Bizi Takip Edin

Rusya

Rusya’nın en büyük bankası, yapay zekâ alanında DeepSeek ile işbirliği yapacak

Yayınlanma

Rusya’nın en büyük bankası Sberbank, yapay zekâ alanında Çinli araştırmacılarla ortak projeler yürütmeyi planlıyor. Bu işbirliği, ABD’nin yapay zekâ alanındaki hakimiyetine meydan okumayı ve açık kaynak kodlu modellere odaklanmayı amaçlıyor.

Rusya’nın en büyük bankası ve devlete ait olan Sberbank, DeepSeek’in başarısının ardından yapay zekâ (YZ) alanındaki ortak projelerde Çinli araştırmacılarla işbirliği yapmayı planladığını bildirdi.

Bankanın yönetim kurulu birinci başkan yardımcısı Aleksandr Vedyahin, Reuters ajansına yaptığı açıklamada, açık kaynak kodlu modellerin önemini vurguladı.

Sberbank, 2023’te büyük dil modeli GigaChat’i piyasaya sürerek Rusya’da yapay zekâ alanında liderlerden biri hâline geldi.

Vedyahin, “Çin, Rusya’nın uluslararası gündemdeki birçok konuda ortağıdır ve ülkelerimiz arasındaki bilimsel etkileşim düzeyi, bilim insanları arasındaki işbirliğiyle güçlendirilebilir,” dedi.

Vedyahin, “Sberbank’ta önde gelen dünya konferanslarında konuşma yapan ve farklı ülkelerden meslektaşlarıyla iletişim kuran birçok bilim insanı çalışıyor. Onların aracılığıyla Çin’den araştırmacılarla ortak araştırma projeleri yürütmeyi planlıyoruz,” diye ekledi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Batı yaptırımları altındaki Sberbank ile birlikte hükümete, ABD’nin hakimiyetine meydan okumak amacıyla yapay zekâ alanında Çin ve diğer BRICS ülkeleriyle işbirliği kurma talimatı verdi.

Vedyahin, DeepSeek’in piyasaya sürülmesinden bu yana Sberbank’ın modeli test ettiğini ve kendi en gelişmiş modeli olan GigaChat MAX ile karşılaştırdığını söyledi.

Vedyahin, “Düşünmek için zaman gereken bilimsel görevlerde DeepSeek, GigaChat’ten daha iyi performans gösteriyor. Fakat birçok görevde, örneğin bankacılık uygulamalarında veya Rusça kullanımında GigaChat, DeepSeek’ten aşağı kalmıyor, hatta bazen onu aşıyor. Bu görevler arasında cari hesap hizmetleri, ödeme işlemleri, faktöring ve diğerleri var,” dedi.

Vedyahin’e göre DeepSeek’in başarısı, Sberbank’ın ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyurulan Stargate gibi yüz milyarlarca dolar yatırım gerektiren mega proje bilgi işlem altyapılarına yatırım yapmak yerine, uygun maliyetli çözümler bulma stratejisiyle örtüşüyor.

Vedyahin, “Stargate gibi mega projeler yarışına rağmen DeepSeek, ‘kısıtlı’ kapasitelerde bile Amerikan modelleri düzeyinde kaliteye ulaşılabileceğini kanıtladı. Bu, mühendislik inovasyonları varsa aşırı yatırımların gerekliliğini sorgulatıyor,” değerlendirmesini yaptı.

DeepSeek, amiral gemisi YZ modelleri olan DeepSeek V3 ve DeepSeek R1’i piyasaya sürerek Amerikan modellerinin liderliğini sarstı.

Vedyahin, “Elbette Çin YZ pazarını takip ediyoruz ve DeepSeek her zaman Çin modelleri arasında favori olarak görülüyordu. Bize göre DeepSeek’in ortaya çıkışı büyük bir artı, model açık kaynaklı modellerin büyük çoğunluğundan daha iyi ve bu çok havalı,” yorumunda bulundu.

İngiltere merkezli Tortoise Media’nın Küresel YZ Endeksi’ne göre Rusya, YZ’nin benimsenmesi, inovasyon ve yatırımlar açısından 83 ülke arasında sadece ABD ve Çin’in değil, aynı zamanda diğer BRICS üyeleri Hindistan ve Brezilya’nın da gerisinde kalarak 31. sırada yer alıyor.

Çin gibi Rusya da en yeni Batı ekipmanlarının ithalatını kısıtlayan yaptırımlar nedeniyle yerli bilgi işlem kapasitesini geliştirmekte zorlanıyor ve YZ yarışında rekabetçi kalmak için alternatif çözümler arıyor.

Vedyahin, “Rekabet, süreçleri optimize etme yönünde kayıyor; bilgi işlem gücü için mücadeleden, modellerin ayrıştırılması, yaklaşımların şeffaflığı ve maliyetlerin en aza indirilmesi de dahil olmak üzere akıllı mühendisliğe doğru,” diye konuştu.

DeepSeek’in yaratıcıları gibi Sberbank da 20. yüzyıl avangart sanatçısı Vasiliy Kandinskiy’nin adını taşıyan metinden görüntüye dönüştürme modeli Kandinsky, temel model GigaChat Lite, Rusça için akustik modeller ailesi GigaAM dahil olmak üzere kendi üretken yapay zekâ modellerini kamuya açık hâle getirdi.

