Rus nükleer devi Rosatom, türbin üretimi için Çin’e yöneldi

Rus devlet nükleer enerji şirketi Rosatom, güçlü reaktörleri için kritik türbin üretimi konusunda Çin’den teknolojik destek alıyor. Bu adım, Rusya’nın kendi sanayii yerine ilk kez yabancı bir tedarikçiye yönelmesi ve yerli üreticiyle arasında maliyet odaklı bir gerilim yaratması nedeniyle dikkat çekiyor.

Rusya’nın devlet nükleer enerji şirketi Rosatom, süper güçlü nükleer santral reaktörleri için düşük hızlı türbin üniteleri üretimini kurma hedefiyle Çin’den teknolojik destek arayışına girdi.

Kommersant gazetesine bilgi veren kaynaklara göre Rosatom, bu amaçla Çinli Dongfang Turbine şirketinden teknolojik destek almayı planlıyor ve Leningrad 2 Nükleer Santrali’nin üçüncü ve dördüncü güç üniteleri için şirketten iki adet türbin jeneratör ünitesi satın aldı.

Kaynaklar, bu tür kritik ekipmanın daha önce yabancı üreticilerden hiç satın alınmadığını belirtti.

Rosatom söylentileri yanıtsız bıraktı

Öncelikli olarak Çin’deki nükleer santraller için ekipman üreten Dongfang, daha önce Fransa’nın Alstom şirketiyle de işbirliği yapmıştı. Şirketin, Tianwan Nükleer Santrali’nin inşasında Rosatom ile de çalışmış olabileceği ifade ediliyor.

Rus devlet şirketi, Çin ile işbirliği iddiaları hakkında yorum yapmaktan kaçındı. Ancak şirket, St. Petersburg ve Volgodonsk kentlerinde türbin jeneratör ünitesi üretim tesisleri kurma ihtimalini araştırdığını teyit etti ve bu projelerin henüz uygulama aşamasının başında olduğunu vurguladı.

Yerli üretici yüzde 30 daha pahalı

Rusya’da halihazırda Aleksey Mordaşov’un Enerji Makineleri (Power Machines) şirketine bağlı Leningrad Metal Fabrikası, 1,2 GW gücünde düşük hızlı türbinler üretiyor. Bu ekipmanlar, VVER-TOI nükleer santral tasarımına uygun olarak geliştiriliyor ve pek çok tesiste kullanılıyor.

Rosatom’un başlıca ihracat ürünlerinden olan VVER-1200 reaktörleri, Türkiye’deki Akkuyu Nükleer Santrali ve Macaristan’daki Paks II Nükleer Santrali projelerinde de yer alıyor.

Kommersant‘ın kaynaklarına göre Rosatom, Smolensk 2 Nükleer Santrali için Power Machines’ten ekipman alma kararından henüz vazgeçmedi. Ancak bu ekipmanın, Çin menşeli ekipmanlara kıyasla ortalama yüzde 30 daha maliyetli olduğu belirtiliyor.

“Teknolojik egemenlik” uyarısı

Power Machines, nükleer enerji üniteleri için yerli düşük hızlı buhar türbinlerinin üretimine milyarlarca dolar yatırım yapıldığını ve Çin teknolojisine geçişin yeni bir yaklaşım gerektireceğini açıkladı. Şirket, tasarımın lisanslanması durumunda bunun yabancı teknolojiye bağımlılık yaratacağını da kaydetti.

Power Machines’ten yapılan açıklamada, “Teknolojik egemenliğin sağlanmasının ancak yerli teknolojilere ve üreticilere öncelik vermeyi amaçlayan tutarlı bir politika yoluyla mümkün olduğuna inanıyoruz” denildi.