Romanya, Moldova’nın Karadeniz çıkışlı stratejik limanını satın aldı

Romanya hükümeti, Moldova’nın Karadeniz’e açılan en büyük lojistik merkezi olan Giurgiulesti Limanı’nın işletmecisini Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan devraldığını duyurdu. Hamlenin temel hedefi Köstence Limanı’nın bölgedeki konumunu güçlendirmek ve Ukrayna’nın yeniden yapılanma sürecinde aktif rol oynamak olarak açıklandı.

Romanya’nın devlete ait deniz işletmeciliği kuruluşu CN Administrația Porturilor Maritime SA Constanța (Köstence Deniz Limanları İdaresi), Moldova’nın Karadeniz çıkışlı en büyük lojistik noktası olan Giurgiulesti Uluslararası Limanı’nın işletmecisi ICS Danube Logistics firmasını Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan (EBRD) satın aldı.

Romanya hükümetinin resmi internet sitesi üzerinden duyurulan bu işlem, Köstence Limanı’nın Karadeniz üzerindeki stratejik hakimiyetini pekiştirmeyi hedefliyor.

Bükreş makamları tarafından yapılan açıklamada, Giurgiulesti Limanı’nın yönetiminin devralınmasıyla Bükreş’in, değişen küresel jeopolitik dengeler içerisinde kendi konumunu tahkim etme taahhüdü verdiği belirtildi.

Açıklamada ayrıca, CN Administrația Porturilor Maritime SA Constanța şirketinin Giurgiulesti Limanı’nın uzun vadeli gelişimi için yatırım yapacağı kaydedildi.

Romanya hükümeti, söz konusu limanın Ukrayna’nın gelecekteki yeniden inşa ve restorasyon sürecinde “stratejik bir rol” üstlenebileceğini vurguladı. Taraflar, imzalanan anlaşmanın mali ayrıntılarına ve satış bedeline dair bir bilgi paylaşmadı.

EBRD, geçtiğimiz Şubat ayında Giurgiulesti Limanı işletmecisi Danube Logistics’in Köstence Limanı’na satılması konusunda mutabakata varıldığını bildirmişti.

Uluslararası yatırım çekmek amacıyla 2021 yılının Mayıs ayında şirketin yönetimini üstlenen banka, bu operasyonla işletmeyi Romen devletine devretmiş oldu.

Tuna Nehri üzerinde, Karadeniz’den 133 kilometre içeride konumlanan Giurgiulesti Limanı, hem nehir hem de deniz tipi gemileri kabul etme kapasitesine sahip bulunuyor.

Moldova’nın tüm ithalat ve ihracat hacminin yüzde 70’inden fazlasının işlendiği bu lojistik merkez, Ukrayna ve Moldova sınırının kesişme noktasına yakınlığıyla kritik bir öneme sahip.

Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, Ocak ayında yaptığı açıklamada Bükreş’in Kişinev’in Avrupa Birliği ile bütünleşme sürecine verdiği desteği yinelemiş ve bu adımın Moldova vatandaşlarının çıkarına olduğunu ifade etmişti.

Dan ayrıca, iki ülkenin birleşmesinin ancak her iki devletin vatandaşlarının rızasıyla mümkün olabileceğini dile getirmişti.

Süreç devam ederken, Moldova hükümeti Mart ayında Giurgiulesti Limanı üzerinden yapılan enerji sevkiyatına yönelik ihtiyati bir kısıtlama getirmişti.

Buna göre, ülkenin stratejik yakıt stoklarının 5 bin ton benzin ve 25 bin ton motorin seviyesinin altına düşmesi durumunda, liman üzerinden petrol ürünlerinin ihraç ve yeniden ihraç edilmesi yasaklanmıştı.

Moldova’da iktidara gelişinden bu yana Romanya ile yakınlaşma siyaseti izleyen Cumhurbaşkanı Maia Sandu, daha önce bir referandum yapılması durumunda iki ülkenin birleşmesi lehine oy kullanacağını beyan etmişti.

2023 yılında Sandu’nun kararnamesiyle ülkede devlet dili “Moldovaca” yerine “Rumence” olarak kabul edilmişti.

Öte yandan, 2025 yılının son çeyreğinde gerçekleştirilen kamuoyu araştırmaları, Romanya ile birleşme fikrinin Moldova vatandaşları arasında geniş tabanlı bir destek bulamadığını gösteriyor.