Rus uzmanlar Trump-Putin görüşmesini değerlendirdi: Silah sevkiyatı tamamen durmalı

ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu yıl altıncı resmi görüşmelerini gerçekleştirdi. Trump, Putin ile yaptığı telefon görüşmesi ardından “hiçbir ilerleme kaydedemediğini” açıkladı. Rus uzmanlar, Trump-Putin görüşmesini değerlendirdi: “Ateşkes için silah sevkiyatı tamamen durmalı.”

Rus medyasına göre, görüşmede Orta Doğu ve Ukrayna konuları ele alındı. Rusya Devlet Başkanı’nın Dışişleri Danışmanı Yuri Ushakov’a göre, görüşme yaklaşık bir saat sürdü. Vedomosti‘nin röportaj yaptığı uzmanlar, Trump’ın silah sevkiyatlarını askıya alarak ve diplomatik teşvikler sunarak Putin’i Ukrayna’da ateşkes yapmaya zorlamaya çalıştığını, ancak Rusya’nın stratejik taleplerinde kararlı olduğunu ve çatışmanın temel nedenleri ele alınmadan ateşkes kabul etmeye istekli olmadığını düşünüyor.

Uluslararası meselelerle ilgili olarak, iki lider Orta Doğu’daki durumu, özellikle İran’a odaklanarak ele aldı ve Suriye ile ilgili konulara da değindi. Ushakov, bu konularda Putin ve Trump’ın ilgili kurumlar ve danışmanlar aracılığıyla temaslarını sürdürme konusunda anlaştıklarını belirtti.

Liderler ayrıca Ukrayna’daki durumu da ele aldı. Trump, bir kez daha çatışmaların bir an önce durdurulması konusunu gündeme getirdi. Putin ise Moskova’nın çatışmaya siyasi bir çözüm bulmaya devam ettiğini ve Ukrayna ile devam eden doğrudan müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini bildirdi. Ancak Rusya’nın mevcut çatışmanın kök nedenlerini ortadan kaldırmak için çabalarını sürdüreceğini vurguladı.

MGIMO Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü’nün kıdemli araştırma görevlisi Nikolay Silayev, Vedomosti’ye verdiği demeçte, görüşmenin ana odak noktasının Orta Doğu’daki durum olduğunu söyledi.

Ulusal Ekonomi Yüksek Okulu’nun Kapsamlı Avrupa ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Dmitry Suslov ise, Trump’ın Putin’e ateşkes konusunda baskı yapmaya çalıştığını söyledi.

Uzman, Trump’ın Ukrayna’ya bazı silahların tedarikini askıya aldığını hatırlattı. Bu nedenle, Putin ile görüşmesi sırasında “sadece sopa değil, havuç da” kullandığını ve örneğin Rusya’nın ateşkes kabul etmesi halinde silah sevkiyatının askıya alınmasının kalıcı bir önlem haline gelebileceğini ima ettiğini belirtti. Ancak, sonucuna bakıldığında, Rusya’nın tutumu temelde değişmediğinden ve ABD’nin eylemlerinden bağımsız olarak, talepleri karşılanmadan ateşkes kabul etmeye hazır olmadığı için bu yaklaşımın başarılı olma ihtimalinin düşük olduğunu değerlendirdi.

Siyasi analist Alexander Nemtsov’a göre Trump, Rusya-Ukrayna çatışmasını sona erdirmek için kendi vizyonunu kabul ettirmeye çalıştı. Uzman, Beyaz Saray’ın mevcut cephe hattı boyunca ateşkesin sağlanması ve ardından Moskova ile Kiev’in müzakere masasına oturması konusunda ısrarcı olduğunu belirtti. Nemtsov, “Bu amaçla Washington, Rusya’ya yeni yaptırımlar uygulamaktan kaçındı ve Ukrayna’ya silah sevkiyatını askıya aldı. Ancak Rus tarafı, stratejik çıkarlarını feda ederek taktiksel kararlar almaya yanaşmıyor ve çatışmanın temel nedenleri giderilmeden düşmanlıkların sona erdirilmesini kabul etmiyor” dedi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın Kiev Rejimi Suçları Özel Temsilcisi Rodion Miroshnik, Izvestia’ya verdiği demeçte, Rusya’nın Batı’nın Ukrayna’ya tüm silah sevkiyatlarının durdurulmasını istediğini söyledi. Uzmanlar, şimdilik ABD’nin askeri yardımının sadece bir kısmını, özellikle füzeler ve top mermilerini askıya aldığını, ancak bunun bile çatışmanın çözümünü hızlandırabileceğini düşünüyor. Bununla birlikte, Kiev, Avrupa Birliği aracılığıyla ABD’den silah temin etmeye çalışabilir. Özellikle Almanya ile yeni askeri teçhizatın ortak üretimi de gündemde.

Miroshnik, İzvestia’ya yaptığı açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’ya silah sevkiyatının tamamen durdurulmasını savunduğunu yineledi. “Bu ne kadar çabuk gerçekleşirse, Ukrayna’ya barış o kadar çabuk gelir ve Ukrayna topraklarındaki çatışmalar ve kan dökülmesi o kadar çabuk sona erer” dedi.

Bununla birlikte, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri hala Avrupa’nın yardımını umut ediyor olabilir. Savunma Bakanı Rustem Umerov, Kiev’de 20 Alman savunma şirketinin temsilcileriyle bir toplantı yaptığını bildirdi. Taraflar, ortak silah üretimi ve yılda on milyon adede kadar insansız hava aracı üretimi olasılığını görüştü. Ancak gazete, Avrupa’nın Ukrayna’nın hava savunmasının temel taşı haline gelen Patriot füzeleri gibi Amerikan sistemlerinin etkili ikameleri olmadığını belirtti.

“Askeri-sanayi kompleksi esas olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunuyordu, Avrupa’nın rolü ise büyük ölçüde üretim değil satın almaydı. Belki sadece Fransa’nın savunma sektörü güçlü kalırken, Almanya’nın eski askeri-sanayi gücü artık zirvede değil” dedi eski Verkhovna Rada milletvekili Vladimir Oleynik, Izvestia’ya.

Oleynik, “Birleşik Krallık’ta üretilen Storm Shadow füzeleri gibi bazı ürünler Avrupa’da üretilse bile, füzeler Amerikan bileşenleri içerdiğinden ABD’nin onayı olmadan satılamaz. Koşul şu: ABD’den bileşen aldıysanız, satıştan önce ABD’ye bildirmelisiniz” diye açıkladı.