Putin’den Avrupa İşkenceyi Önleme Sözleşmesi’ni feshetme teklifi

Rusya Devlet Başkanı Putin, Avrupa İşkenceyi ve İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezayı Önleme Sözleşmesi’nin feshedilmesine yönelik yasa tasarısını Devlet Duması’na sundu. Yasa tasarısı, Rusya’nın Avrupa Konseyi’ndeki temsil hakkının engellenmesi gerekçesine dayanıyor. Dışişleri Bakanlığı, fesih kararının Rusya vatandaşları için herhangi bir olumsuz sonuç doğurmayacağını ifade etti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Avrupa İşkenceyi ve İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezayı Önleme Sözleşmesi’nin feshini öngören bir yasa tasarısını parlamentonun alt kanadı Duma’ya sundu.

Yasa tasarısının metninde, “26 Kasım 1987 tarihli Avrupa İşkenceyi ve İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezayı Önleme Sözleşmesi ile Rusya Federasyonu adına 28 Şubat 1996’da Strazburg’da imzalanan 1 ve 2 numaralı protokollere ilişkin fesih işlemleri başlatılmalıdır,” ifadelerine yer verildi.

Rusya’nın temsil hakkının engellendiği belirtildi

Yasa tasarısının gerekçe metninde, Rusya’nın Avrupa Konseyi tarafından yeni bir üye seçimi sürecinin bloke edilmesi nedeniyle 2023’ten bu yana Avrupa İşkenceyi ve İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezayı Önleme Komitesi’nde temsil edilmediği belirtildi.

Gerekçede, Avrupa Sözleşmesi’nin işbirliği ilkesine rağmen, Rusya’nın komitedeki temsilini sağlama konusundaki çağrılarının görmezden gelindiği vurgulandı.

Yasa tasarısında, bu ayrımcı durumun yalnızca Rusya’nın komitedeki temsil haklarını ihlal etmekle kalmadığı, aynı zamanda işkence ve diğer insanlık dışı veya onur kırıcı muamele veya cezaya karşı uluslararası taahhütlere uyulmasına yönelik karşılıklı denetim mekanizmasını da baltaladığı ifade edildi.

Bu nedenle, sözleşmenin ve ek protokollerin feshedilmesi teklif edildiği belirtildi.

Ağustos ayı sonlarında Rusya hükümeti, Putin’e Avrupa İşkenceyi ve İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezayı Önleme Sözleşmesi’nin feshedilmesi için bir teklif sunmuştu.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, bu kararın Rusya vatandaşları için herhangi bir olumsuzluk yaratmayacağını ifade etmişti.

Söz konusu sözleşmeyi imzalayanlar, Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerden oluşuyor. Rusya, 26 yıllık üyeliğinin ardından 2022’de Avrupa Konseyi’nden ayrıldı.

Moskova, İşkenceyi Önleme Sözleşmesi’ni 1996’da imzalamış ve sözleşme iki yıl sonra Rusya için yürürlüğe girmişti.

2021’de Rus cezaevlerinde yaşanan işkence olaylarıyla ilgili bir soruya yanıt veren Putin, bu sorunun var olduğunu ve bunun açık bir suç teşkil etmesi nedeniyle soruşturmaların devam ettiğini söylemişti.

Zaharova ise Avrupa Konseyi’nin “işkence ve insanlık dışı veya onur kırıcı muamele ve cezanın kapsamlı bir şekilde yasaklanmasına yönelik uluslararası çabaların tek halkası olmadığını” ifade etmişti.

İşkencenin yasaklanmasına yönelik diğer belgeler arasında, Sovyetler Birliği’nin 1985’te imzaladığı (iki yıl sonra yürürlüğe giren) BM İşkenceye Karşı Sözleşmesi de bulunuyor.