Rubio Venezuela’da iki yıl beklemeyeceklerini söyledi, takvimi açıkladı

ABD yönetimi, Venezuela’da yıl sonuna kadar Yüksek Mahkeme ve Ulusal Seçim Konseyi yenilendikten sonra devlet başkanlığı makamının boş ilan edilmesini ve altı ay içinde seçime gidilmesini planlıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio seçim için iki yıl beklemeyeceklerini söyledi.

ABD’de Trump yönetimi, Venezuela’da seçim reformlarını desteklemek ve ülkeyi devlet başkanlığı seçimlerine götürmek için hazırladığı planı açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, pazartesi günü uluslararası gazetecilerle yaptığı basın toplantısında Venezuela’daki mevcut seçim altyapısının “seçimlere hile karıştırmak üzere tasarlandığını” söyledi.

Yönetimin Venezuela politikasının baş mimarı olan Rubio, geçerli bir oylama yapılabilmesi için bu yapının hızla değiştirilmesi gerektiğini savundu.

Rubio’nun aktardığına göre, Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez hükümeti ile Dinorah Figuera liderliğindeki muhalefet kesimleri arasındaki görüşmeler somut bir takvime doğru ilerliyor.

Taraflar yıl bitmeden yeni bir Yüksek Mahkeme (TSJ) atamaya, hemen ardından da Ulusal Seçim Konseyi’ni (CNE) yenilemeye hazırlanıyor.

“Sürecin sorumlu bir şekilde ilerlemesini sağlamak için geçici Venezuela makamları üzerindeki nüfuzumuzu elbette kullanmamız gerekiyor. Amacımız seçim yapılması” diyen Rubio, bu yönde “ciddi ilerleme” kaydedilmesini memnuniyetle karşıladığını belirtti.

ABD’li bakan, “Her kim süreci raydan çıkarmaya kalkışırsa Venezuela’ya ciddi zarar verir” sözleriyle uyarıda bulundu.

Venezuelanalysis portalının haberine göre ayrı bir basın toplantısında konuşan ve adı açıklanmayan üst düzey bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi ise kurumsal yenilenmenin ardından atılacak adımı paylaştı.

Yetkiliye göre hem Yüksek Mahkeme hem de Ulusal Seçim Konseyi yeniden yapılandırıldıktan sonra Venezuela devlet başkanlığı makamının kalıcı olarak boşaldığı ilan edilecek ve böylece “rekabetçi koşullar altında” seçim yapılması için anayasal altı aylık süre işlemeye başlayacak.

Aynı yetkili, bu aşamada siyasi güvencelerin verilmesi ve basına erişim kurallarının düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.

Hükümet yanlısı kesimlerin “geçiş dönemine” dahil edilmesini de savunan yetkili, barışçıl demokratik geçişlerin çoğu zaman görevi bırakan grupların işbirliğini gerektirdiğini belirtti ve İspanya ile Portekiz’i bu duruma emsal gösterdi.

Seçim takvimi ve yargı mesaisi hızlanıyor

Kesin bir seçim tarihi sorulan Rubio, Rodríguez yönetiminin şimdiye kadar ABD’nin zaman çizelgelerine uyduğunu söyledi.

Seçim için iki yıl beklenmeyeceğini vurgulayan Rubio, “Böyle bir şey olmayacak. En iyi ihtimalle bu görevde iki yıl iki ayım kaldı” dedi.

Rubio’nun bu sözleri, hükümet temsilcileriyle yürütülen görüşmelerde muhalefet heyetine başkanlık eden Dinorah Figuera’nın açıklamalarıyla aynı döneme denk geldi.

Figuera, devlet başkanlığı seçimlerinin 2027 sonlarında veya 2028 başlarında yapılacağını öngörmüştü.

Diğer taraftan Venezuela’daki siyasi diyaloğun üçüncü turunda; Siyasi Partiler, Halka Açık Toplantılar ve Gösteriler Yasası da dahil olmak üzere siyasi katılımı, çoğulculuğu ve siyasi örgütlerin özerkliğini düzenleyen dört yasanın gözden geçirilmesi kararlaştırıldı.

Görüşmelerde kamu görevinden men cezaları ve siyasi haklara ilişkin yasal çerçevelerin incelenmesi de ele alındı.

Buna paralel olarak Venezuela Ulusal Meclisi, Yüksek Mahkeme’nin 32 yargıcını yenileme sürecini resmen başlattı.

Mahkemeye katılmak isteyen hukukçuların başvuruları 28 Ekim Çarşamba gününden 11 Kasım Çarşamba gününe kadar kabul edilecek. Diyaloğun dördüncü turu ise 11-15 Kasım tarihleri arasında yapılacak.

Rodríguez ve diğer üst düzey Venezuelalı yetkililer, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamaları hakkında henüz yorum yapmadı.

Machado’nun dönüşü ve konvoy tartışması

Beyaz Saray’ın Venezuela’daki reformlara ve seçimlere ilişkin iddiaları, aşırı sağcı muhalefet lideri María Corina Machado’nun pazar günü ülkeye dönüşüyle aynı zamana rastladı.

Bir yılı aşkın süredir yurt dışında yaşayan Machado’nun destekçileri, liderlerinin devam eden müzakerelere dahil edilmesi çağrısında bulundu.

Machado’nun dönüşüyle ilgili soruları yanıtlayan Rubio, Rodríguez hükümetine “haftalar önce” Machado’nun hiçbir engelle karşılaşmadan ülkeye dönebilmesi gerektiğini söylediğini aktardı.

Washington’ın Machado’nun dönüşünü engellediği iddialarını reddeden Dışişleri Bakanı, muhalif lidere yalnızca 24 Haziran’daki çifte depremin hemen ardından seyahat etmemesinin tavsiye edildiğini belirtti.

Geçici Devlet Başkanı Rodríguez ise muhalif siyasetçinin dönüş biçimini eleştirdi.

Machado’nun Lara eyaletindeki bir kilisede göründükten sonra “özgürlük” sloganları ve derhal devlet başkanlığı seçimi yapılması çağrıları eşliğinde, bir araç konvoyunun başında 400 kilometre yol kat ederek Karakas’a gitmesini “şov” olarak niteleyen Rodríguez, muhalif ismin bundan kaçınabileceğini söyledi.

Rodríguez, “Havalimanları orada duruyor. Şov yapmayı bırakalım. Barışçıl bir arada yaşamayı amaçlayan bu süreçten ve af yasasından yararlanan pek çok kişi, havalimanının yeni geçiş yapıları üzerinden ülkeye giriş yapabildi” ifadelerini kullandı.

Geçici Devlet Başkanı, Machado’nun Venezuela’ya yeniden girmek için hangi rotayı kullandığını açıklamayı reddetti.

Son yıllarda Venezuela’ya yönelik ekonomik yaptırımları ve yabancı bir askeri saldırıyı destekleyen Machado, Aralık 2024’te Nobel Barış Ödülü’nü almak üzere Oslo’ya gitmek için ülkeden ayrılmış, ardından bu ödülü Trump’a hediye etmişti.

Kendisi ve partisi, hükümetin daha önce yedi kez ülkeye dönüşünü engellediğini savunurken Venezuela makamları bu iddiayı reddediyor.

Yargının Machado’ya karşı harekete geçip geçmeyeceği sorulan Rodríguez, muhalif isimden “pişmanlık ve yön değişikliği” görmeyi umduğunu, muhalefet liderinin “ülkeye bir nebze katkıda” bulunabileceğini söyledi.