Rusya, altın milyarderi Konstantin Strukov’un varlıklarını kamulaştırmaya hazırlanıyor

Rusya Başsavcılığı, milyarder Konstantin Strukov’un ülkenin en büyük altın üreticilerinden Yujuralzoloto’daki (YUGK) kontrol hissesine yolsuzlukla elde edildiği gerekçesiyle el konulması için dava açtı. Altın madenciliği sektöründe bir ilk olan bu hamle, şirketin hisselerinde yüzde 30’a varan düşüşe yol açarken, Moskova Borsası’nda işlemler durduruldu ve Strukov hakkında yurt dışına çıkış yasağı getirildiği iddia edildi.

Rusya Başsavcılığı, ülkenin en büyük altın üreticilerinden Yujuralzoloto Grubu’nun (YUGK) kontrol hissesinin milyarder Konstantin Strukov’dan alınarak devlete devredilmesi için harekete geçti.

Yolsuzlukla elde edildiği belirtilen varlıkların kamulaştırılması talebiyle açılan davanın ilk duruşması 8 Temmuz’da Çelyabinsk Bölge Mahkemesinde görülecek.

Bu gelişme, devletin varlıklara el koyma hamlelerinin son halkası olurken, altın madenciliği sektöründe bir ilk olarak kayıtlara geçti.

Davanın ardından şirketin hisseleri iki günde yüzde 30’a yakın değer kaybederken, Moskova Borsası’nda işlemler durduruldu.

Yolsuzluk suçlaması ve gizemli kaçış iddiası

Rusya Başsavcı Yardımcısı tarafından Strukov ve diğer birkaç kişiye karşı açılan davada, varlıkların “yolsuzluk yoluyla elde edilen mülk” olarak devlet hazinesine devredilmesi talep ediliyor.

Kommersant ve RBK gazetelerinin dava dosyasına dayandırdığı haberlere göre, savcılık Strukov’un devlet kurumlarındaki konumu ve görevini kullanarak şirketlerin kontrolünü ele geçirdiğini savunuyor.

Kommersant, Strukov’un 200 milyar ruble değerindeki varlıklarına el konulmasının söz konusu olduğunu yazdı.

Dava haberinden bir gün önce, Rus ajansları şirketin ofislerinde çevre koruma kurallarının ihlaliyle ilgili aramalar yapıldığını bildirmişti.

4 Temmuz Cuma günü ise Çelyabinsk bölgesindeki Svetlinskoye maden ocağının iki yöneticisi hakkında ceza davası açıldığı duyuruldu.

Bu gelişmeler yaşanırken, 5 Temmuz Cumartesi akşamı Kommersant gazetesi, kaynaklarına dayandırarak Strukov’un mahkeme yasağına rağmen kişisel Bombardier iş jetiyle Çelyabinsk’ten Türkiye’ye uçmaya çalıştığını ancak Federal Sivil Havacılık Kurumu’nun (Rosaviatsiya) kalkışa izin vermemesi üzerine uçağın icra memurları tarafından durdurulduğunu iddia etti.

Gazete, haberini operasyonel bir çekim fotoğrafıyla destekleyerek, memurların Strukov’un Rusya İçişleri Bakanlığı Göçmenlik Kurumu tarafından iptal edilen pasaportuna el koyduğunu belirtti.

Ancak şirket temsilcisi bu bilgiyi yalanlayarak, Strukov’un cumartesi günü Moskova’daki YUGK ofisinde mesaide olduğunu bildirdi.

Temsilci, “Yurt dışına çıkmayı planlamıyordu ve planlamıyor. Kendisine yönelik herhangi bir soruşturma faaliyeti yürütülmedi, gözaltına alınmadı,” dedi.

Uçak takip sitesi Flightradar24 verilerine göre, Kommersant‘ın kayıt numarasını verdiği iş jeti cumartesi günü Çelyabinsk’te değil, Bratsk’tan Moskova’ya uçuş gerçekleştirdi.

Kremlin sessiz, vekilden destek geldi

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, dün Yujuralzoloto davasıyla ilgili yorum yapmaktan kaçınarak soruları kolluk kuvvetlerine yönlendirdi.

Buna karşılık, Birleşik Rusya Partisi’nden Duma milletvekili Oleg Golikov, Strukov’u “bölgeye ve insanlara olan bağlılığını eylemleriyle kanıtlamış” bir kişi olarak nitelendirdi.

