Riyad ve Kahire’den Hafter’e Sudan ültimatomu: BAE ile işbirliğini sonlandır

Suudi Arabistan ve Mısır, Libya’nın doğusunu kontrol eden Halife Hafter üzerinde, Sudan’daki Hızlı Destek Güçleri’ne sağlanan lojistik desteğin kesilmesi amacıyla baskıyı yoğunlaştırdı. Kahire’ye çağrılan Saddam Hafter’e, BAE ile yürütülen işbirliğinin sonlandırılması karşılığında milyarlarca dolarlık askeri ve mali yardım teklif edildiği bildirildi.

Suudi Arabistan ve Mısır, Libya’daki nüfuz sahibi Halife Hafter’in, Sudan’da çatışan taraflardan Hızlı Destek Güçleri’ni (HDG) desteklemek üzere Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile yürüttüğü stratejik ortaklığı sonlandırması yönündeki baskılarını artırdı.

Middle East Eye’ın (MEE) haberine göre, Kahire ve Riyad yönetimleri, Hafter’e yönelik uyarılarını en üst düzeye çıkardı.

Bu hamle, iki bölgesel gücün Yemen ve Afrika Boynuzu’ndaki BAE etkisini sınırlandırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Haberde, Arap olmayan Sudanlı kabilelere yönelik soykırım eylemleriyle suçlanan HDG’ye BAE ile koordineli desteğin sürmesi halinde, Kahire’nin Hafter ile ilişkilerini köklü biçimde gözden geçireceği mesajının iletildiği belirtildi.

Mısır ve Suudi Arabistan’ın öncelikli hedefinin, HDG’ye yönelik silah, yakıt ve savaşçı ikmal hatlarını kesmek olduğu vurgulandı.

Saddam Hafter Kahire’ye çağrıldı

MEE’ye konuşan kaynaklara göre, Halife Hafter’in oğlu ve Libya Arap Silahlı Kuvvetleri (LAAF) Başkan Yardımcısı Saddam Hafter, bu ayın başlarında Mısır Savunma Bakanı Abdülmecid Sakar’ın da aralarında bulunduğu üst düzey yetkililerle görüşmek üzere Kahire’yi ziyaret etti.

Üst düzey bir Mısırlı askeri kaynak, bu ziyaretin diplomatik bir nezaket ziyareti olmadığını, aksine Saddam Hafter’in “fiilen Kahire’ye çağrıldığını” ifade etti.

Kaynak, BAE’nin LAAF lojistiğini kullanarak HDG’ye silah, askeri teçhizat, taşınabilir hava savunma sistemleri ve insansız hava araçları sevk ettiğinin doğrulanması üzerine bu adımın atıldığını kaydetti.

Aynı kaynağa göre Mısır istihbaratı ve askeri yetkilileri, Libya’daki Sarir rafinerisinden HDG lideri Muhammed Hamdan Dagalo’ya yakıt sevkiyatı yapıldığına ve BAE menşeli silahların transfer edildiğine dair somut kanıtları Saddam Hafter’in önüne koyarak net bir uyarıda bulundu.

Sudan’da 2019 yılında Devlet Başkanı Ömer el-Beşir’in devrilmesinin ardından oluşan otorite boşluğu, 2023’te patlak veren iç savaşla derinleşti.

HDG ile Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) arasındaki çatışmalar, Mısır’ın güney sınırında büyük bir istikrarsızlığa yol açtı. Kahire yönetimi Sudan ordusunu desteklerken, BAE’nin bölgesel nüfuzunu genişletmek ve Sudan’ın altın rezervlerine erişim sağlamak amacıyla HDG’ye silah ve finansman sağladığı belirtiliyor.

Libya üzerinden HDG’ye uzanan tedarik hatlarının, paramiliter grubun haziran ayında sınır bölgelerini ele geçirmesinde ve 550 günü aşan kuşatmanın ardından ekim ayında El-Faşir kentini kontrol altına almasında kritik rol oynadığı öne sürüldü. İnsan hakları örgütleri, HDG’yi El-Faşir’i ele geçirdikten sonra binlerce sivili öldürmekle suçluyor.

MEE’ye konuşan askeri kaynak, Mısır’ın elinde BAE’nin Abu Dabi’den Libya’daki Hafter güçlerine, oradan da Sudan’daki HDG’ye silah taşıdığını belgeleyen görüntüler bulunduğunu aktardı.

Ayrıca Libya’ya ait yakıt tankerlerinin Darfur’daki HDG unsurlarına yakıt ikmali yaptığını gösteren görsellerin de mevcut olduğu ifade edildi.

Mısır güvenlik birimlerinin, Kolombiya ve Venezuela’dan gelen paralı askerlerin Libya’ya ulaştığını ve buradan Sudan’a geçirilerek HDG saflarına katıldığını sesli ve görsel istihbarat verileriyle teyit ettiği bildirildi.

Habere göre Kahire ve Riyad, BAE ile işbirliğini sonlandırması karşılığında Saddam Hafter’e milyarlarca dolarlık askeri ve mali destek paketi önerdi.

Halife Hafter liderliğindeki güçler, 2011 yılında NATO hava harekâtı ve El Kaide bağlantılı militanların katkısıyla Muammer Kaddafi’nin devrilmesinin ardından Libya’nın doğu ve güney bölgelerinde kontrolü sağlamıştı.

Eski bir CIA ajanı olduğu belirtilen Hafter, ülkenin batısındaki Trablus’ta bulunan ve uluslararası toplum tarafından tanınan hükümete rakip bir yönetim sergiliyor.

Bölgesel rekabetin Yemen cephesi

Söz konusu gelişme, Suudi Arabistan ile BAE arasındaki gerilimin geçen ay Yemen sahasında yeniden yükselmesinin ardından geldi.

BAE’ye yakınlığıyla bilinen ayrılıkçı Güney Geçiş Konseyi (GGK), aralık ayında petrol zengini Hadramut vilayeti dâhil bazı bölgelerde kontrolü ele geçirme girişiminde bulunmuştu.

Suudi Arabistan destekli Başkanlık Konseyi güçlerinin bu girişimi geri püskürttüğü ve BAE’nin ülkedeki askeri varlığını çekmeye zorlandığı belirtildi.

Riyad yönetiminin, GGK’nin üst düzey isimlerini örgütün feshedildiğini açıklamaya mecbur bıraktığı ve GGK Başkanı Aydarus ez-Zübeydi’nin BAE’ye sığındığı bildirildi.