Pentagon, Grönland’ı Kuzey Komutanlığına bağlıyor

Pentagon, Grönland’ın denetimini ABD Kuzey Komutanlığına devrederek, Arktik adasını ABD ile daha yakından ilişkilendirecek sembolik bir adım atmaya hazırlanıyor.

Bu hafta içinde gerçekleşebilecek olan denetim değişikliği, ABD’nin radar kapsama alanını genişleterek Altın Kubbe füze kalkanını güçlendirmesine de yardımcı olabilir.

Bir Savunma Bakanlığı yetkilisi ve planlamaya yakın iki kaynağın aktardığı plana göre Grönland, Avrupa Komutanlığının (Eucom) yetki alanından Kuzey Amerika’nın güvenliğini denetlemekle sorumlu Kuzey Komutanlığına (Northcom) geçecek.

Bu değişiklik, Trump yönetiminin Danimarka’ya bağlı özerk bir ada olan Grönland’ın mülkiyetini elde etmek için aylarca süren çabalarının en somut adımı.

Grönland’ın Northcom’a dahil edilmesi, Trump’ın adayı kontrol altına almak için aylarca süren kampanyası ve adayı ele geçirmek için askeri harekatı reddetmesi nedeniyle tedirgin olan Danimarka ve NATO genelinde yoğun bir şekilde tartışılacak.

Danimarka ve yarı özerk Faroe Adaları, Eucom’un komutası altında kalacak ve bu bölgeler ile Grönland arasında sembolik ve operasyonel bir bölünme oluşacak.

Konuya yakın bir kaynak, “Coğrafi açıdan bu hamle bir mantık içeriyor. Siyasi açıdan ise bu hamle Avrupa’yı endişelendireceği açık,” dedi.

Komuta yetkisinin değişmesi, Pentagon liderliğinin, bakanlığın altı coğrafi muharebe komutanının sorumluluk alanlarını belirleyen Birleşik Komuta Planını gözden geçirmesinin bir parçası.

Grönland’ın ayrılması liderlikte büyük bir değişiklik gerektirmezken, Kuzey Komutanlığı ile Güney Komutanlığının birleştirilmesi ve Afrika Komutanlığının Almanya merkezli Avrupa Komutanlığına bağlanması gibi diğer öneriler, orduda görev yapan üç ve dört yıldızlı subayların sayısına ve dünyanın farklı bölgelerine tahsis edilen varlıkların sayısına derin etkilerde bulunacak.

Trump yönetimi, Grönland’ın ABD’nin güvenliği için stratejik öneminden aylardır bahsediyor ve Kuzey Atlantik’teki konumu nedeniyle, füze savunma programlarının güçlendirilmesi ve Kuzey Kutbundaki Rus ve Çin gemilerinin izlenmesi için bu adanın kontrolünün kritik önem taşıdığını savunuyor.

Bu değişiklik, Grönland’a daha fazla Altın Kubbe radar sistemi ekleme ve bu sensör ağını genişletme olanağı sağlarken, adayı Kanada ve ABD’nin bölgesel savunma planlarıyla daha yakından uyumlu hale getirecek.

Kuzey Komutanlığı, ABD topraklarının korunmasından sorumlu ve güney sınırı, hava ve füze savunması gibi görevleri denetleyerek Kanada ve Meksika ile ortak güvenlik konularında işbirliği yapıyor.

Grönland’ı Northcom’a bağlamak, Pentagon ve Beyaz Saray’daki politika tartışmalarında adaya verilen öncelik açısından Grönland’ı Danimarka’dan fiilen ayırmak anlamına gelecek.

Bir kaynak, Danimarka hükümetine yaklaşan hamle hakkında resmi bir bilgilendirme yapılmadığını söyledi.

ABD, adada uzun süredir askeri varlığa sahip. Mart ayında, Başkan Yardımcısı JD Vance ve dönemin ulusal güvenlik danışmanı Mike Waltz, Pentagon’un en kuzeydeki derin su limanına sahip olan ve uzun süredir Rusya ve Çin’i izlemek için stratejik bir konum olarak işlev gören Pituffik Uzay Üssünü ziyaret etmişti.

Vance, Grönland’da iken ada yöneticilerine Washington ile “anlaşma yapması” çağrısında bulunarak, “Danimarka’nın güvenlik şemsiyesi altında olmaktansa ABD’nin güvenlik şemsiyesi altında olmanızın çok daha iyi olacağını düşünüyorum,” diye seslenmişti.

Ocak ayında Danimarka hükümeti, kısmen Trump’ın güvenlik endişelerini yatıştırmak amacıyla Grönland’ın güvenlik girişimlerine 2 milyar dolarlık ek harcama yapma sözü verdi.

Trump’ın Kuzey Kutbunun önemi hakkındaki yorumları NATO liderlerinin de dikkatini çekti. İttifakın genel sekreteri Mark Rutte geçen hafta, “NATO olarak Kuzey Kutbunun güvenlik meselelerine daha fazla dahil oluyoruz,” dedi.

Rutte, Trump’ın bölgedeki Rusya ve Çin hamlelerine dikkat çekmesinin olumlu bir gelişme olduğunu da sözlerine ekledi.

Trump, geçen ay NBC’ye verdiği röportajda Grönland’ı askeri güçle ele geçirmeyi göz ardı etmediğini söylemiş ve “Bunu yapacağım demiyorum, ama hiçbir şeyi göz ardı etmiyorum. Grönland’a çok ihtiyacımız var,” demişti.