Rus basını: Gazze’deki barış iki yıldan fazla sürmeyebilir

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, Gazze Şeridi’ndeki savaşın sona erdiğini duyurdu.

Trump, Hamas ile İsrail arasında pazartesi günü imzalanan anlaşmanın ardından İsrail parlamentosu Knesset’te konuşma yaptı.

Ziyareti sırasında parlamentonun konuk defterini imzalayan Trump, “Bu benim için büyük bir onur, muhteşem ve güzel bir gün. Yeni bir başlangıç” notunu düştü.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise açılış konuşmasında Trump’ı, ABD-İsrail ilişkileri tarihindeki “en iyi dost” olarak nitelendirdi. Netanyahu, esir takasındaki yardımlarından dolayı Trump’a teşekkür etti.

Trump ise anlaşmayı “tarihi bir gelişme” ve Orta Doğu’da “yeni bir dönemin başlangıcı” olarak nitelendirdi.

Trump, “Bu sadece savaşın sonu değil. Bu, terörün ve ölümün sona erdiği, barış ve umudun başladığı bir dönem” diye konuştu.

Bununla birlikte Trump, Gazze’de barış anlaşmasına varılmasının, İran’daki uranyum zenginleştirme tesislerinin bombalanması sayesinde mümkün olduğunu söyledi.

Trump, “Biz savaş başlatmak istemiyoruz. Ama eğer başlatırsak, o savaşı bizden önce hiç kimsenin kazanmadığı kadar kazanırız. Siyasi doğruculuk peşinde olmayacağız. Ama o noktaya da gelmek istemiyoruz” ifadelerini kullandı.

“Barışın kalıcılığı şüpheli”

Öte yandan Rusya’daki uzman çevreler, varılan barışın kalıcılığı konusunda şüphelerini dile getiriyor.

WarGonzo Telegram kanalında yapılan değerlendirmede, “Tüm tarafların güvenlik, özgürlük ve siyasi kazanç elde ettiği izlenimi veren hızlı bir çözüm tablosu oluşuyor. Ancak bu dışsal zafer görüntüsünün ardında son derece kırılgan ve patlamaya hazır bir gerçeklik gizli” denildi.

Analistler, mevcut anlaşmanın sorunu “toprağın altına gömdüğünü” belirtti.

Değerlendirmede, “Temel gerilim noktaları hâlâ yerinde duruyor: Hamas, geçici olarak silahsızlanmayı kabul etmiş olsa da Gazze üzerindeki denetimini sürdürüyor ve kısa süre içinde iç muhalefeti tasfiye edebilir” ifadeleri kullanıldı.

Ayrıca Filistinli mülteciler meselesinin çözülmediğine dikkat çekilen analizde, “Onların geri dönüşü, her İsrail hükümeti için mutlak bir ‘kırmızı çizgi’ niteliğinde. Bu nedenle mevcut anlaşma kalıcı bir barış değil, yalnızca geçici bir ateşkes niteliğinde” denildi.

Kanal, “krizin böylesine hızlı bir biçimde çözüme kavuşmasının taktiksel bir zafer olsa da stratejik bir risk yarattığı” görüşünü paylaştı.

“İki yıldan fazla sürmesi olası değil”

Vzglyad‘a konuşan İsrailli uluslararası ilişkiler uzmanı Simon Tsipis de Orta Doğu’daki ateşkesin kısa ömürlü olacağını düşünüyor.

Siyaset bilimci, bu durumu ABD’deki seçim takvimine bağlıyor ve 2026’daki Kongre ara seçimleri ile 2028’deki başkanlık seçimlerine işaret ediyor. Tsipis, “Demokratların iktidara gelmesi, çatışmanın yeniden alevlenmesine yol açabilir” dedi.

Temel meselelerin çözülmediğini vurgulayan uzman, İsrail’in Hamas’ı tamamen ortadan kaldırma hedefine ulaşamadığını belirtti. Tsipis’e göre örgüt, bazı kaynaklara göre yeni militanlar devşiriyor ve “7 Ekim’deki saldırıya benzer bir eyleme hazırlanıyor.”

Tsipis, “Trump dönemindeki bu barış düzenlemesinin iki yıldan fazla sürmesi pek olası değil” öngörüsünde bulundu.

Uzman, çözüm olarak Filistin devletinin kurulmasını öneriyor ve bu adımın Hamas’ı düzenli bir silahlı kuvvete dönüştüreceğini savunuyor. Bu konuda Birleşmiş Milletler’de yapılacak oylamanın kasım ayında gerçekleşebileceğini belirten Tsipis, farklı bir senaryonun da mümkün olduğunu ekledi:

“Netanyahu veya aşırı sağcı güçler süreci engelleyebilir ve ABD’de Demokratların iktidara dönüşü bölgedeki güç dengesini kökten değiştirebilir.”

“Her an yeni bir çatışma yaşanabilir”

Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi (RIAC) uzmanı Kirill Semyonov ise mevcut ateşkesin, Şarm eş-Şeyh’teki zirveye katılan tarafların baskısı sayesinde öncekilerden daha uzun ömürlü olabileceğini ifade etti.

Semyonov, “İsrail’in şartları açıkça ihlal etmesi, bu kez gerçek uluslararası yaptırımlara yol açabilir” dedi.

Ancak Semyonov, Tel Aviv’in anlaşmayı sabote etmekle Hamas’ı suçlayacağı bazı provokasyonlara başvurabileceğini de belirtti ve “Zirveye katılan ülkeler, çatışmaların yeniden başlamasını önlemeye çalışacak” diye ekledi.

Filistin heyetinin müzakerelerde İsrail heyetiyle eşit düzeyde yer almasının önemli bir gelişme olduğunu vurgulayan Semyonov, “Bu, ateşkesin uzatılması ihtimalini artırıyor” değerlendirmesini yaptı.

Bununla birlikte uzman, esir takasını kapsayan ilk aşamadan sonra çatışmaların yeniden başlayabileceği ihtimalini dışlamadı.

Semyonov, “Sonraki görüşmeler çıkmaza girebilir: Hamas silahsızlanmayı reddederken, İsrail de Gazze’den askerlerini çekmeyi reddedebilir. Böyle bir durumda her an yeni bir çatışma yaşanabilir” diye konuştu.