Rodríguez, millileştirilmiş varlıkları eski sahiplerine iade etme sözü verdi

Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez, perşembe günü devlet varlıklarını özelleştirme ve millileştirilmiş şirketleri eski sahiplerine iade etme yönündeki planı savundu.

Rodríguez, televizyonda yayınlanan ulusa sesleniş konuşmasında, “Gerekli olmayan devlet varlıklarının değerlendirilmesini ve bu varlıkların özel sektöre sunulmasını ya da önceki sahiplerine iade edilmesini emrettim,” dedi ve şöyle devam etti:

“Bu süreç halihazırda devam ediyor. Özel mülkiyet hakkı Anayasamız tarafından güvence altına alınmıştır.”

Nisan ayında, geçici devlet başkanı, devlet şirketlerinin, arazilerin ve diğer varlıkların “stratejik” değerini değerlendirmek ve bunların elinde tutulması, özelleştirilmesi veya tasfiye edilmesi gerektiğini belirlemek üzere bir komisyon kurmuştu.

Eski Devlet Başkanı Hugo Chávez, 2000’li yıllarda elektrik, telekomünikasyon ve ağır sanayi gibi stratejik sektörler üzerinde devletin kontrolünü sağlamlaştırmak amacıyla bir millileştirme programı uygulamıştı.

Bu yılın başlarında hidrokarbon ve madencilik mevzuatında iş dünyası lehine kapsamlı bir reformu yürürlüğe koyan Venezuela parlamentosu, elektrik sektörünün kısmi özelleştirilmesini onaylamanın eşiğinde.

Yabancı şirketler de ülkenin en büyük alüminyum eritme tesisini satın almak için görüşmeler yürütürken, Sunergon Oil’in başını çektiği bir konsorsiyumun petrol endüstrisiyle bağlantılı birkaç sanayi tesisinin devralınması için baskı yaptığı bildiriliyor.

Komisyon başkanlığını yürüten iş dünyası temsilcisi Luigi Pisella, geçtiğimiz günlerde bir yasa teklifi sundu.

Bu yasa, özelleştirilen kamu kuruluşlarında yerel sermayenin yanı sıra çok uluslu şirketlerin katılımını da güvence altına almayı amaçlıyor.

Banca y Negocios dergisine verdiği röportajda Pisella şunları söyledi:

“Bu fikre karşı herhangi bir dirençle karşılaşmadım. Çoğu yatırımcı, karmaşık Venezuela ortamında yolunu bulmak için deneyimi hayati önem taşıyan yerel ortaklara sahip olmanın vazgeçilmez olduğu konusunda hemfikir.”

Pisella, “farklı özel sektör katılım modelleri”nin değerlendirildiğini ekledi ama devletin mülkiyet hakkını elinde tutarken varlıkları imtiyaz türü bir anlaşma yoluyla devrettiği “stratejik ittifaklar”ı reddetti.

İş dünyası sözcüsü, mülkiyetin tam olarak devredilmediği sürece “kimsenin yatırım yapmayacağını” savundu.

Perşembe günkü konuşmasında, Başkan Vekili Rodríguez ayrıca, gelecek yıl işçi gelirlerinin üç ayda bir artırılacağını ve bu artışın en azından GSYİH büyümesiyle aynı seviyede olacağını vaat etti:

“2027 için, işçi gelirlerinde dört farklı dönemde artışlar planlıyoruz; bu artışların tutarı, önceki üç aylık dönemlerdeki iktisadi büyümenin asla altında kalmayacak.”

Rodríguez, 2022’den beri dondurulmuş olan ve şu anda yaklaşık 0,15 ABD doları değerinde olan asgari ücretin ayarlanmasından bahsetmedi.

Bunun yerine, Venezuela yetkilileri, tatil ücreti, kıdem tazminatı ve diğer işçi haklarına dahil edilmeyen, işverenlere fiili bir sübvansiyon niteliğinde olan ücret dışı ikramiyelere ağırlık verdiler.

Kamu sektörü çalışanlarının şu anda aylık asgari geliri 240 dolar.

Venezuela’nın GSYİH’sinin 2026’da yüzde 5-10 oranında büyüyeceği tahmin ediliyor olsa da, maaş dışı ikramiyelerin bu oranda artırılması bile enflasyonu karşılayamıyor.

Finans sitesi Ecoanalitica, ABD doları cinsinden ölçülen fiyatların 2026’da yüzde 20-30 artacağını tahmin ediyor.

Bu da GSYİH büyümesine bağlı bir gelir ayarlamasının satın alma gücünde bir kayba yol açacağı anlamına geliyor.

Rodríguez, mesajında iş dünyası lobi grupları ve seçilmiş sendikaların katıldığı devam eden iş reformu görüşmelerini övmeye devam etti.

FEDECÁMARAS ve FEDEINDUSTRIA gibi özel sektör dernekleri, işverenler için işgücü maliyetlerini düşürmek, sosyal güvenlik primlerini daha da azaltmak ve kıdem tazminatı ile diğer sosyal hakların geriye dönük uygulamasını ortadan kaldırarak gelecekteki herhangi bir ücret artışının buna paralel artışları tetiklememesini istiyor.

Son olarak, geçici lider, son dönemde yapılan yargı reformlarını ve ABD’nin desteklediği, yeni bir Yüksek Mahkeme ve Ulusal Seçim Konseyi’ni atayacak olan Venezuela muhalefetinin bir kesimiyle devam eden görüşmeleri savundu.

ABD Dışişleri Bakanlığı, 2027 yılında yeni devlet başkanlığı seçimlerinin yapılacağını iddia etmişti.

Rodríguez, seçim takvimi konusunda herhangi bir ayrıntıya girmedi ve yalnızca “Yenilenmiş bir seçim otoritesi eşliğinde ve dünyanın şahitliğinde seçimler yapılacak,” dedi.