Rusya ve Çin, Pekin’de 15 anlaşma imzaladı

Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ve Çin Başbakanı Li Qiang, Pekin’de bir araya gelerek ortak bildiri ve 15 belge imzaladı. Taraflar, enerji, teknoloji, uzay ve ticarette ulusal para birimlerinin kullanımı gibi alanlarda işbirliğini derinleştirme kararı alarak stratejik ortaklıklarını teyit etti.

Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ve Çin Devlet Konseyi Başbakanı Li Qiang, Pekin’de düzenlenen 30. başbakanlar toplantısının ardından ortak bildiri imzaladı.

Mişustin’in 3-4 Kasım tarihlerinde gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında, ortak bildirinin yanı sıra 15 farklı belgeye daha imza atıldı.

Stratejik ortaklık vurgusu

Vedomosti gazetesinin haberine göre yayımlanan ortak bildiride, iki ülke arasındaki kapsamlı ortaklık ve stratejik etkileşim ilişkilerinin “benzeri görülmemiş bir düzeye ulaştığı” belirtildi. Ayrıca, bu ilişkilerin blok temelli olmadığı ve üçüncü ülkelere karşı bir tutum içermediği vurgulandı.

Taraflar, temel çıkarlarını ilgilendiren konularda birbirlerine verdikleri sağlam desteği teyit etti. Bu çerçevede Rusya, “tek Çin” ilkesine bağlılığını yinelerken, Çin de Rusya’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü koruma çabalarına destek verdiğini açıkladı.

Ticarette ulusal para birimleri dönemi

Ekonomi alanında ise karşılıklı ticaretin yapısının iyileştirilmesi, e-ticaretin geliştirilmesi ve gümrük prosedürlerinin basitleştirilmesi kararlaştırıldı. Özellikle ulusal para birimleri üzerinden yapılan ödemelerin yaygınlaştırılması ve bankacılık alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesi hususları öne çıktı.

Enerji sektöründe, petrol ve doğalgazın yanı sıra nükleer ve yenilenebilir enerji alanlarındaki işbirliğinin derinleştirilmesi planlanıyor.

Bu kapsamda, Tienvan ve Süydapu nükleer santrallerinin inşasına devam edileceği bildirildi.

Bilim ve teknoloji alanında taraflar, 2026–2030 yıllarını kapsayacak bir İşbirliği Yol Haritası hazırlamayı hedefliyor.

Yapay zekâ konusuna özel bir vurgu yapılırken, bu alanda bir Uzmanlar Konseyi oluşturulması ve Çin’in Dünya Yapay Zekâ Alanında İşbirliği Örgütü kurma girişimine ortak çalışma yürütülmesi öngörülüyor.

Taraflar, uzay alanındaki işbirliğini geliştirme planlarını da teyit etti. Bu planlar arasında Uluslararası Bilimsel Ay İstasyonu’nun kurulması ve Rusya’nın GLONASS ile Çin’in Baidu uydu sistemlerinin uyumluluğunun artırılması yer alıyor.

İnsani alanda ise akademik değişim programlarının artırılması, kültür ve spor alanındaki temasların geliştirilmesi kararlaştırıldı. Bildiride, iki ülke arasındaki turist akışını artırmak için vizesiz rejimin önemine dikkat çekildi.

Taraflar, çok kutuplu bir dünya düzeninin güçlendirilmesini savunduklarını ve tek taraflı yaptırımlara karşı çıktıklarını ifade etti.

Birleşmiş Milletler’in merkezi rolüne bağlılıklarını teyit eden Rusya ve Çin, Şanghay İşbirliği Örgütü, BRICS ve G20 çerçevesinde çabalarını koordine edeceklerini duyurdu.

Bölgesel ve ekolojik işbirliği

Görüşmede, Rusya’nın Uzak Doğusu-Çin’in Kuzeydoğusu formatı başta olmak üzere bölgesel işbirliğinin geliştirilmesine özel önem verildi. Sınır bölgelerinde tarım, ulaşım ve enerji alanlarında ortak projelerin teşvik edileceği belirtildi.

Ekoloji ve iklim değişikliğiyle mücadelede ise taraflar, “ortak ancak farklılaştırılmış sorumluluk” ilkesi doğrultusunda işbirliğini güçlendirme konusunda anlaştı.

İklim tedbirlerinin gizli ticaret kısıtlamaları olarak kullanılmasına karşı çıkacaklarını kaydettiler.

İmzalanan belgeler arasında tarım, ulaşım ve uzay alanlarında işbirliğine ilişkin mutabakat muhtıralarının yanı sıra gümrük düzenlemeleri ve bitki sağlığı kontrolüyle ilgili anlaşmalar da bulunuyor.

Toplantının sonunda, Rusya ve Çin başbakanlarının bir sonraki buluşmasının 2026’da yapılacağı açıklandı. 31. toplantının kesin tarihi ve yerinin diplomatik kanallardan belirleneceği ifade edildi.