Rusya, Türkiye üzerinden Transdinyester’e doğalgaz sağlamaya hazırlanıyor

Rusya, Transdinyester’e doğalgaz sevkiyatını Türkiye üzerinden gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Güney Kıbrıs merkezli Ozbor Enterprises firması, Türkiye üzerinden günde 3,1 milyon metreküp doğalgaz taşıma kapasitesi rezervasyonu yaptı. 

Rusya’nın, Türk Akımı doğalgaz boru hattı üzerinden Transdinyester’e gaz sağlamayı planladığı bildirildi. Ticaret platformu RBP’nin verilerine göre, Güney Kıbrıs merkezli Ozbor Enterprises firması, 20 Ocak’ta doğalgaz boru hattının günde 3,1 milyon metreküp kapasitesini bir aylığına rezerve etti.

Bu miktar, bölgenin doğalgaz ihtiyacıyla örtüşüyor. Transdinyester, son dönemde ciddi bir enerji krizi yaşıyor. Doğalgaz sevkiyatlarının 1 Şubat’ta başlaması bekleniyor.

Kommersant gazetesinin kaynaklarına göre, Transdinyester’e doğalgaz tedarik edilmesi için çeşitli seçenekler değerlendirildi, ancak Türkiye üzerinden yapılacak sevkiyat öncelikli hale geldi.

Kaynaklar, Rusya’nın bu hamlesinin bölgeye 160 milyon dolara mal olabileceğini belirtti.

Türkiye’den sağlanacak doğalgaz, Trans-Balkan doğalgaz boru hattı üzerinden taşınabilir. Ancak 20 Ocak’ta düzenlenen aylık açık artırmada, Moldova’ya kadar olan bazı hatlar rezerve edilmedi.

Özellikle Bulgaristan-Romanya sınırı (giriş noktası), Romanya-Ukrayna sınırı (Isakça-Orlovka) ve Romanya-Moldova sınırı (Yaş-Kişinev doğalgaz boru hattı) gibi kritik noktalarda rezervasyon yapılmadı.

Aylık rezervasyon ihaleleri her ayın üçüncü pazartesi günü yapılıyor. Bu tarihten sonra günlük rezervasyon yapmak mümkün, ancak bu seçenek daha maliyetli.

Ozbor Enterprises, Romanya pazarında doğalgaz ithalatçısı ve ihracatçısı olarak faaliyet gösteriyor.

Şirketin gaz ticareti operasyonlarını Miroslav Stoyanovic yönetiyor. Stoyanovic, 2017-2022 yılları arasında Gazprom’da kıdemli gaz tüccarı olarak çalıştı.

Ozbor Enterprises’in İsviçre temsilciliğinin yöneticisi ise Vladimir Petkov. Petkov, 2014 yılına kadar Sahalin Energy’de çalıştı ve daha sonra Gazprom Neft’e geçiş yaptı.

1 Ocak’ta Ukrayna üzerinden Rus doğalgazı sevkiyatının durmasının ardından Transdinyester’de merkezi ısıtma ve sıcak su sistemi devre dışı kaldı.

Bölgede elektrik kesintileri başladı ve neredeyse tüm sanayi tesisleri durdu. Daha önce Gazprom, Transdinyester’e günde yaklaşık 5,7 milyon metreküp (yılda 2 milyar metreküp) doğalgaz tedarik ediyordu.

Bu miktar, bölgenin hem kendi ihtiyaçlarını karşılıyor hem de Moldova GRES elektrik santralinde üretilen elektriğin Kişinev’e gönderilmesini sağlıyordu. Gaz krizinin başlamasıyla birlikte GRES, sağ yakaya elektrik sağlamayı durdurdu. Bu durum, Moldova’nın Romanya’dan daha yüksek fiyatlarla elektrik satın almasına neden oldu.

15 Ocak’ta Transdinyester lideri Vadim Krasnoselskiy, Rusya’nın bölgeye doğalgaz sevkiyatını insani yardım kapsamında yeniden başlatmaya hazır olduğunu açıkladı. Ancak Krasnoselskiy, doğalgazın ne zaman ulaşacağına veya hangi güzergah üzerinden taşınacağına dair kesin bir tarih vermedi.

Daha önce Kommersant, Moskova’nın ocak ve nisan ayları arasında arasında günde 3 milyon metreküp gazı Avrupa spot piyasasından satın almayı planladığını yazmıştı.

Bu plan, Moldova cumhurbaşkanı ve hükümeti tarafından eleştirilmişti. Moldova mevzuatına göre, Transdinyester’e yalnızca MoldovaGaz firması doğalgaz sağlayabiliyor. Krasnoselskiy, bölgenin Moldova’dan gaz almayı kabul ettiğini belirtti.