Polonya, Ukraynalı mültecilere yönelik yardımları kesme yolunda

Polonya Başbakanı Donald Tusk, ilk olarak muhalefetteki Hukuk ve Adalet (PiS) partisi tarafından ortaya atılan, Ukraynalılar da dahil olmak üzere Polonya’da yaşayan ve çalışan mülteci ve göçmenlere yönelik yardımların kesilmesinden yana.

PiS önerisini parlamentoya sunmuş olsa da Tusk, partisinin cumhurbaşkanı adayı ve Varşova’nın görevdeki belediye başkanı Rafał Trzaskowski tarafından perşembe günü düzenlenen bir mitingde ortaya atılan öneriyi hükümetin “acilen” inceleyeceğini söyledi.

Başbakan, “Bugün hâlâ Ukrayna’yı desteklememiz gerekiyor. Fakat, sadece sosyal yardımlar için gelmenin avantajlı olduğu Almanya veya İsveç gibi bazı Batı ülkeleriyle aynı hatayı yapamayız,” dedi.

Trzaskowski, Ukraynalıların aylık 800 zloti (190 avro) tutarındaki çocuk yardımı gibi yardımları alabilmeleri için Polonya’da çalışmaları, yaşamaları ve vergi ödemeleri şartıyla “temel bir değişiklik” yapılmasını önerdi.

Tusk, Trzaskowski’nin önerisine X’te yaptığı bir paylaşımla yanıt verdi ve bunun hükümet tarafından “acilen” değerlendirileceğini söyledi. Tusk, “Şahsen ben bu öneriyi destekliyorum,” diye yazdı.

‘800+’ yardım programının geçmişi

PiS parlamento lideri Mariusz Błaszczak, PiS’in halihazırda sunulmuş olan teklifinin “800+ programını” ülkede çalışan ve vergi ödeyen ailelerle sınırladığını söyledi.

Buna karşılık Trzaskowski, bunun PiS’in “bazen biraz sağduyu sahibi olduğunu” gösterdiğini söyledi.

“800+” yardımı, çocuklu ailelere mali destek sağlayan bir Polonya hükümet programı. PiS tarafından 2015 seçim zaferinin ardından uygulamaya konulmuş ve Tusk’un koalisyonu tarafından 2023’te iktidara geldikten sonra da devam ettirilmişti.

Şu anda 18 yaşın altındaki her çocuk için aylık 800 zloti (190 avro) ödeme yapılmakta olup, bu miktar önceki 500 zlotiye göre artış gösterdi. Bu yardım evrensel, yani gelir testi yapılmaz ve gelir düzeyine bakılmaksızın tüm uygun aileler tarafından kullanılabilir.

Ukrayna savaşının patlak vermesi ve Polonya’ya gelen önemli sayıda savaş mültecisi akınının ardından, yardım Ukraynalı çocukları da kapsayacak şekilde genişletildi.

Fakat bazı faydalanıcılar Polonya’da daimi ikamet etmemelerine rağmen yardımdan faydalanıyor. Basında, sadece aylık ödeneği almak için Ukrayna’dan Polonya’ya giden otobüslerle ilgili haberler sık sık yer alıyor.

Koalisyon bölündü

Öneri iktidardaki koalisyonu böldü ve Sol Parti buna şiddetle karşı çıktı.

“Sol Parti bu mülteci karşıtı, mantıksız popülizmi desteklemeyecektir. fakat Tusk, PiS ve Konfederasyon ile birlikte bunu kabul ettirecek,” diye yazan solcu milletvekili Anna-Maria Żukowska, Ukrayna karşıtı söylemleriyle bilinen sağcı Konfederasyon partisine atıfta bulundu .

Sosyal demokrat Aile, Çalışma ve Sosyal Politika Bakanı Agnieszka Dziemianowicz-Bąk da hükümetin mültecilere yönelik yardımlar konusunda henüz bir yasa teklifinde bulunmadığını söyledi.

Polonya’da yaşayan ve çoğunluğu kadın olan Ukraynalıların %80’inin çalıştığını da sözlerine ekleyen Dziemianowicz-Bąk, bunu “AB ölçeğinde bir olgu” olarak nitelendirdi.

Bu arada, 2024/2025 öğretim yılından itibaren, 800+ yardımının ödenmesi okula devamla ilişkilendirildi ve hükümete göre bu da yararlanıcı sayısını 20.000 azalttı.