Rusya Federasyonu Komünist Partisi plenumundan notlar

Rusya Federasyonu Komünist Partisi’nin (RFKP) 5 Temmuz’da düzenlediği 19. Raporlama ve Seçim Kongresi, partinin geleceğine dair önemli ipuçları verirken, Rusya siyasetindeki yerini de bir kez daha tayin etmiş oldu.

Moskova yakınlarındaki Snegiri dinlenme tesisinde yapılan kongre, ilk bakışta bir rutin gibi görünse de, hem katılımcıları hem de alınan kararlarla dikkat çekiciydi. Kongre, partinin artık geleneksel bir muhalefet aktöründen ziyade, mevcut sistemin sadık bir paydaşına dönüştüğünün en net göstergelerinden biri oldu.

Değişmeyen liderlik ve beklenmedik misafir

Kongrenin en öngörülebilir sonucu, partiyi 1993’ten beri yöneten 81 yaşındaki Gennadiy Zyuganov’un oybirliğiyle sekizinci kez genel başkan seçilmesiydi. Liderlik kadrosunda da büyük bir değişiklik yaşanmadı.

Zyuganov’un birinci yardımcıları olarak Duma milletvekili Yuriy Afonin ve Duma Başkan Birinci Yardımcısı İvan Melnikov görevlerini korudu. Diğer yardımcıları Dmitriy Novikov, Vladimir Kaşin ve Leonid Kalaşnikov da koltuklarını muhafaza etti.

Parti, 1996’dan beri birincilik için değil, ikincilik için mücadele ediyor. İdari baskılara rağmen bu konumunu koruyor ve daha iddialı hedefleri yok.

Fakat bu durağan tabloyu sarsan, beklenmedik bir gelişme yaşandı. Kongreye, Devlet Başkanı Vladimir Putin adına Kremlin İdaresi Başkan Birinci Yardımcısı Sergey Kiriyenko katıldı.

Kiriyenko’nun teşrifi sürpriz oldu; zira kendisi, 1998’de başbakan olarak atanması parti tarafından iki kez engellenen bir isimdi. Kremlin’in iç politikadan sorumlu isminin bir RFKP kongresine ilk kez katılıyor olması, salondaki delegeler arasında “Bizzat Devlet Başkanı tarafından mı gönderildi?” sorusunu gündeme getirdi. Cevap evetti.

Kiriyenko, Putin’in övgü dolu selamlama konuşmasını okudu. Putin, RFKP’yi “ülkenin en eski ve önde gelen siyasi partilerinden biri” olarak tanımlıyor, partinin “Rusya’nın egemenliğinin her alanda güçlendirilmesine hizmet eden projelere” ve “gençlerin vatanseverlik eğitimine” aktif katılımını takdir ediyordu.

Kremlin’den RFKP’ye: ‘Doğru yoldasınız yoldaşlar’

Putin, günümüz koşullarında “geniş ve gerçek anlamda halk çapında bir konsolidasyonun son derece önemli olduğunu” vurgulayarak Komünist Parti’nin bu konudaki yapıcı tutumuna dikkat çekti.

Kiriyenko, Putin’in mesajının ardından kendi adına da birkaç söz ekledi. RFKP’nin “gerçek ve özgün bir vatanseverlik örneği” sergilediğini belirtti. Ukrayna’daki askeri müdahalenin başlamasından sonra binlerce parti ve Komsomol üyesinin gönüllü olarak silahlı kuvvetlere katıldığını, 154 RFKP üyesinin hayatını kaybettiğini ve Donbass’a 141 insani yardım konvoyu gönderildiğini rakamlarla vurguladı.

Kiriyenko”Devlet Başkanı’na ve onun devletçi-vatansever çizgisine verdiğiniz ilkeli ve tutarlı destek için içten şükranlarımı sunuyorum,” diyerek sözlerini tamamladı.

Bu jest karşılıksız kalmadı. Zyuganov, Putin’e teşekkür ederek komünistlerin “emekçi halka hizmet etmeye ve zafer için mücadele etmeye” devam edeceğini beyan etti.

Partinin 2018’deki devlet başkanı adayı Pavel Grudinin ise durumu şu sözlerle özetledi:

“Hafızamda ilk kez bir RFKP kongresine Devlet Başkanı’nın bir temsilcisi gelip bir değerlendirme yaptı. Bu değerlendirmeyi dört kelimeyle özetleyebilirim: ‘Doğru yoldasınız yoldaşlar’.”

