Rusya yargısı, Wintershall Dea’nın 7,5 milyar avro ödemesine hükmetti

Moskova Tahkim Mahkemesi, Rusya’daki yargılama yasağına uymayarak Lahey’de tahkim sürecini sürdüren Alman enerji şirketi Wintershall Dea ve ilgili hukuk firmasına 7,5 milyar avro ceza kesti. Karar, şirketin yaptırımlar gerekçesiyle enerji projelerindeki yükümlülüklerini ihlal ettiği iddiasına dayanıyor.

Moskova Tahkim Mahkemesi, 20 Kasım tarihli duruşmada Başsavcılığın talebini kabul ederek Alman petrol ve doğalgaz şirketi Wintershall Dea, hukuk firması Aurelius Cotta ve iki uluslararası hakem Charles Poncet ile Olufunke Adekoya’dan toplam 7,5 milyar avro tahsil edilmesine karar verdi.

Mahkeme, Alman şirketin Rusya yargısının getirdiği “Lahey’de dava açma yasağını” yerine getirmediği gerekçesiyle bu hükmü verdi.

Moskova Tahkim Mahkemesi, 9 Eylül tarihinde aldığı kararla davalıların uluslararası mahkemelerde yargılamaya devam etmesini yasaklamıştı.

Söz konusu karar, Alman şirketinin enerji projeleri kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ederek yaptırımları uygulamaya koyduğu gerekçesiyle alınmıştı.

Taraflar arasındaki hukuki anlaşmazlık sürüyor

Rusya aleyhine başlatılan tahkim süreci, Rusya Federasyonu tarafından onaylanmayan 1994 tarihli Enerji Şartı Anlaşması (Lizbon) hükümlerine dayandırılıyor.

Süreç aralık ayında başlarken, Wintershall Dea Rusya’da iş yapma imkanını kaybettiğini ve zarara uğradığını öne sürdü.

Rus tarafı ise şirketin “özel askeri operasyon” başladıktan sonra Gazprom ile iş birliğini gönüllü olarak sonlandırdığını ve Avrupa Birliği yaptırımlarına katıldığını savundu.

Wintershall Dea, 2023 yılı başında Rusya pazarından çekilme planlarını duyurmuştu.

Başsavcılık Dubai’deki girişimi anayasaya aykırı buldu

Vedomosti gazetesinin haberine göre savcı, 20 Kasım’daki duruşmada, Rusya’nın çıkarlarına karşı dava yürütme yasağının ihlal edilmesi durumunda Alman şirketinden tazminat tahsil edilmesi gerektiğini hatırlattı.

Başsavcılık temsilcisi, yabancı şirketin sadece Lahey’deki tahkim yasağını göz ardı etmekle kalmadığını, aynı zamanda Dubai Uluslararası Finans Merkezi Mahkemesi’ne başvurarak kararın zorla uygulanmasını talep ettiğini belirtti.

Bu başvuru sonucunda Rusya’ya, Moskova Tahkim Mahkemesi’ndeki davayı durdurma ve para cezası ödeme yükümlülüğü getirildi.

Başsavcılık, yabancı ortağın bu eylemlerinin Rusya Anayasası’nı ihlal ettiğini ve Rus yargı yetkisinin yabancı devletlerin kararlarından bağımsız olduğu ilkesine aykırı düştüğünü belirtti.

Ortaklık yapısı ve ayrılma süreci detaylandırıldı

Wintershall Dea, 2004 yılından bu yana Gazprom ile birlikte Yamal-Nenets Özerk Okrugu’ndaki Urengoy gaz sahasını işletiyordu.

Şirket, bu enerji projesinin çeşitli bölümlerinde operatörlük görevini üstlendi. Wintershall Dea, Açimgaz AŞ’nin yüzde 50’sine, Açim Sbyt AŞ’nin yüzde 25,01’ine ve Açim Development Ltd. Şti.’nin yüzde 25’ine sahipti; şirketlerin geri kalan hisseleri ise Gazprom grubu bünyesinde bulunuyordu.

Şirket ayrıca 2007 yılında aynı bölgedeki Yuzhno-Russkoye petrol ve gaz kondensat sahasının geliştirilmesinde de yer aldı.

Wintershall Dea, Eylül 2023’te yaptığı açıklamada, 2024 yılı ortasına kadar uluslararası arama ve üretim faaliyetleri ile karbon ve hidrojen yönetimi faaliyetlerini Rus ortaklı işletmelerden hukuki olarak ayıracağını duyurdu.