Rusya sivil insansız araçlara acil müdahale teknolojisi entegre ediyor

Rusya’da sivil insansız hava araçlarının acil durumlarda zorunlu ve güvenli bir şekilde yere indirilmesini sağlayacak kripto korumalı bir mekanizma geliştirildi. ERA-Glonass devlet sistemi üzerinden çalışacak bu teknoloji, sivil dronların yanı sıra gelecekte otoyollarda seyreden insansız kamyonlar dahil tüm insansız ulaşım araçlarında kullanılacak.

Rusya’da sivil insansız hava araçlarının acil durumlarda zorunlu olarak durdurulmasını sağlayacak kripto korumalı bir mekanizma geliştirildi.

“Kırmızı buton” işlevi görecek bu teknoloji, “ERA-Glonass” devlet sistemi aracılığıyla kimliklendirme altyapısına dayanıyor ve tüm sivil insansız hava araçlarına entegre edilebilecek bir özellik taşıyor.

Glonass şirketi ile Element şirketler grubunun ortaklığıyla hayata geçirilen projenin ilk denemeleri Sahalin Adası’nda gerçekleştirildi.

Glonass Genel Direktörü Aleksey Raykeviç, Vedomosti gazetesine yaptığı açıklamada, sistemin teknik detaylarını ve hedeflerini paylaştı.

Yerli mikroçip altyapısı kullanılıyor

Raykeviç, acil durdurma sisteminin, bünyesinde “Zvezda” adı verilen donanım ve yazılım kompleksini barındıran bir takip cihazı (tracker) vasıtasıyla çalışacağını belirtti.

Söz konusu kompleksi, Element bünyesindeki Moleküler Elektronik Araştırma Enstitüsü (NIIME) geliştirdi. Sistemin temelini oluşturan elektronik modül, yine bu enstitü tarafından tasarlanan ve Mikron fabrikasında üretilen yerli mikroçiplere dayanıyor.

İki kurumun sivil insansız araçların kimliklendirilmesi için yerli mikrodenetleyicilerle geliştirdiği ilk güvenli platformun ayrıntıları, Mayıs 2026’da kamuoyuna yansımıştı.

Sistem, olağanüstü durumlarda veya insansız hava aracının uçuş sınırlarını ihlal etmesi halinde devreye giriyor. Denetleyici makamlar ve dronesavar savunma sistemleri, ERA-Glonass iletişim ağı ile cihazdaki çip üzerinden drona zorunlu ve güvenli iniş talimatı gönderebiliyor.

Kaydedilen sınır ihlalleri, uçuş izinlerinin verilmesinde risk odaklı bir değerlendirme mekanizması oluşturulmasını sağlayacak. Bu denetim yöntemiyle, rotaların onaylanması ve denetimlerin sıklığı, olası kaza risklerine ve sonuçlarının ağırlığına göre belirlenecek.

Tüm insansız araçlara yayılması hedefleniyor

Raykeviç, şifrelenmiş komut aktarımının dışarıdan müdahaleleri, veri manipülasyonunu ve komutun ele geçirilmesini tamamen engellediğini vurguladı.

Teknolojinin karada, suda ve havada hareket eden tüm insansız araçlarda kullanılabileceğini ifade eden Raykeviç, sistemin ilerleyen süreçte federal otoyollarda çalışan insansız kamyonlar da dahil olmak üzere her türlü insansız ulaşım aracına entegre edilmesinin planlandığını sözlerine ekledi. Raykeviç, projeye yapılan yatırım miktarını ise açıklamadı.

Sektör temsilcileri ve uzmanlar, benzer bir sistemin geliştirme maliyetinin yüz milyonlarca rubleyi bulabileceğini tahmin ediyor.

Fly Drone firmasının kurucusu ve Genel Direktörü Nikita Danilov, entegre modüllü çiplerin cihaz maliyetini çok yüksek oranda artırmayacağını, ancak kitlesel pazara yönelik ucuz dron tüketicileri için bu ek maliyetin hissedilir olabileceğini belirtti.

Güvenlik standartları yükseltiliyor

Transport Buduşego Genel Direktörü Andrey Lebedev, sivil insansız araç kimlik kartlarının, devlet altyapısıyla güvenli veri alışverişi sağlayan elektronik bir kimlik modülü işlevi gördüğünü açıkladı.

Lebedev, bu yapının uçuşun yasal olduğunu doğrulamak, konum bilgisini iletmek ve acil durumlarda merkezi müdahaleyle aracı indirmek için gerekli olduğunu vurguladı.

Moskova Telsiz Haberleşme Araştırma Enstitüsü Genel Direktör Yardımcısı Sergey Graçev de hava trafiğinde insansız araç sayısının artmasıyla geleneksel havacılıktaki güvenlik standartlarına ihtiyaç duyulduğuna dikkat çekti.

Graçev, klasik havacılıkta uçakların konumu, irtifası ve yönünün kontrolörler tarafından izlenebildiğini, insansız araçlar için de hem kendi aralarındaki hem de büyük havacılık sektöründeki trafiği düzenleyecek benzer bir mekanizmanın kurulması gerektiğini ifade etti.

İnsansız havacılık uzmanı Pavel Kamnev ise Rusya hükümetinin ilgili kararnamesi doğrultusunda araçların zorunlu durdurma sistemleriyle donatılması sürecinin başladığını belirtti.

Kamnev, Rusya’da benzer başka bir çalışmanın bulunmadığını, zira ilgili mevzuat çerçevesinde araç üstü elektronik sistem üretimini neredeyse tek elden Glonass’ın yürüttüğünü aktardı.

Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı verilerine göre, Mayıs 2026 sonu itibarıyla ülkede insansız hava araçlarına yönelik deneysel hukuk rejimlerinin uygulandığı 44 bölge var.

250’den fazla şirket ve bireysel girişimcinin katıldığı bu deneyler, ağırlığı 30 kilogramın üzerindeki araçların uçurulmasına olanak tanıyor.

2025 yılında sivil dron uçuşlarının bir önceki yıla göre yaklaşık altı kat artarak 120 bin sınırına ulaştığı belirtiliyor. Bu araçlar ağırlıklı olarak lojistik, tarımsal arazi işleme ve haritalama gibi alanlarda faaliyet gösteriyor.