Golikov, “90’lı yıllarda Plast’taki madenler kapanırken ve işçiler geçim kaynaklarından mahrum kalırken, o sadece sorumluluk almakla kalmadı, sektörü sıfırdan yeniden canlandırdı,” diye yazdı.

Forbes listesindeki milyarder: Konstantin Strukov kim?

1958’de Rusya’nın Orenburg bölgesinde doğan Strukov, 1980’de Magnitogorsk Devlet Teknik Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra Kazakistan ve Başkurdistan’da madencilik sektöründe çalıştı.

Başkurdistan’da Kuprum adlı bir altın madenciliği şirketi kurdu ve 1997’de Çelyabinsk merkezli Yujuralzoloto’nun başına geçti.

1976’da kurulan ve SSCB’nin dağılmasının ardından 1993’te özelleştirilen Yujuralzoloto’nun üretimi, Strukov’un zarar eden şirketin başına geçtiği 1997’de neredeyse durma noktasına gelmişti.

Strukov, şirketi yeniden yapılandırarak aynı isimle yeni bir işletme kurdu ve Ural’ın en büyük madeni olan Svetlinskoye de dahil olmak üzere bazı varlıkları bu yeni şirkete devretti.

Daha sonra Yujuralzoloto iflas etti ve Strukov, yeni şirketin hisseleri de dahil olmak üzere ana varlıkları bir müzayedede 12,8 milyon rubleye satın aldı.

2000 yılından bu yana Çelyabinsk Oblastı Meclisine seçilen Strukov, şu anda bölge parlamentosunun başkan yardımcısı ve Birleşik Rusya Partisi üyesi.

Forbes‘a göre 2025 yılı itibarıyla 1,9 milyar dolarlık servetiyle Rusya’nın en zengin 78. kişisi olan Strukov’un serveti, 2021’de 2,8 milyar dolar olarak tahmin ediliyordu.

Ailesi ayrıca Kuzbass’ta varlıkları bulunan kömür şirketi MelTEK’te de hisse sahibi. Milyarder, ABD, AB ve İngiltere’nin yaptırımları altında bulunuyor.

Rusya’nın dördüncü büyük altın üreticisi: YUGK

Yujuralzoloto Grubu (YUGK), Rusya’nın en büyük altın üreticilerinden biri. Şirketin yüzde 67,8’i Strukov’a aitken, yüzde 22’si 2024 sonunda bu hisseyi satın alan Gazprombank’ın bir yönetim şirketine, yüzde 10,2’si ise halka açıklık oranına sahip.

Şirketin kendi verilerine göre, 2024’te Rusya’nın dördüncü büyük altın üreticisiydi. JORC sınıflandırmasına göre kaynakları 46 milyon ons, kanıtlanmış ve muhtemel rezervleri ise 11,1 milyon ons olarak tahmin ediliyor.

Şirket, 2024’te gelirini yüzde 12 artışla 75,9 milyar rubleye, FAVÖK (Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr) göstergesini ise yüzde 11 artışla 34,4 milyar rubleye çıkardı.

2023’te halka arz ve 2024’te ikincil halka arz gerçekleştiren şirket, toplamda yaklaşık 15 milyar ruble kaynak sağladı.

2020’de altın madencisi Petropavlovsk Plc’nin yüzde 22,37’sini satın alması, kurucusu Pavel Maslovskiy’nin görevden alınması ve daha sonra zimmet suçundan hapis cezasına çarptırılmasıyla sonuçlanan bir şirket içi çatışmaya yol açmıştı.

Yatırım iklimi üzerindeki ‘çelişkili’ sinyaller

Moskova’nın bir yandan Rusya’yı yabancı sermaye için cazip bir yer olduğuna dikkat çekerken, diğer yandan varlıklara el koyup önde gelen milyarderleri hukuki süreçlere tabi tutması son dönemde öne çıkan tartışmalar arasında.

Ukrayna’daki çatışmanın başlamasından bu yana yabancı yatırımlar keskin bir şekilde düştü.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, son St. Petersburg Ekonomi Forumu’nda yaptığı konuşmada, Rusya’nın kamulaştırma peşinde olmadığını ve yaşanan süreçlerin yasaların ihlal edildiği münferit vakalar olduğunu yinelemişti.