Reuters: Türkiye’nin enerji stratejisi İran’ı tehdit ediyor

Türkiye, Rusya ve İran’dan boru hattıyla aldığı doğalgazı yerli üretim ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ile ikame etme sürecini hızlandırıyor. Reuters ajansına göre söz konusu strateji, 2026’da sözleşmesi sona erecek olan İran’ın Avrupa’daki son büyük ihracat pazarını kaybetme riskiyle karşı karşıya bırakıyor.

Türkiye’nin, Rusya ve İran’dan boru hattıyla yaptığı doğalgaz ithalatını yerli üretim ve ABD’den aldığı sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ile değiştirme adımları, Tahran’ın Avrupa’daki son büyük pazarını kaybetme riskini beraberinde getiriyor.

Reuters ajansının haberine göre Ankara, 2028 yılına kadar doğalgaz talebinin yarısından fazlasını yerli üretim ve LNG ithalatıyla karşılayarak İran ve Rusya’dan boru hattıyla gelen gaza olan bağımlılığını ciddi ölçüde azaltabilir.

Haberde, Türkiye’nin bu yöneliminin, Washington yönetiminin Moskova ve Tahran’ı küresel enerji piyasalarından tecrit etme stratejisiyle uyumlu olduğuna dikkat çekildi.

İran ile sözleşme yenilenmeyebilir

İran, mevcut anlaşma kapsamında Türkiye’ye yılda yaklaşık 10 milyar metreküp doğalgaz sağlıyor. Ancak 2026 ortasında süresi dolacak olan bu sözleşmenin aynı koşullarla yenilenme ihtimali düşük görülüyor.

Analizde, Türkiye’nin daha esnek ve çeşitlendirilmiş bir tedarik yapısı aradığı, bu nedenle mevcut anlaşmayı sürdürmesinin beklenmediği ifade edildi.

Bu değişim, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının yerli doğalgaz üretimini artırma ve ABD ile Cezayir gibi ülkelerden LNG ithalatı için milyarlarca dolarlık anlaşmalar imzalama çabalarıyla paralel ilerliyor.

Yerli üretim ve LNG ithalatı artıyor

Reuters’ın hesaplamalarına göre, Türkiye’nin yerli üretimi ve mevcut LNG anlaşmaları kapsamındaki ithalatı 2028’de yıllık 26 milyar metreküpü aşacak.

Söz konusu miktar, 2025’teki 15 milyar metreküplük seviyeye göre önemli bir artışa işaret ediyor ve ülkenin yıllık 53 milyar metreküplük doğalgaz talebinin yarısından fazlasını karşılamaya yetiyor.

Bu durumda, Türkiye’nin Rusya, İran ve Azerbaycan’dan boru hattıyla yaptığı toplam 41 milyar metreküplük ithalat için sadece 26 milyar metreküplük bir açık kalacak.

Ankara “bölgesel merkez” olmayı hedefliyor

Nükleer programı ve askeri faaliyetleri nedeniyle uluslararası yaptırımlarla karşı karşıya olan İran, Türkiye’nin bölgesel bir doğalgaz merkezi olma hamleleri nedeniyle en güvenilir ihracat pazarlarından birini kaybetme riski taşıyor.

Ankara, devlet enerji şirketi BOTAŞ aracılığıyla Macaristan ve Romanya gibi ülkelerle yeni doğalgaz tedarik anlaşmaları imzalayarak yeniden ihracat kapasitesini de artırdı.

Türkiye, İran ve Rusya dahil tüm tedarikçilerden gaz alımını sürdüreceğini belirtse de uzun vadeli enerji stratejisinin, sabit boru hattı sözleşmeleri yerine daha esnek LNG alımlarına öncelik verdiği kaydedildi.