlandırma kararı aldı.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Savaş Bakanlığı (Pentagon), Rusya ve Çin’in insansız hava araçları ile otonom sistemler alanındaki geliştirme faaliyetlerinin, ABD’nin mevcut teknik çalışmalarının önüne geçtiği tespitinde bulundu.

The New York Times (NYT) gazetesinin savunma ve istihbarat birimlerinden üç ayrı kaynağa dayandırdığı haberine göre, Washington yönetimi bu teknolojik farkı kapatmak için savunma sanayisi stratejilerini yeniden yapılandırıyor.

Pentagon’un Çin’in kapasitesine dair nihai değerlendirmelerini, Eylül 2025’te Çin’de düzenlenen askeri geçit törenini analiz ederek oluşturduğu kaydedildi.

Söz konusu analizlerin ardından ABD makamları, yerli savunma şirketlerine üretim süreçlerini hızlandırmaları yönünde çağrıda bulundu.

Bu kapsamda teknoloji girişimi Anduril, yapay zeka destekli ve otonom olarak yönetilen İHA’ların üretimine, öngörülen takvimden üç ay önce, Şubat 2026’da başladı.

NYT, bu araçların Çin’deki geçit töreninde sergilenen benzer otonom sistemlere karşılık olarak üretildiğine dikkat çekti.

Otonom sistemler için 13 milyar dolarlık bütçe talebi

Küresel çapta derinleşen otonom silahlanma yarışı, Pentagon’un mali planlamalarına da yansıdı. ABD yönetimi, otonom sistemlerin geliştirilmesi ve savunma ağlarına entegre edilmesi amacıyla federal bütçeden 13 milyar doların üzerinde ek kaynak talep etti.

Gazete, bu hamleyi yapay zeka destekli savunma sistemleri ve otonom silahlar alanında tırmanan küresel rekabetin bir parçası olarak tanımladı.

Haberde, bu teknolojik mücadelenin merkezinde ABD ve Çin yer alsa da yarışın diğer aktörlerle genişlediği vurgulandı.

Rusya, Ukrayna, Hindistan, İsrail ve İran’ın askeri yapay zeka projelerine yoğun yatırım yaptığı; Fransa, Almanya ve Polonya’nın ise mevcut mühimmat kapasitelerini artırdığı ifade edildi. Yazarlar, mevcut tabloda hangi ülkenin mutlak lider olduğunu belirlemenin güç olduğunu kaydetti.

Nükleer çağın başlangıcıyla yapılan benzerlik

Haberde, devletlerin “drone’a karşı drone” ve “algoritmaya karşı algoritma” senaryolarına hazırlık amacıyla mümkün olan en gelişmiş teknolojik cephaneliği biriktirmeye çalıştığı belirtildi.

Gazete, bu süreci 1940’lardaki nükleer çağın başlangıcına benzetti. Ancak analizde, atom bombasının yol açacağı sonuçlar net olarak bilinirken, yapay zekanın askeri kapasitesinin dünya tarafından henüz tam olarak idrak edilmeye başlandığına işaret edildi.

Rusya tarafında ise yapay zeka sistemlerinin savunma doktrinine entegrasyonu en üst düzeyde ele alınıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 10 Nisan’da hükümete ve bölgesel yönetimlere, yapay zekanın ülke genelinde uygulanmasına yönelik bir ulusal plan oluşturulması talimatını verdi.

Putin, yapay zekanın savunma da dahil olmak üzere Rusya’nın tüm yaşam biçimini dönüştürdüğünü belirterek, ulusal güvenlik ve savunma için yerli çözümler geliştirilmesinin zorunluluk olduğunu vurguladı.

Rusya Federasyonu, İHA sistemlerindeki kurumsal yapılanmasını 2025 yılının sonbaharında “insansız sistemler birlikleri” kurarak yeni bir aşamaya taşımıştı.

Putin’in bu birliklerin “mümkün olan en hızlı ve kaliteli şekilde konuşlandırılması” yönündeki çağrısının ardından, Rus ordusunun 2024 yılı içinde çeşitli tiplerde toplam 1,5 milyondan fazla İHA’yı envanterine kattığı bildirildi.