Rusya’da yabancı ajan ilan edilen Novaya Gazeta, ilk sayısının çıkmasından 33 yıl sonra Moskova’daki ofisini boşaltarak yayın hayatını noktaladı. Gazetenin binasındaki Anna Politkovskaya Müzesi de kapatılırken, yazı işleri tahliyeyle birlikte okur bağış sistemini de kaybettiklerini duyurdu.

Rusya Adalet Bakanlığının yabancı ajan ilan ettiği Novaya Gazeta, ilk sayısının yayımlanmasından 33 yıl sonra faaliyetlerini tamamen sonlandırdı ve gazetenin Moskova’daki Potapovski Sokağı’nda bulunan ofisi kapandı.

Ofisin tahliyesiyle birlikte, öldürülen gazeteci Anna Politkovskaya’nın gazete binasındaki eski çalışma odasında yer alan müze de kapatıldı.

Gazete çalışanları, ellerinde gazetenin manşet sayfalarını tutarak veda amacıyla bina önünde topluca fotoğraf çektirdi.

Fotoğraf çekimi sırasında fonda Rus rock grubu DDT’nin “Eto vsyo” (Hepsi Bu Kadar) adlı şarkısı çaldı.

Yazı işlerinin Potapovski Sokağı’ndaki binadan tahliye edileceği bilgisi, Genel Yayın Yönetmeni Sergey Sokolov’un 28 Ekim’de gönderdiği mektupla duyurulmuştu.

Gazetenin internet sitesinde 30 Ekim’de yayımlanan kapanma bildirisinde şu ifadeler yer aldı: “9 Kasım’da 30 yıldır yaşadığımız evimizin ışıklarını söndürecek, sunucuları kapatacak ve gideceğiz. Gazete artık yok.”

Genel Yayın Yönetmeni Sergey Sokolov, RBK’ye yaptığı açıklamada, gazetenin “yaşam kaynaklarından mahrum bırakıldığını” söyledi.

Ofisin kapanışına Rus ve yabancı en az 50 medya kuruluşunun temsilcileri ile gazeteyle çalışan çok sayıda gazeteci katıldı.

Törende gazeteci Mihail Kojuhov ile insan hakları savunucuları Zoya Svetova ve Yelena Panfilova da hazır bulundu.

Kapanışta gazetenin kurucularından, yabancı ajan kaydına dahil edilen eski Genel Yayın Yönetmeni Dmitriy Muratov ile mevcut Genel Yayın Yönetmeni Sergey Sokolov veda konuşması yaptı.

Muratov konuşmasında, Oleşki çevresinde bulunan köyler için bir insani koridor oluşturulması çağrısında bulundu.

Son dönemde Rusya’da “siyasi hassasiyet” içeren maddelerden verilen mahkumiyet kararlarının katbekat arttığını belirten Muratov, “Bizim için ise hiçbir şey istemiyorum. Kendi başımızın çaresine bakacağız” dedi.

Yayın organının internet kaynakları, 2022’de Ukrayna’daki askeri müdahalenin başlamasının ardından erişime engellenmiş, matbaasına el konulmuş ve çok sayıda gazetecisi yabancı ajan ilan edilmelerinin ardından ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştı.

Yazı işleri, binadan tahliye edilmeleriyle birlikte okur bağışlarını toplamalarını sağlayan bağış sistemini de kaybettiklerini kaydetti.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, politika faizinin aceleyle düşürülmesinin fiyat ve faiz artışlarına yol açacağını belirterek, bunun “affedilmez bir hata” olacağını söyledi. Eylül ve ekim aylarında faizi yüzde 14’te sabit tutan banka, yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 6,2-6,3’e, 2027 ortalama faiz beklentisini ise yüzde 12,5-13,5’e yükseltti.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, Devlet Duması’nın “2027 Yılı ile 2028 ve 2029 Dönemi Tek Devlet Para ve Kredi Politikasının Ana Yönleri” belgesini görüşmeye hazırlanması kapsamında düzenlenen komisyonların ortak toplantısında, politika faizinin aceleyle düşürülmemesi gerektiğini söyledi.

RBK medya kuruluşunun aktardığına göre Nabiullina, politika faizinin hızla indirilmesinin ekonomideki faiz oranlarının yükselmesine, fiyat artışlarına ve işletmeler için yeni zorluklara yol açabileceğini belirtti.

Nabiullina toplantıda, “Eylül ve ekim aylarında faiz indirimini gerçekten gündeme bile almadık, yalnızca sabit tutmayı değerlendirdik. Bunun üç temel nedeni var” dedi.

Üç nedenin her birinin “başlı başına ağırlığı olduğunu” ifade eden Nabiullina, şunları kaydetti: “Ve bunlar bir araya geldiğinde, politika faizini düşürmek için şimdilik acele edilmemesi gerektiğine dair net bir sinyal veriyor. Bu, ters sonuçlara, ekonomide faiz oranlarının artmasına, fiyatların yükselmesine ve işletmelerimiz için yeni zorluklara yol açardı. Zaten yeterince zorlukları var. Ve her şeye sıfırdan başlamak sadece istenmeyen bir şey olmakla kalmaz, aynı zamanda affedilmez bir hata olurdu.”

