Diplomasi
Rubio ve Lammy İran’ı görüştü
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı David Lammy, İsrail-İran çatışmasını görüştü ve İran’ın “asla nükleer silah geliştiremeyeceği veya edinemediği” konusunda mutabık kaldılar.
Lammy, X’te de aynı şeyi söylerken, Orta Doğu’daki durumun “hâlâ tehlikeli” olduğunu ve “diplomatik bir çözüme ulaşmak için önümüzdeki iki hafta içinde bir fırsat penceresi olduğunu” ekledi.
Lammy, İran’ın nükleer programı konusunda diplomatik bir çözüme ulaşmak ve daha geniş çaplı bir çatışmayı önlemek için hâlâ zaman olduğunu düşündüğünü söyledi.
Washington’da konuşan Lammy, İngiltere’nin Washington Büyükelçiliği tarafından yayınlanan açıklamada, “Orta Doğu’daki durum tehlikeli olmaya devam ediyor. İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğine kararlıyız. İran’ın çatışmanın derinleşmesini önlemek için nasıl bir anlaşma yapması gerektiğini tartıştık. Diplomatik bir çözüme ulaşmak için önümüzdeki iki hafta içinde bir fırsat penceresi var,” dedi.
Rubio, Lammy ile görüşmesinin yanı sıra Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ve İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri yaparak savaşı ele aldı.
Barrot’a göre ABD ile Fransa, “İran’ın asla nükleer silah geliştirmemesi veya edinmemesi için yakın işbirliğini sürdürme” konusunda mutabık kaldı.
Cenevre görüşmelerinden büyük bir sonuç beklenmiyor
Avrupa dışişleri bakanları, ABD’nin İran’a yönelik İsrail saldırılarına katılmayı aktif olarak değerlendirmesine rağmen, nükleer programı konusunda diplomasiye geri dönmek amacıyla bugün (20 Haziran) İranlı mevkidaşlarıyla bir araya gelmeye hazırlanıyor.
E3 olarak bilinen Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa bakanları ile AB’nin dışişleri politikası sorumlusu Kaja Kallas, hafta başında Abbas Arakçı ile görüştü ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile koordinasyon içinde çalışıyor.
Bir telefon görüşmesinde Arakçı’ya müzakere masasına dönülmesi ve gerginliğin daha da tırmanmasının önlenmesi gerektiğini vurguladılar. İran’ın önerisiyle taraflar yüz yüze görüşme yapma konusunda anlaştı.
Reuters’a konuşan Avrupalı bir diplomat, “İranlılar Amerikalılarla masaya oturamazken biz oturabiliriz. En kötü senaryo gerçekleşmeden önce nükleer meseleyi görüşmek üzere masaya dönmelerini söyleyeceğiz ve balistik füzeleri, Rusya’ya verdikleri destek ve vatandaşlarımızın tutuklanması konusundaki endişelerimizi dile getireceğiz,” dedi.
İki diplomat, Kallas’ın da katılacağı Cenevre’de bir ilerleme kaydedilmesi konusunda büyük beklentilerin olmadığını söyledi.
Londra Trump’ı uyardı: İran’a saldırırsan Avrupa’da terör saldırıları başlar
Öte yandan Büyük Britanya ve Avrupa, Donald Trump’a ABD’nin İran’a yönelik herhangi bir saldırısının İslam Cumhuriyeti tarafından tutulan Batılıların hayatını tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu.
Diplomatik kaynaklar The Telegraph gazetesine, Washington’a askeri müdahalenin Avrupa genelinde uyuyan hücreler tarafından bir “terör saldırıları” dalgasını tetikleyebileceği bilgisinin de verildiğini söyledi.
Geçen yıl, MI5 istihbarat servisinin direktörü Ken McCallum, 2022’den bu yana İngiliz yetkililer tarafından en az 20 İran destekli “komplo planının” engellendiğini açıklamıştı.
İsrail ile İran arasındaki çatışma tırmanmaya devam ederken, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer “soğukkanlılık ve diplomasiye dönüş” çağrısında bulundu. Başbakanın sözcüsü, “Durumu tırmandıracak hiçbir şey görmek istemiyoruz,” diye ekledi.
The Telegraph’a konuşan bir kaynak Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa’nın İran tarafından gözaltına alınan kişilere yönelik olası bir tehdit nedeniyle Washington’a itidal çağrısında bulunduğunu söyledi.
Bir erkek ve bir kadın olmak üzere iki İngiliz vatandaşı, şubat ayında İran’da güvenlikle ilgili suçlamalarla gözaltına alınmıştı. Son yıllarda, İngiltere ile bağlantılı en az 15 kişi ülkede gözaltına alınarak casusluk suçlamasıyla yargılandı.