Partinin yeni rotası: Anti-Sovyetizm ile mücadele

Kongrenin ideolojik odağında ise “anti-Sovyetizm” ile mücadele vardı. Zyuganov, sunumu yaklaşık 2.5 saat süren siyasi raporunda partinin önümüzdeki dönemdeki önceliklerini sıraladı. Bu önceliklerin başında, anti-Sovyetizmi ve “hainlerin ve işbirlikçilerin” yüceltilmesini yasal olarak suç sayan bir kanun çıkarılması talebi geliyor.

Bununla birlikte, Sovyet anıtlarının sökülmesini yasaklayan bir yasa teklifi hazırlanması ve “anti-Sovyetizmin yurtseverlikle kategorik olarak bağdaşmadığı” gerçeğinin halka daha etkin bir şekilde anlatılması hedefleniyor. Gençlerin tarih bilincine özel bir önem atfediliyor; Zyuganov, “Parti, okullarda SSCB tarihinin anti-komünist çarpıtmalar olmadan öğretilmesini sağlamakla yükümlüdür,” ifadelerini kullandı.

Hatta bölgesel parti örgütlerinin performansını değerlendirmek için yeni bir kriter, anti-Sovyetizmle mücadele ve tarihi hafızayı korumadaki etkinlik derecesi önerildi.

Bu çizgi, kongrede kabul edilen “Rus düşmanlığı ve anti-Sovyetizme karşı” ve “Sovyet ve dünya tarihinin seçkin figürü Josef Stalin’e yönelik tarihsel adaletin tam olarak yeniden tesisi” gibi kararlarla da pekiştirildi.

Kadrolardaki ince ayar ve büyüme hedefleri

Liderlik kadrosu değişmese de, partinin yönetim organı olan Merkez Komite Prezidyumunda bazı dikkat çekici atamalar yapıldı. Hakasya Valisi Valentin Konovalov’un prezidyum üyeliğine getirilmesi bunlardan en önemlisiydi. Zyuganov’a göre Konovalov, “olağanüstü koşullarda bir cumhuriyeti yönetme becerisi, dayanıklılığı ve soğukkanlılığı” ile örnek olmuştu.

Moskova parti sekreteri Viktor Tsarihin ve St. Petersburg parti sekreteri Roman Kononenko’nun da prezidyuma girmesi, Zyuganov’un “başkent örgütlerini güçlendirme” hedefini yansıtıyor. Parti lideri, Moskova ve St. Petersburg teşkilatlarının “çalışmalarında örnek olması ve tüm delegasyonlarımızı ağırlaması gerektiğini” belirtti.

Parti ayrıca büyüme hedefi de belirledi. Zyuganov, son dört yılda partiye çoğunluğu 30 yaş altı gençler ve çalışma çağındaki insanlardan oluşan 63 binden fazla yeni üyenin katıldığını açıkladı. Özellikle savaş gazileri arasında partiye katılımın arttığını belirten Zyuganov, şu anda yaklaşık 150 bin olan üye sayısını ikiye katlama gibi “ilkesel bir karar” alındığını duyurdu.

Ayrıca, 2022’nin sonbaharında referandumla Rusya’ya bağlanan Donetsk, Lugansk, Herson ve Zaporojye’de kurulan yeni parti hücreleri, RFKP’nin bu bölgelerdeki varlığını güçlendirme niyetinin altını çizdi.

Ancak bu büyüme tablosunun ardında bazı iç sorunların varlığı da gizlenmedi. Zyuganov, konuşmasında parti içi disipline ve yoldaşlık hukukuna vurgu yaparken üstü kapalı bir uyarıda bulundu.

Parti teşkilatlarının “karşılıklı saygı ve güvene” dayanması gerektiğini söylerken, “Ne yazık ki, bu ilke her yerde ve herkes tarafından uygulanmıyor. Primorsky Krayı, Murmansk, Pskov, Yahudi Özerk Bölgesi ve diğer bazı teşkilatlarda parti yoldaşlığı normlarından sapmalar yaşandı,” diyerek sorunlu bölgelerin adını zikretti.