Nabiullina sonbaharda faiz indirilmemesinin üç nedenini sıraladı

Merkez Bankası Başkanı, eylül ve ekim aylarında faiz indiriminin reddedilmesinin ilk nedeni olarak yaz döneminde enflasyon görünümünün değişmesini gösterdi.

Nabiullina, “Petrol rafinerilerimize, diğer sanayi işletmelerine, veri merkezlerine ve lojistik merkezlere yönelik saldırılar üretim imkanlarını kısıtladı. Hem iş dünyası hem de hükümet zarar gören tesislerin onarımı için muazzam çaba sarf ettiğinden bunun geçici olduğunu düşünüyoruz. Ve bu onarım süreci tamamlanana kadar talep ölçülü bir hızda artmalıdır” diye konuştu.

Bugün itibarıyla gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) ve Rus ekonomisinin küçülmesinin “söz konusu olmadığını” vurgulayan Nabiullina, öte yandan aşırı talep artışının “enflasyonu hızlandırabileceğini” dile getirdi.

Nabiullina sözlerini şöyle sürdürdü: “Buna izin verilemez. Ve iş gücü verimliliğindeki kademeli artışla birlikte -ki bu önemli- kapasiteler yeniden devreye girdikçe bu risk azalacak ve bu da para ve kredi politikasının daha fazla gevşetilmesi, politika faizinin düşürülmesi için alan açacaktır. Ancak bundan önce değil.”

İkinci neden olarak enflasyon beklentilerine işaret eden Nabiullina, bu beklentilerin yılın ilk yarısında gerilediğini, daha sonra ise “nesnel nedenlerle” yükseldiğini ifade etti.

Nabiullina, faiz indirimine ara verilmesinin üçüncü ve son nedeninin ise bütçenin bu yıl ve 2027-2028 yıllarında talebe Merkez Bankasının başlangıçta beklediğinden daha yüksek katkı yapması olduğunu açıkladı.

Merkez Bankasının politikaların “öngörülebilirliği” için hükümetle yakın temas yürüttüğünü belirten Nabiullina, “Ancak şunu vurgulamak isterim ki burada hükümetle gerçekten yakın temas halindeyiz ve doğal olarak politikalarımızın birbirimiz için öngörülebilir olması amacıyla bilgi alışverişi yoluyla para ve kredi politikası ile bütçe politikası eksenindeki etkileşimimiz çerçevesinde sürekli irtibat halindeyiz” dedi.

“Şu anda ekonominin aşırı soğuduğuna işaret eden hiçbir şey yok”

TASS ajansının aktardığına göre Nabiullina, Rus ekonomisinde aşırı soğumaya işaret eden herhangi bir belirti olmadığını da söyledi.

Merkez Bankasının aldığı kararların reel sektör üzerindeki etkisini hesapladığını belirten Nabiullina, “Geçen sonbaharda milletvekilleri, önemli olanın sadece enflasyonu düşürmek değil, aynı zamanda ekonominin potansiyelini artırma imkanlarına zarar vermemek olduğunu vurguluyordu” ifadelerini kullandı.

Ekonomideki aşırı soğumanın işsizlik artışı ve halkın reel gelirlerindeki düşüşle kendini göstereceğine işaret eden Nabiullina, sözlerini “Şu anda ekonominin aşırı soğuduğuna işaret eden hiçbir şey yok” diye tamamladı.

Temmuz ayında Rusya Merkez Bankası Finans Kongresi’ndeki konuşmaları sırasında Elvira Nabiullina ile Sberbank Başkanı German Gref, ekonominin aşırı soğuması konusunda tartışmıştı.

Nabiullina, “aşırı soğumanın” bilimsel bir terim olmadığını ve dikkatli kullanılması gerektiğini belirtmişti.

Merkez Bankası enflasyon ve faiz tahminlerini yukarı yönlü revize etti

Rusya Merkez Bankası Yönetim Kurulu, 23 Ekim’de politika faizini değiştirmeyerek yıllık yüzde 14 seviyesinde sabit tutmuştu.

Eylül ayındaki toplantıda da aynı kararı alan banka, böylece bir yılı aşkın sürenin ardından para ve kredi politikasını gevşetmeye ilk kez ara vermişti.

Merkez Bankası, politika faizini sabit tutma yönündeki yeni kararını kılıç tutan yavru kedi emojisiyle paylaşmıştı.

Ekim toplantısının ardından orta vadeli tahminlerini güncelleyen kurum, enflasyon öngörülerini kötüleştirmişti.

Merkez Bankası, yıl sonu fiyat artışını daha önceki yüzde 5,9-6,2 aralığı yerine yüzde 6,2-6,3 aralığında; 2027 yılında ise daha önceki yüzde 4,3-5,2’ye kıyasla yüzde 5,2-5,7 seviyesinde bekliyor.

Kurum ayrıca 2027 yılı ortalama politika faizi tahminini de revize ederek, temmuz tahmininde yer alan yüzde 10,5-12,5 yerine yüzde 12,5-13,5 seviyesinde öngördü.

