Diplomasi
Paşinyan, Türkiye üzerinden AB’ye demiryolu erişimi sağlandığını duyurdu

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Gürcistan’daki Ahılkelek’ten Türkiye’nin Kars kentine uzanan demiryolu hattının Ermenistan’ın AB ile ihracat ve ithalatında kullanılmaya başladığını açıkladı. Paşinyan, Ermenistan’ın artık Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa Birliği’ne demiryolu bağlantısına sahip olduğunu söyledi.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Telegram kanalından yaptığı açıklamada, Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile demiryolu bağlantısı kurduğunu bildirdi.
Paşinyan, Gürcistan’daki Ahılkelek’ten Türkiye’nin Kars kentine uzanan hattın, Ermenistan’ın AB ile demiryolu üzerinden ihracat ve ithalat yapmasına imkan sağladığını söyledi.
Paşinyan, “Bugün Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan üzerinden Rusya ile, ardından Rusya ve Kazakistan üzerinden Çin ile demiryolu bağlantısına sahip. Artık Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa Birliği ile de bağlantıya sahip” ifadelerini kullandı.
Ermenistan Başbakanı, bunun ülkenin ekonomik yaşamı açısından “büyük bir olay” olduğunu belirtti. Paşinyan, hattın hem ihracat hem de ithalat için açık olduğunu kaydetti.
Ahılkelek, Gürcistan’ın güneyindeki Samtshe-Cavaheti bölgesinde bulunan Ahılkelek belediyesinin idari merkezi konumunda bulunuyor. Bölgedeki nüfusun çoğunluğunu Ermeniler oluşturuyor.
Ahılkelek-Kars demiryolu, 30 Ekim 2017’de resmen açılan Bakü-Tiflis-Kars uluslararası demiryolu hattının yeni inşa edilen bölümü niteliği taşıyor.
Paşinyan ayrıca yakın gelecekte Ermenistan ile Türkiye arasında, Ermenistan ile Azerbaycan arasında ve ardından Nahçıvan üzerinden İran’a uzanan demiryolu bağlantılarının açılmasının beklendiğini söyledi.
Ermenistan Başbakanı, bu girişimlerin tamamının “TRIPP” adı verilen ulaşım projesinin uygulanması sayesinde kısa süre içinde hayata geçirileceğine inandığını ifade etti.
“Trump Route for International Peace and Prosperity” ifadesinin kısaltması olan TRIPP, Türkçeye “Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası” şeklinde çevriliyor. Proje, Ermenistan ile Azerbaycan’ı birbirine bağlayan stratejik transit ve altyapı koridoru niteliği taşıyor.
“Trump Rotası”, Azerbaycan’ın batı kesimini, Ermenistan’ın en güneyindeki Sünik vilayeti nedeniyle ülkenin geri kalanından ayrı kalan Nahçıvan ile birleştirecek.
Koridorun Ermenistan topraklarında açılması, geçen ağustosta ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda Paşinyan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in parafladığı ikili barış anlaşmasının maddelerinden biri olarak yer aldı.
AB Dış İlişkiler Servisi nisan ayı sonunda yaptığı yazılı açıklamada, Ermenistan ile Türkiye arasındaki demiryolu bağlantısının yeniden kurulmasına ilişkin çalışma grubu toplantısını Kars’ta desteklediğini bildirdi.
Açıklamada, “AB, Güney Kafkasya’da ulaşım altyapısının Bölgesel Ulaşım Altyapısı Geliştirme Programı, Küresel Ulaşım Ağı Geliştirme Stratejisi ve Trans-Hazar Ulaşım Koridoru doğrultusunda geliştirilmesine bağlıdır. Ermenistan ve Türkiye bu süreçte önemli rol oynuyor” denildi. Açıklamayı Anadolu Ajansı aktardı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli de 13 Mayıs’ta X hesabından yaptığı paylaşımda, Ermenistan ile Türkiye arasında doğrudan ticaretin başlamasına yönelik tüm bürokratik hazırlıkların tamamlandığını bildirdi.
Keçeli, “Yeni düzenleme sayesinde Türkiye’den üçüncü ülkeye, ardından Ermenistan’a giden veya aynı güzergah üzerinden gelen malların nihai varış ya da çıkış noktası ‘Ermenistan/Türkiye’ formatında gösterilebilecek” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin Ermenistan ile normalleşme süreci özel temsilcisi Serdar Kılıç da X hesabında Paşinyan’ın paylaşımını yeniden yayımladı.
Kılıç, hattın Ermenistan için Türkiye’ye açılmasını normalleşme sürecinde “doğrudan ticarette yeni bir adım” olarak nitelendirdi.
Kılıç, “Türkiye, Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan arasında dörtlü işbirliğini de güçlendirecek ve bölgesel barış ile istikrara önemli katkı sağlayacak bu yeni adımın tüm ülkelere hayırlı olmasını diliyorum” dedi.
Ermenistan yönetimi, Avrupa ile bütünleşme sürecini 2024 ilkbaharında başlattı. Süreç, “Demokratik Güçler Platformu”nun hazırladığı yasa tasarısının 50 binden fazla imza toplanmasının ardından parlamentoya sunulmasıyla başladı. Tasarı 26 Mart’ta son okumada kabul edildi. Belge daha sonra Cumhurbaşkanı Vahagn Haçaturyan tarafından imzalandı.
Türkiye Avrupa Birliği üyesi değil. Ancak Türkiye ile AB arasında 1995’ten bu yana yürürlükte bulunan Gümrük Birliği anlaşması bulunuyor. Söz konusu anlaşma, sanayi mallarının serbest dolaşımını sağlıyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












