Politico: Brüksel’de Orban’a karşı oy hakkının askıya alınması dahil 5 senaryo gündemde

Avrupa Birliği üyesi ülkeler, Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın 2026’da yeniden seçilme ihtimaline karşı uygulanacak beş farklı yaptırım senaryosunu değerlendiriyor. Politico’nun ulaştığı diplomatik kaynaklar, Ukrayna yardımlarını engelleyen Orban’a karşı Budapeşte’nin oy hakkının askıya alınması veya AB’den ihraç edilmesi gibi en sert seçeneklerin dahi gündemde olduğunu ifade ediyor.

Politico gazetesinin 10 Avrupa Birliği diplomatına dayandırdığı habere göre birlik üyesi ülkeler, Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın yeniden seçilmesi durumunda Budapeşte’nin politikalarına karşı koymak için beş olası seçeneği inceliyor.

Bu seçenekler arasında Budapeşte’nin oy hakkından mahrum bırakılması ve birlikten ihraç edilmesi gibi radikal önlemler yer alıyor.

Üst düzey bir diplomat, Orban’ın zaferi durumunda Avrupa Birliği’nin daha sert önlemlere yöneleceğini belirterek “nezaket kurallarının bir kenara bırakılacağını” ifade etti.

Gazeteye konuşan bir başka kaynak, Orban’ın yeniden seçilmesinin birliğin Macaristan Başbakanı’na nasıl direnç göstereceğine dair tartışmaları alevlendireceğini savundu. Söz konusu yetkili, bu durumun Avrupa Birliği’ni “daha geleneksel olmayan çözümlere” itebileceğini de sözlerine ekledi.

Ukrayna yardımlarının engellenmesi “kırmızı çizgi”

Bir başka diplomat, Ukrayna’ya yönelik 90 milyar dolarlık kredinin engellenmesi nedeniyle “birçok kişinin kırmızı çizginin aşıldığına inandığını” ancak tam olarak ne yapılması gerektiği konusunda belirsizliğin sürdüğünü kaydetti.

Politico’nun haberinde, Avrupa Birliği’nin Orban’ın yeniden seçilmesi durumunda mevcut politikalarını değiştirip değiştirmeyeceğini henüz öngöremediği belirtildi.

Bununla birlikte, üst düzey bir AB yetkilisi Orban’ı “Avrupa Konseyi toplantı salonundaki en zeki siyasetçilerden biri” olarak nitelendirdi.

AB içinde karar alma ve oylama mekanizmalarında değişiklik ihtimali

Avrupa Birliği’nin değerlendirdiği ilk seçenek, blok içindeki oylama düzeninin değiştirilmesini kapsıyor. Buna göre birlik, kararların üye ülkelerin yüzde 55’inin ve AB nüfusunun yüzde 65’inin onayıyla alınmasına izin verebilir.

Ancak Politico, oy birliği ilkesinden vazgeçilmesinin birliğin temel prensiplerinde devasa bir değişim anlamına geleceğine dikkat çekti.

İkinci seçenek ise Ukrayna’yı destekleyen “Gönüllüler Koalisyonu” örneğinde olduğu gibi, dar kapsamlı ülke grupları ve gayriresmi koalisyonlar aracılığıyla daha esnek iş birliği formatlarının kullanılması olarak öne çıkıyor.

Politico’ya konuşan iki diplomat, bu tür kısıtlı formatların yeni bir norm haline gelmek yerine istisna olarak kalması gerektiğini belirterek bu yaklaşıma eleştirel yaklaştı.

Birliğin üçüncü seçeneği, Macaristan’ın hukukun üstünlüğü standartlarını ihlal etmesi durumunda fonların askıya alınması gibi daha saldırgan zorlayıcı önlemleri içeriyor. Politico, Budapeşte yönetiminin AB finansmanını hukukun üstünlüğü ilkelerine bağlayan her türlü sıkılaştırmayı veto edeceğine dair daha önce sinyal verdiğini hatırlattı.

Dördüncü seçenek ise Macaristan’ın Avrupa Birliği’ndeki oy hakkından mahrum bırakılmasını öngörüyor. Fakat bu kararın alınabilmesi için 27 üye ülkeden 26’sının onayı gerekiyor.

Kaynaklardan biri, Slovakya Başbakanı Robert Fico’nun olası itirazına işaret ederek bu seçeneğin hayata geçirilmesinin zor olduğunu ima etti.

Macaristan’ın birlikten ihracı en radikal seçenek olarak gündemde

Beşinci ve en radikal seçenek ise Macaristan’ın Avrupa Birliği’nden çıkarılması olarak değerlendiriliyor. Politico’nun ulaştığı kaynaklar, bu senaryonun gerçekçi olmadığını belirtti.

Bir diplomat, böyle bir sonucun Macaristan’ı Rusya’nın nüfuz alanına iteceğini savundu. Avrupa Birliği tarihinde bugüne kadar hiçbir ülke birlikten ihraç edilmedi.

Macaristan’da parlamento seçimlerinin 12 Nisan 2026’da yapılması planlanıyor. 2010 yılından bu yana başbakanlık görevini sürdüren ve daha önce 1998-2002 yılları arasında da bu koltukta oturan Orban, yeniden seçilmesi halinde altıncı dönemine başlayacak.

Mart ayı başında Politico’da yer alan bir başka haberde, Avrupa Komisyonu’nun Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk krediyi Macaristan’ı devre dışı bırakarak ulaştırmanın bir yolunu henüz bulamadığı, diplomatların ise hızlı bir hukuki veya prosedürel çözümün bulunmadığını ifade ettiği aktarılmıştı.