Rusya’dan Endonezya’ya kapsamlı nükleer teknoloji teklifi

Rusya, Cakarta Büyükelçisi Sergey Tolçenov aracılığıyla Endonezya’ya küçük modüler reaktörler ve yüzer nükleer santraller dahil olmak üzere kapsamlı nükleer teknoloji transferi yapmaya hazır olduğunu bildirdi. Henüz resmi bir kurumsal altyapının bulunmadığı ülkede, Cakarta yönetiminin gerekli yasal zemini oluşturması halinde Moskova, projeleri üstlenmek için ilk sırada yer alacağını taahhüt ediyor.

Rusya Federasyonu, Endonezya’ya nükleer teknoloji sağlama konusundaki istekliliğini en üst düzey diplomatik kanallardan teyit etti.

Rusya’nın Cakarta Büyükelçisi Sergey Tolçenov, Moskova’nın sadece enerji alanında değil, tıp ve üretim sektörlerini de kapsayacak şekilde Endonezya’ya nükleer teknoloji transfer etmeye hazır olduğunu açıkladı.

Ekuator’a konuşan Tolçenov, Rusya’nın bu alandaki yetkinliklerine dikkat çekti.

Büyükelçi, “Burada nükleer teknolojileri hayata geçirmeye hazırız ve bu sadece enerjiyle sınırlı değil. Güçlü olduğumuz nokta şu: Her türlü imkânı sağlayabilir, her seçeneği sunabiliriz. Elimizde modüler reaktör teknolojilerimiz, ayrıca hem karasal hem de yüzer nükleer santral seçeneklerimiz mevcut” ifadelerini kullandı.

Tolçenov ayrıca, Rusya’nın bu alanda uzman personel göndermeye de hazır olduğunu belirtti.

“Sırada ilk biz olacağız”

Tolçenov, konuyla ilgili olarak Endonezyalı yetkililerle istişarelerin hâlihazırda sürdüğünü, ancak bu görüşmelerin henüz ön hazırlık aşamasında olduğunu kaydetti.

Sürecin bu aşamada kalmasının temel nedeni olarak, Endonezya’da nükleer programın hayata geçirilmesinden sorumlu ulusal bir kurumun henüz bulunmaması gösteriliyor.

Büyükelçi, Cakarta yönetiminin kurumsal altyapıyı tamamlaması durumunda Moskova’nın pozisyonunu şu sözlerle netleştirdi:

“Söz konusu kurum oluşturulduğunda ve Cumhurbaşkanınız nükleer projelere yeşil ışık yaktığında, sırada ilk biz olacağız.”

Bu alandaki iş birliği iradesi, geçtiğimiz aralık ayında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto arasında gerçekleşen görüşmede de gündeme gelmişti.

Putin, Moskova ve Cakarta’nın enerji alanında, özellikle de nükleer üretim konusunda çok iyi perspektiflere sahip olduğunu vurgulamıştı.

Putin, “Ülkenizde bu yönde planların olduğunu biliyorum; şayet uzmanlarımızı dahil etmeyi uygun görürseniz, her zaman emrinizdeyiz” diye konuşmuştu.

Putin ve Subianto’nun stratejik ajandası

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da geçtiğimiz yaz, Endonezya’nın yeni başkenti Nusantara’da bir nükleer santral inşa edilmesi konusunda yardım teklifinde bulunmuştu.

Bununla birlikte, ülkenin ilk nükleer güç santralinin inşasına yönelik somut bir başvuru, 2025 baharında farklı bir lokasyon için yapıldı.

Bangka-Belitung eyaletine bağlı Kelasa Adası’nda, her biri 250 megavat gücünde iki modüler reaktörden oluşacak bir santral projesi gündemde.

Büyükelçi Tolçenov, ağustos ayında yaptığı açıklamada, Rus devlet nükleer enerji kurumu Rosatom’un projeye katılmaya hazır olduğunu bildirmişti. Daha önce de Endonezya’ya küçük modüler reaktörlerin devri konusunun görüşüldüğü basına yansımıştı.

Geçtiğimiz yaz Putin ve Subianto, iki ülke arasında stratejik ortaklık deklarasyonuna imza attı.

Aynı dönemde, Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF) ile Endonezya egemen varlık fonu Danantera, 2 milyar euro hacminde bir Rus-Endonezya yatırım platformu kurulması konusunda anlaşmaya vardı.

Endonezya Cumhurbaşkanı, Ukrayna’da devam eden savaşa rağmen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i ziyaret etmeyi sürdüren az sayıdaki devlet liderinden biri olarak dikkat çekiyor.

Moskova, daha önce de benzer bir strateji izleyerek Myanmar’a nükleer teknoloji transfer etme kararı almıştı.

Söz konusu gelişme, Myanmar Başbakanı Min Aung Hlaing’in Putin’i ziyaret ederek kendisine “kral” diye hitap etmesinin ardından gerçekleşmiş; Rusya buna karşılık Myanmar’da düşük güçlü bir nükleer santral inşa etme sözü vermişti.