Diplomasi
Rusya’dan Çin’e titanyum sevkiyatında büyük artış
Rusya, 2024 yılında Çin’e titanyum ihracatını yüzde 44 oranında artırarak 3 bin 700 tona çıkardı. Çin sanayisinin yüksek teknoloji sektörlerindeki artan talebi bu yükselişte etkili oldu.
Rusya, Çin’e titanyum sevkiyatını kayda değer ölçüde artırdı. Çin Gümrük Genel İdaresi’nin Vedomosti gazetesinin aktardığı verilerine göre, 2024 yılında bu sevkiyatlar bir önceki yıla kıyasla yüzde 44 artarak 3 bin 700 tona ulaştı.
İhracatın parasal değeri ise yaklaşık 89 milyon dolar olarak gerçekleşti ve bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 1,4 düşüş gösterdi.
Sevkiyatlardaki artış, Çin sanayisinin özellikle makine, havacılık-uzay ve kimya sektörleri gibi yüksek teknoloji alanlarında titanyuma olan talebinin artmasından kaynaklanıyor.
Çinli işletmelerin en çok ihtiyaç duyduğu ürünler arasında titanyum şeritler, çubuklar, profiller, teller, levhalar, bantlar ve folyolar bulunuyor.
Zhejiang Ticaret ve Sanayi Üniversitesi’nin (ZJSU) verilerine göre, Çin’de bu ürünlerin tüketimi geçen yıl yüzde 8 artarak 64 bin 561 tona yükselirken, 2025 yılında 70 bin 175 tona ulaşması bekleniyor.
Dünyanın en büyük titanyum üreticisi, son verilere göre iş insanı Mihail Şelkov’a (yüzde 66,5) ve Rostec’e (yüzde 25) ait olan Rus VSMPO-Avisma şirketi.
Şirketin ana üretim tesisleri Sverdlovsk oblastının Verhnyaya Salda şehrinde bulunuyor. Rusya’nın titanyum üretiminin yüzde 90’ını karşılayan VSMPO-Avisma’nın yanı sıra, Stupino Titanyum Şirketi, Çepetsk Mekanik Fabrikası ve Ruspolimet de metal ve metal ürünleri üretiyor.
Batılı ülkeler, yaptırımlar kapsamında Rusya’nın titanyum ithalatını yasaklamadı, ancak ABD Ticaret Bakanlığı Eylül 2023’te VSMPO-Avisma’yı ihracat işlemleri için ayrı lisanslar almaya mecbur etti.
Şirket, Ukrayna’daki savaş başlamadan önce kendi verilerine göre, Avrupa havacılık şirketi Airbus’ın titanyum ihtiyacının yüzde 65’ini, Boeing’in yüzde 35’ini ve Brezilyalı Embraer’in yüzde 100’ünü karşılıyordu.
Ayrıca, İngiliz Rolls-Royce ürünlerinde Rus titanyumunun yaklaşık yüzde 20’sini, Fransız Safran ise yüzde 50’sini kullanıyordu.
Öte yandan bağımsız sanayi uzmanı Leonid Hazanov, Rusya’nın titanyum ihracatının 2025 yılında Çin’e yüzde 15 daha artabileceğini belirtti. Aynı zamanda, 2024 yılında Rusya’daki iç tüketimin de yaklaşık yüzde 15 artarak 15 bin tona ulaştığına dikkat çekti.
Uzman, bu durumu yerli üretim ve ekipman üretiminin ithal ikamesi çerçevesinde genişlemesiyle ilişkilendirdi.
Trading Economics portalının verilerine göre, üç aylık titanyum vadeli işlemlerinin fiyatı 2025’in başından bu yana yüzde 2,5 artarak ton başına 6 bin 370 dolara yükseldi.
Geçen yıl bu metalin maliyeti ton başına 7 bin 114 doların üzerine çıkmamıştı. Titanyum borsası fiyatları tarihi rekorunu Mayıs 2022’de kırdı ve o zaman maliyeti ton başına 19 bin 179 dolara fırlamıştı.