Reuters: Rusya, yaptırımları aşmak için 90’lı yılların takas yöntemine geri döndü

Reuters haber ajansına göre, Rus şirketleri Batı yaptırımlarını ve bankacılık kısıtlamalarını aşmak için 1990’lı yıllardan kalma takas ticaretini yeniden canlandırdı. Rusya’nın buğday, keten tohumu ve ham madde karşılığında Çin’den otomobil ve teçhizat aldığı belirtiliyor.

Reuters haber ajansının kaynaklara ve analistlere dayandırdığı habere göre, Rusya’nın dış ticaretinde 1990’lı yıllardan bu yana ilk kez geleneksel takas (barter) yöntemi yeniden ivme kazanıyor.

Haberde, yerli şirketlerin Çin’den otomobil almak için buğday, inşaat malzemeleri için ise keten tohumu takas ettiği belirtiliyor.

ABD, Avrupa Birliği ve müttefikleri, Ukrayna’daki askeri harekât nedeniyle Rusya’ya 25 binden fazla çeşitli yaptırım uyguladı.

Ajans, Rus bankalarının SWIFT sisteminden çıkarılması gibi bazı tedbirlerin, Moskova’nın ticari ortaklarının ikincil yaptırımlara maruz kalma konusundaki kaygılarını artırdığını belirtiyor.

Reuters‘a konuşan ödeme piyasasından bir kaynak, “Çin bankaları yaptırım listelerine ve ikincil yaptırımlara maruz kalmaktan korkuyor, bu yüzden Rusya’dan para kabul etmiyorlar,” dedi.

Ajans, takibi çok daha zor olan takas anlaşmalarının ortaya çıkmasının temelinde bu tür endişelerin yattığını öne sürüyor.

Bakanlık takas için yol haritası hazırladı

Rusya İktisadi Kalkınma Bakanlığı, 2024 yılında Dış Ticarette Takas İşlemleri Rehberi başlıklı bir kılavuz hazırladı.

RBK‘nın haberine göre, bakanlık ayrıca bir takas borsası gibi işleyecek bir ticaret platformu oluşturulmasını da teklif etti.

Yakın zamana kadar bu tür bir uygulamaya ticari ilgi olduğuna dair pek bir işaret görülmezken, Reuters ağustos ayında Çinli Hainan Longpan Oilfield Technology şirketinin gemi motorları karşılığında çelik ve alüminyum alaşımları ticareti yapmak istediğini bildirmişti.

Ajans, ticari kaynaklardan, gümrük idarelerinden ve şirketlerden gelen verilere dayanarak sekiz takas anlaşması tespit ettiğini iddia ediyor.

Anlaşmalardan biri, Rusya’nın buğdayı karşılığında Çin’den otomobil tedarik edilmesini içeriyordu.

Haberde, bu teklifin Çin tarafından geldiği öne sürülüyor. Buna göre, Çin tarafı otomobilleri yuan, Rus tarafı ise buğdayı ruble ile satın aldıktan sonra takas gerçekleştirildi.

Diğer anlaşmaların Çin’den ev aletleri ve inşaat malzemeleri ile Rusya’dan keten tohumu tedarikini kapsadığı ve bazı operasyonların Batı menşeli teçhizat ithal edilmesine olanak sağladığı iddia ediliyor.

Haberde ayrıca, ham madde karşılığında Çinli şirketlerin hizmet sunduğu ve en az bir anlaşmanın da Pakistan ile yapıldığı belirtiliyor.

“Takasın büyümesi muhtemel”

Rus-Asya Sanayici ve Girişimciler Birliği (RASPP) Başkanı Maksim Spasskiy, “Takasın artması, dolarsızlaşmanın, yaptırım baskısının ve ortakların likidite sorunlarının bir işareti,” diye konuştu.

Spasskiy, takas hacminin gelecekte de artmasının muhtemel olduğunu düşünüyor.

Diğer yandan Rusya Federal Gümrük Teşkilatı ise, Reuters‘a yaptığı açıklamada, farklı ülkelerle “geniş bir ürün yelpazesinde” takas operasyonları gerçekleştirildiğini ancak bu tür anlaşmaların sayısının toplam dış ticaret sözleşmelerine kıyasla “önemsiz” olduğunu bildirdi.