Pentagon’un medya kısıtlamalarına siyasi tepki büyüyor

ABD Savaş Bakanlığı’nın kendi yayın organı Stars and Stripes üzerindeki editoryal denetimini artıran yeni kurallarına Demokrat senatörler tepki gösterdi. Senatörler, düzenlemenin gazetenin bağımsızlığını zedelediğini ve askerler için tarafsız haber akışını riske attığını belirtti. Pentagon’dan 22 Nisan’a kadar yanıt istendi.

ABD Savaş Bakanlığı yılın başlarında, uzun süredir faaliyet gösteren kendi yayın kuruluşu Stars and Stripes üzerinde editoryal denetimini artıracağını duyurdu.

Daha önce editoryal serbestlikle çalışan kurum için Mart ayında yayımlanan bir notta, yayınların “iyi düzen ve disiplin” ile uyumlu olması gerektiği ifade edildi. Bu ifade, askeri hukukta kullanılan teknik bir kavram olarak tanımlanıyor.

Yeni kurallar kapsamında dış kaynaklı haberlerin ve içeriklerin yeniden yayımlanması sınırlandırıldı. Ayrıca gazetenin ombudsmanına, Kongre’ye gönderilmesi planlanan bilgileri önce Savunma Bakanlığı’na iletme talimatı verildi.

Pentagon sözcüsü o dönemde yaptığı açıklamada, gazetenin editoryal bağımsızlığını koruyacağını belirtti. Aynı açıklamada yapılan değişikliklerin kurumun çalışma biçimini modernize edeceği ve içeriğin “moral kaybına yol açan ‘woke’ dikkat dağıtıcı unsurlardan uzaklaştırılacağı” kaydedildi.

Çarşamba günü Pentagon’a ve gazetenin üst düzey editörlerine gönderilen mektupta, Senatörler Elizabeth Warren ve Richard Blumenthal söz konusu düzenlemeleri eleştirdi.

Mektup ilk olarak Semafor tarafından paylaşıldı. Senatörler, yeni kuralların gazetenin bağımsızlığını ve zaman zaman eleştirel içerik yayımlama kapasitesini korumaya yönelik editoryal ilkelerle çeliştiğini belirtti.

Senatörler mektupta şu ifadeleri kullandı:

“Savaş Bakanlığı’nın yeni politikası Stars and Stripes’ın güvenilirliğini ve askerler için tarafsız haber akışını tehdit ediyor ve gazeteyi sansüre karşı koruyan onlarca yıllık Kongre reformlarıyla çelişiyor. Sizleri bu politikayı derhal geri çekmeye ve Stars and Stripes için Birinci Değişiklik kapsamında güvence altına alınan editoryal bağımsızlığı yeniden tesis etmeye çağırıyoruz.”

Mektup, Demokrat senatörler Tammy Duckworth, Ruben Gallego, Mazie Hirono ve Mark Kelly tarafından da imzalandı. Metinde yedi sorudan oluşan bir liste yer aldı.

Bu sorular arasında Pentagon’un herhangi bir haberin yayımlanmasını kısıtlayıp kısıtlamadığı ve hangi haberlerin “iyi düzen ve disiplin” ile uyumsuz bulunduğu da bulunuyor. Senatörler, bakanlıktan 22 Nisan’a kadar yanıt talep etti.

Stars and Stripes ağırlıklı olarak askerler ve askeri aileler için haber kaynağı işlevi görüyor. Bununla birlikte gazete, onlarca yıl boyunca Pentagon’daki usulsüzlükleri, kötü yönetimi ve çeşitli skandalları ortaya koyan çok sayıda habere imza attı.

Pentagon’un editoryal kontrolü artırma yönündeki son adımı, kurumun eleştirel ya da resmi iletişim çizgisi dışında kalan medya içeriklerine karşı daha geniş kapsamlı bir baskı sürecinin parçası olarak değerlendiriliyor.

Donald Trump’ın yeniden göreve dönmesinin ardından Savunma Bakanlığı’na, Pentagon içindeki medya erişimini sınırlayan yeni düzenlemeler getirme ve istenmeyen bilgilerin araştırılması durumunda gazetecilerin akreditasyonlarını iptal edebilme yönünde yetki verildi.

Savaş Bakanı Pete Hegseth de basın karşısındaki açıklamalarında medya kuruluşlarının haberlerini ve bazı gazetecileri eleştirdi.

Çarşamba günü düzenlenen bir basın toplantısında ağırlıklı olarak muhafazakâr medya kuruluşlarına söz verdi. Geleneksel medya temsilcilerine söz verdiği anlarda ise bir ABC News muhabirinin sorusunu “soru biçiminde sunulmuş bir suçlama” olarak nitelendirdi.

Bir NBC News muhabirinin başka bir muhabirin sözünü kesmeye çalışmasını ise “kaba” olarak tanımladı.

Kongre’de azınlıkta bulunan Demokratlar açısından bu tür girişimlere karşı doğrudan yaptırım uygulama imkânı sınırlı kalıyor.

Mevcut Kongre’nin göreve başlamasından bu yana Demokrat üyelerin Trump yönetimine gönderdiği sert ifadeli mektuplar kamuoyunda dikkat çekti, ancak bu girişimlerin somut politika değişikliklerine ya da yeni bilgi açıklamalarına yol açtığına dair belirgin sonuçlar sınırlı oldu.

Warren ve Blumenthal son dönemde, Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi satın alma girişimi kapsamında federal düzenleyicilerden onay alma sürecine ilişkin olarak da bilgi talep eden isimler arasında yer aldı.

Demokratların 2027’de Kongre çoğunluğunu yeniden kazanması durumunda, bu tür mektupların gelecekte yürütülebilecek denetim süreçleri için bir çerçeve oluşturduğu değerlendiriliyor.