Rusya’nın benzin ihracatı mayıs ayında yarı yarıya düştü

Rusya’nın deniz yoluyla benzin ihracatı, mayıs ayında yıllık bazda yüzde 47 düşerek 133 bin tona geriledi. Fiyat Endeksleri Merkezi’ne göre bu sert düşüşün arkasında Asya’ya yönelik sevkiyatların durması, rafinerilerdeki bakım çalışmaları ve güçlü ruble gibi nedenler yatıyor. İhracattaki düşüşe rağmen Afrika ve Brezilya’ya yapılan sevkiyatlarda artış gözlendi.

Rusya’nın deniz yoluyla benzin ihracatı, mayıs ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 47, nisan ayına göre ise yüzde 63 oranında düşerek 133 bin tona geriledi.

RBK gazetesi tarafından incelenen Fiyat Endeksleri Merkezi raporuna göre, bu sert düşüşle birlikte 2025’in ilk beş ayındaki toplam deniz yoluyla benzin ihracatı, yıllık bazda yüzde 3,3 azalarak 1,7 milyon ton olarak gerçekleşti.

İhracattaki düşüşün nedenleri

Fiyat Endeksleri Merkezi uzmanları, mayıs ayındaki çöküşün ana nedeninin “elverişsiz fiyat koşulları ve güçlü ruble” nedeniyle Asya’ya yönelik sevkiyatların tamamen durması olduğunu belirtti. Nisan ayında Rus ihracatçılar Asya’ya 156 bin ton benzin satmıştı.

İhracattaki düşüşte, ay sonuna kadar uzatılan petrol rafinerilerindeki bakım çalışmaları da etkili oldu.

Komsomolsk, Ufaneftehim ve Volgograd rafinerilerindeki birincil işleme ünitelerinde yapılan bakımlar, benzin üretiminin nisan ayına kıyasla toplamda 72 bin ton azalmasına yol açtı.

Raporda ayrıca, iç pazarda yakıta olan talebin mevsimsel olarak arttığına dikkat çekildi.

Ana rota Afrika ve Brezilya oldu

Mayıs ayında benzin sevkiyatı için kilit pazar Afrika ülkeleri oldu. Kıtaya yapılan yakıt ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 90, bir önceki aya göre ise yüzde 17 artarak 90 bin tona ulaştı.

Bu yılın ilk beş ayında Afrika’ya gönderilen toplam benzin miktarı, 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 3 artışla 622 bin ton oldu.

Hacim bakımından ikinci en büyük pazar ise Brezilya oldu. Mayıs ayında bu ülkeye, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17 artışla 41 bin ton benzin gönderildi.

Uzmanlar ihracatın artmasını bekliyor

Kantitatif analitik ajansı Siala’dan uzman Vladimir Nikitin, verilere göre 2025 yılında ayda sadece iki ila dört gemiyle benzin ihraç edildiğini hesapladı.

Nikitin, “İlkbaharda rafinerilere yönelik güçlü İHA saldırıları olmadı ancak bu riskler açıkça hesaba katılmıştı. Bu nedenle stoklar fazla olabilir ve dolayısıyla ihracat yakında artabilir,” diye ekledi.

NEFT Research yönetici ortağı Sergey Frolov, benzinin dizel yakıtın aksine Rus petrol şirketleri için kilit bir ihracat ürünü olmadığını belirtti.

Frolov, “Yurt dışı sevkiyat hacmi nispeten düşük ve sadece iç pazara sunulmayan fazlalık ile Çevre Sınıfı-5’e uymayan bazı benzin türleri ihraç ediliyor,” şeklinde konuştu.

Hükümete bağlı Finans Üniversitesi’nden Profesör Mihail Yumayev’e göre ise güçlü Rus para birimi, ihracatçıların ruble bazındaki gelirlerini düşürerek iç pazarı petrol şirketleri için daha cazip hâle getiriyor.

Fiyat Endeksleri Merkezi analisti David Martirosyan, “Rafinerilerdeki bakım çalışmalarının sona ermesi, iç piyasadaki yeterli benzin stokları ve tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğu dönemde çiftçilere kesintisiz tedarik sağlanması göz önüne alındığında, deniz yoluyla ihracat seviyesinin yeniden toparlanması bekleniyor,” dedi.

Martirosyan, Rus para biriminin yılın ikinci yarısında dolar karşısında 100 ruble seviyesine yakın bir değere gerilemesinin de bu duruma etki edebileceğini sözlerine ekledi.