Nabiullina o dönemde, 2027 yılında politika faizini düşürme alanının daraldığını söylemiş, bunun yanı sıra şu anda Rus ekonomisinin finansal istikrarına yönelik risk olmadığını belirterek güvence vermişti.

Ekonomist, eski Maliye Bakanı ve Otkritie Bank eski Başkanı Mihail Zadornov, RBK Radyosu’ndaki “Piyasalar. Ana Gündem” programında, Rusya Merkez Bankası Yönetim Kurulunun politika faizini yüzde 14’te sabit tutma kararının, gelecek yıl piyasaların “en iyi ihtimalle” yüzde 13,5 faizi baz alması gerektiğine işaret ettiğini dile getirmişti.

Daha sonra VTB Yönetim Kurulu Birinci Başkan Yardımcısı Dmitriy Pyanov ise RBK Radyosu’nda, yılın son toplantısı olan aralık toplantısında politika faizinin düşürülme ihtimalinin yüzde 30’a kadar çıktığını söylemişti.

Rusya Merkez Bankası Yönetim Kurulunun politika faizi seviyesini ele alacağı bir sonraki toplantı 18 Aralık 2026’da yapılacak.

Finlandiya, Rusya sınırında Ukrayna modelini örnek alan tanksavar tahkimatları kurma planını gündemine aldı. Kara ve hava kuvvetleri modernizasyonuna 2030’lu yılların sonuna kadar en az 11,6 milyar euro kaynak ayrılması planlanıyor.

Finlandiya, Rusya’nın askeri kapasitesini yeniden inşa ettiği gerekçesiyle NATO’nun doğu kanadını güçlendirmek amacıyla tanksavar engelleri oluşturma seçeneğini değerlendiriyor.

Finlandiya Kara Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Pasi Välimäki, Bloomberg’e yaptığı açıklamada, ülkesinin bu tür tahkimatlar kurma olasılığı üzerinde çalıştığını açıkladı.

Rusya ile 1340 kilometrelik uzun bir sınıra sahip olduklarını belirten Välimäki, askeri yönetimin tanksavar hendekleri gibi tahkimatların sert kuzey koşullarında nasıl sonuç vereceğini ve iklim şartları nedeniyle “yapay göletlere” dönüşüp dönüşmeyeceğini incelemesi gerektiğini ifade etti.

Välimäki, Finlandiya’nın Ukrayna’da uygulanan tanksavar engelleri modelini incelediğini kaydetti.

Helsinki yönetiminin stratejisinin Rusya’yı caydırmaya odaklandığını vurgulayan Välimäki, savunma kabiliyetinin yalnızca füze ve insansız hava araçlarını önlemeyi değil, karşı tarafın fırlatma rampalarına önleyici saldırılar düzenleyebilme kapasitesini de gerektirdiğini dile getirdi.

Korgeneral Välimäki, “Bu konu Finler için zor bir mesele, zira Rus tarafındaki hedefleri vurmak anlamına geliyor” dedi.

Güvenliğini sağlamak amacıyla 2030’lu yılların sonuna kadar sürecek kapsamlı bir kara kuvvetleri modernizasyon programı yürüten Finlandiya, kara ve hava kuvvetlerinin modernizasyonuna en az 11,6 milyar euro kaynak ayıracak.

Program kapsamında K9 obüs filosu genişletilecek, çok namlulu roketatar sistemleri modernize edilecek ve BMP-2 zırhlı muharebe araçları yenilenecek.

F/A-18 savaş uçakları F-35A modelleriyle değiştirilecek ve İsrail yapımı David’s Sling füze savunma sistemi satın alınacak.

Kriz koşullarında mühimmat ve teçhizat üretimini katbekat artırabilecek sanayi kapasitelerinin kurulması da planlamada yer alıyor.

Rusya yönetimi ise Avrupa’daki askeri hareketliliğin artırılmasına yönelik uyarılarda bulunmuştu.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 2025 yılının sonbaharında yaptığı açıklamada, “Avrupa ülkelerinde çok güçlü militarist eğilimler var. Askeri bütçelerini daha da artırmak için kendilerini zorluyorlar” ifadelerini kullanmıştı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Rusya’nın Avrupa ülkelerinin silahlanmasına karşılık vereceğini belirtmişti.

Putin, “Tam anlamıyla bir cevap vereceğiz. Askeri karşı karşıya gelişi hiçbir zaman biz başlatmadık” değerlendirmesini yapmış, Rusya’nın NATO’ya saldırabileceği yönündeki iddiaları ise defalarca “akılalmaz bir yalan” olarak nitelemişti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Ukrayna’daki askeri operasyonun tamamlanmasının ardından Litvanya, Letonya, Estonya, İsveç ve Finlandiya’nın “sıradaki hedefler” olabileceğine ilişkin Batılı iddiaları saçma bulduğunu bildirmişti.

Lavrov, Rusya’nın güvenliğine yönelik asıl tehdidin NATO’nun bu topraklara doğru genişlemesinden kaynaklandığını savunmuştu.