Palantir, Avrupa’da da yayılıyor

Başta Almanya olmak üzere Avrupa’da tartışmalı Amerikan teknoloji şirketi Palantir, tartışmaların odağına yerleşti.

Euractiv’de yer alan değerlendirmeye göre Alman siyasetçiler, yaz tatili sırasında polislerin belirli bir Palantir yazılımı kullanmasına izin verilip verilmeyeceği konusunda tartışıyorlar.

Söz konusu yazılım, Palantir tarafından geliştirilen bir veri analiz aracı: Gotham.

Gotham yazılımı, farklı veri kaynaklarını birbirine bağlayarak müşteriler için daha kullanışlı hale getiriyor. Palantir, bu yazılımı çok çeşitli kullanım alanları için sunuyor: Şirketin web sitesinde uydu takımyıldızları ve askerlerin drone görüntülerini izlediği videolar yer alıyor.

Bazı Alman bölgesel polis güçleri, farklı veritabanlarını birbirine bağlamak için yıllardır bu aracın daha düşük bir versiyonunu kullanıyor, fakat bunun bile yasal dayanağının yetersiz olduğu (veya tamamen eksik olduğu) yönünde şiddetli eleştiriler var.

Örneğin, sivil toplum aktivistleri Bavyera eyaletinin bu yazılımı kullanmasına karşı dava açtı.

Şu anda Hıristiyan Demokratların liderliğindeki Almanya Adalet Bakanlığı da Palantir’in yazılımının federal düzeyde kullanılmasına izin verilip verilmeyeceğini inceliyor.

Ne var ki çeşitli haberlerin de gösterdiği gibi, Avrupa’da Palantir’i kullanan tek ülke Almanya değil.

Fransa İç Güvenlik Genel Müdürlüğü, Kasım 2015’te Paris’te meydana gelen IŞİD saldırılarının ardından Palantir ile imzalanan mevcut sözleşmeyi 2019 yılında uzattı. Europol da bu saldırılara müdahale eden görev gücünde şirketin yazılımını kullandı.

The Guardian’ın elde ettiği belgelere göre, sonuçlar o kadar kötüydü ki, AB kolluk kuvvetleri Palantir’i, örneğin yazılımının “büyük veri setlerini düzgün bir şekilde görselleştirememesi” nedeniyle dava etmeyi düşünmüştü.

Hollanda ve Yunanistan da dahil olmak üzere birçok ülke, Covid-19 vakalarının nerede görüldüğünü veya yol çalışmaları gibi faktörlerin virüsün yayılmasını nasıl etkileyebileceğini izlemek için Palantir’in başka bir yazılımı olan Foundry’yi kullanmaya başladı.

Şirketin, ürünleri ABD’de yaygın olarak kullanılan bir sağlık bölümü bulunuyor. Birleşik Krallık’ta Palantir, 2023’ten bu yana 330 milyon sterlinlik bir NHS (Ulusal Sağlık Sistemi) sözleşmesi imzalamıştı fakat sözleşmenin uygulamaya geçirilmesi, personelin şüpheciliği da dahil olmak üzere çeşitli nedenlerle gecikti.

2022’de başlayan Ukrayna savaşı, Avrupa’yı yeniden kriz moduna soktu. Palantir bir kez daha hızlı bir şekilde harekete geçti ve Polonya hükümeti ile işbirliği yaparak Ukraynalı mültecilerin iş ilanlarını bulabilecekleri bir portal oluşturdu.

Şirket, askeri alana da girmeyi başardı. Bu yılın başlarında, NATO, karar alma ve askeri planlamayı kolaylaştırmak için ittifakın savaş odası olan Müttefik Komuta Operasyonları için Palantir’i seçmişti.

Bu hamle, birçok önemli alanda Avrupalıların ABD’ye bağımlılığına uzun süredir karşı çıkan Fransa için bir darbe olmuştu.

Sorun, aynı alanda faaliyet gösteren Avrupalı şirketlerin olmaması değil. Örneğin İrlanda merkezli, Amerika ve Pasifik’in yanı sıra diğer Avrupa ülkelerinde de ofisleri bulunan Siren, kendi ürününü Palantir’in “tek gerçek alternatifi” olarak tanıtıyor.

“Küresel jeopolitik dengelerin değişmesiyle birlikte, Siren olarak Avrupa’da soruşturma teknolojilerine olan talebin arttığını görüyoruz,” diyen şirket, bir blog yazısında ürünlerini, kullanıcıların kapalı bir satıcı ekosistemine tamamen geçmek zorunda kalmadan çalışabilen, Palantir’e alternatif bir eklenti olarak konumlandırdı.

Her zaman öne sürülen argümanlardan biri, yerli alternatiflerin Palantir’in araçları kadar iyi sonuç veremeyeceği yönündeydi. Yine de, bazı Alman bölgeleri ikna olmamış durumda.

Danimarka, Baltık Denizi ve Kuzey Denizi arasında yer alan Schleswig-Holstein, Almanya ve Avrupa’da yerli seçenekler aramaya devam ediyor.

Bölge yönetimi, Microsoft Office’ten kurtulmaya çalışarak diğer alanlarda da iddialı teknoloji egemenliği hedefleri belirledi.

Bölge politikacısı Jan Kürschner, “Palantir yazılımını satın alarak devletin bir başka temel sektöründe, yani polis teşkilatında yeni bir bağımlılık yaratmak yanlış olur. Bu yanlış yola giren bölgeler bir an önce geri dönmelidir,” diyor.