Rusya, BM’nin fosil yakıtlardan vazgeçme planına karşı çıktı

Rusya İktisadi Kalkınma ve Enerji bakanlıkları, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekreterliği’nin fosil yakıtlardan vazgeçilmesine yönelik yol haritası hazırlanması teklifine olumsuz yanıt verdi. Moskova yönetimi, bu girişimi gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanı ve tek taraflı ticari önlemlerle ilgili asıl sorunlarını örtbas etmeye yönelik popülist bir adım olarak nitelendirdi.

Rusya İktisadi Kalkınma ve Enerji bakanlıkları, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (RKİK) Sekreterliği tarafından sunulan fosil yakıtlardan vazgeçilmesine dair yol haritası hazırlama önerisini reddetti.

RBK’ya bilgi veren kaynaklar, İktisadi Kalkınma Bakanlığı’nın ilgili kurumlardan bu planlara karşı argümanlar geliştirmesini istediğini belirtti. İstenen тезиsler arasında, ülkelerde adil enerji geçişi ilkelerinin uygulanmasının önemi, fosil yakıtlardan vazgeçilmesinin taşıdığı riskler ve bu sürecin muhtemel sosyo-ekonomik sonuçları yer alıyor.

Bu kapsamda görüş istenen kurumlar arasında Sanayi ve Ticaret, Tabii Kaynaklar, Eğitim ve Bilim, Maliye bakanlıklarının yanı sıra Federal Orman Ajansı (Rosleshoz) ve Merkez Bankası bulunuyor.

Söz konusu mesele, 10-22 Kasım tarihlerinde Brezilya’nın Belem kentinde düzenlenen 30. İklim Konferansı’nda müzakere edildi. Avrupa Komisyonu tarafından gündeme getirilen ve 80’den fazla ülkece desteklenen girişime rağmen, katılımcı devletler fosil yakıtlar ve ormansızlaşma konularında iki haftalık süreçte bir uzlaşıya varamadı.

Konferansın İcra Direktörü Ana Toni, fosil yakıtlar başlığının ek yükümlülük altına girmek istemeyen pek çok ülke için “çatışma noktası” haline geldiğini kaydetti.

Rusya İktisadi Kalkınma Bakanlığı basın dairesinden yapılan açıklamada, Avrupa Birliği’nin girişimi popülist bir adım olarak nitelendirildi. Bakanlık, bu hamlenin gelişmekte olan ülkelerin yıllardır dile getirdiği gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve iklimle mücadele bahanesiyle tek taraflı ticari önlemler uygulaması gibi gerçek sorunlardan dikkati uzaklaştırmayı amaçladığını vurguladı.

Rus heyetinin, BRICS ve Arap ülkeleriyle yürüttüğü çalışmalar neticesinde bu girişimin resmi kararlara yansımasının engellendiği ifade edildi.

Bakanlık, bu tutumun enerji sektöründe emisyon azaltımı gerekliliğinin reddi anlamına gelmediğini belirtti. Ancak ülkelere tek bir yol, takvim veya geçiş parametreleri dayatma girişimlerinin Paris Anlaşması’nın ruhuna aykırı ve uygulanamaz olduğu savunuldu.

Açıklamada, her devletin kendine özgü ekonomik, sosyal ve coğrafi koşulları ile enerji güvenliği sınamaları olduğu hatırlatılarak, düşük karbonlu kalkınmanın öncelik kalmaya devam etmesi gerektiği kaydedildi.

Rusya Enerji Bakanlığı da planın adil enerji geçişi kavramıyla çeliştiği görüşünü paylaştı. Bakanlığa göre yol haritası hazırlanması, birikmiş emisyon düzeyi düşük ülkelere pahalı düşük karbon teknolojilerinin dayatılmasına, teknolojik tarafsızlık ilkesinin göz ardı edilmesine ve ulusal imkanların dikkate alınmamasına yol açabilir.

Bunun sonucunda enerji güvenliğinin bozulabileceği, enerji kaynaklarının maliyetinin artabileceği ve sanayinin rekabet gücünün düşebileceği uyarısında bulunuldu.

Bakanlığın yanıtında, çok kutuplu dünyanın temel taşlarından birinin “enerji adaleti” kavramı olabileceği belirtildi.

Bu kavram; enerjiye ve altyapıya eşit erişim, teknolojik tarafsızlık, bölgelerin özelliklerine göre tüm yakıt ve enerji kaynaklarının kullanılabilmesi, spekülatif olmayan ve uzun vadeli faktörlere dayalı adil fiyatlandırma ile tek taraflı kısıtlayıcı önlemlere karşı dirençli hesaplaşma mekanizmalarını içeriyor.

Ormansızlaşmanın durdurulması konusundaki sorulara yanıt veren Tabii Kaynaklar Bakanlığı ise Rusya’da ormanların korunmasına yönelik kapsamlı çalışmaların sürdüğünü ve son yedi yılda 9,2 milyon hektar alanın restore edildiğini bildirdi.

2021 yılından itibaren ülkede kesilen veya yok olan ormandan daha fazlasının geri kazandırıldığı, geçen yıl bu oranın kayıp alanın yüzde 50 üzerine çıktığı ifade edildi. Bu yıl için ise 1,3 milyon hektar orman restorasyonu planlanırken, en büyük hacmin Yakutistan, İrkutsk ve Krasnoyarsk bölgelerinde gerçekleşeceği aktarıldı.

Ekonomi Yüksek Okulu (HSE) Ekoloji Enstitüsü Direktörü Boris Morgunov, fosil yakıtlardan vazgeçilmesinin Rusya için verimli olmadığını belirtti.

Morgunov, Batı’nın Rusya’yı küresel teknoloji topluluğundan izole etmeye yönelik adımları nedeniyle enerjiyi yeşil kaynaklara dönüştürme maliyetinin makul sınırları aşacağını vurguladı.

Uzmana göre, Rusya için karbon yoğunluğu yüksek kaynakların kademeli olarak düşük karbonlu kaynaklarla ikame edilmesi çok daha etkili bir yol olacak. Morgunov ayrıca, uygulanan yaptırımların düşük karbonlu doğal kaynakların kullanımını artırmak için ek bir gerekçe oluşturduğunu belirtti.

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, 1994 yılında yürürlüğe girmiş ve Rusya aynı yıl sözleşmeye dahil olmuştur. Sözleşmenin temel amacı, atmosferdeki sera gazı konsantrasyonunu iklim sistemine zarar vermeyecek düzeyde sabitlemek.

Rusya, 2015 tarihli Paris Anlaşması kapsamında sera gazı emisyonlarını 2050 yılına kadar 1990 seviyesine kıyasla yüzde 80 oranında azaltmayı taahhüt etmişti.