Vedyahin, “DeepSeek’in başarısı büyük ölçüde şeffaflığıyla (modelin ağırlıkları, teknik rapor) ilgili; bu da OpenAI’nin kapalılığıyla tezat oluşturuyor. Bu, büyük bir topluluğu cezbetti: 2,5 milyondan fazla indirme, erişilebilir çözümlere olan talebi gösteriyor,” dedi.

Vedyahin, “DeepSeek’in ayrıştırılması, mütevazı altyapıya uyarlanması ve kod optimizasyonuna odaklanması, temel avantajın sadece bütçe değil, mühendislik yaratıcılığı olduğu bir trendin örneği. Bu nedenle, günümüzde yapay zekâ pazarının, atılımların temel keşiflerden ziyade bilinen yöntemleri minimum maliyetle birleştirme yeteneğine bağlı olduğu bir aşamaya geçtiğini belirtmek önemlidir. DeepSeek ve benzeri projeler, açıklık ve mühendislik zekasının sınırlı kaynaklarla bile şansları eşitleyebileceğini kanıtlayarak devlerin tekelini sorgulatıyor,” ifadelerini kullandı.

Anthropic’in CEO’sundan DeepSeek’ten sonra Çin’e ambargoyu sıkılaştırma çağrısı

Rusya

Rusya, 1000 kilometre menzile sahip kamikaze dronlarının seri üretimine başladı

Yayınlanma

Rus savunma sanayisi şirketi Almaz-Antey, 1000 kilometreden fazla menzile sahip Garpiya-A1 kamikaze dronlarının seri üretimine geçti. Rosoboroneksport, uluslararası pazara sunulan sistemin yabancı müşterilerin ilgisini çektiğini ve dost ülkelerde ortak üretime açık olduklarını bildirdi.

Rusya merkezli Almaz-Antey Doğu Kazakistan Bölgesi (VKO) Konsorsiyumu, dolanan mühimmat sınıfındaki “Garpiya-A1” kamikaze dronlarının seri üretimine başladı.

Rusya’nın resmi silah ihracat şirketi Rosoboroneksport’un basın servisi, üretimin sistemi dünya pazarına sunma hedefi doğrultusunda yürütüldüğünü duyurdu.

Rosoboroneksport Genel Direktörü Aleksandr Miheyev, şirketin ulaştığı üretim kapasitesine dikkat çekerek, “Almaz-Antey VKO Konsorsiyumu, Garpiya-A1 (E) sisteminin seri üretiminde yetkinlik kazandı. Ülkenin savunma kabiliyetine zarar vermeden, yabancı müşterilerle yapılan sözleşmeleri rekabetçi sürelerde yerine getirmeyi sağlayan bir seviyeye ulaştı” dedi.

Miheyev, şirketin sistemin sevkiyatına ve Rusya’ya dost ülkelerin topraklarında üretimin yerelleştirilmesine yönelik müzakerelere açık olduğunu belirtti.

İnsansız hava aracının ihraç versiyonunun yabancı müşterilerin ilgisini çektiğini vurgulayan Miheyev, ürünün bazı ortaklara tanıtıldığını kaydetti.

Belirlenen koordinatlardaki sabit hedefleri vurmak üzere tasarlanan “Garpiya-A1 (E)” sistemi bünyesindeki uzun menzilli BLA-D insansız hava aracı, 50 metreden 2 bin 500 metreye kadar irtifada uçabiliyor.

Saatte 170 kilometreye varan hıza ulaşabilen araç, 1000 kilometrenin üzerinde mesafe katedebiliyor. Havada en az altı saat kalabilen dron, 50 kilogramın üzerinde harp başlığı taşıma kapasitesine sahip.

Rusya’da insansız sistemlere yönelik geliştirme faaliyetleri sürerken Kalaşnikov Konsorsiyumu Başkanı Alan Luşnikov da ağustos ayı başında yaptığı açıklamada, 11 kilogramlık harp başlığına ve yapay zeka unsurları içeren bir otomatik güdüm sistemine sahip “Kub-10ME” kamikaze dronunun yakında Ukrayna’daki askeri harekat bölgesinde kullanılacağını açıklamıştı.

Okumaya Devam Et

Rusya

Şeremetyevo özelleştirmesinde devlet altın hisse hakkını kullanacak

Yayınlanma

Rusya hükümeti, Şeremetyevo Uluslararası Havalimanı’nın yönetiminde Rusya Federasyonu’nun “altın hisse” özel hakkını kullanmasını kararlaştırdı. Başbakan Mihail Mişustin’in imzaladığı karar, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in havalimanındaki kamu hisselerinin özelleştirilmesine izin veren kararnamesi doğrultusunda alındı.

Rusya hükümeti, Şeremetyevo Uluslararası Havalimanı Anonim Şirketi’nin yönetiminde Rusya Federasyonu adına özel bir hak olan “altın hisse” uygulamasını devreye sokma kararı aldı.

İnterfaks ajansının aktardığına göre Başbakan Mihail Mişustin ilgili kararnameyi 18 Ağustos’ta imzaladı.

Söz konusu belge, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ağustos ayı başında yayımlanan kararnamesinin icrası kapsamında hazırlandı. Putin, bahsi geçen kararnameyle Şeremetyevo’yu stratejik işletmeler listesinden çıkarmış ve havalimanındaki kamu hisselerinin özelleştirilmesine izin vermişti.

“Altın hisse”, bir anonim şirkette hissedar konumundaki kamu tüzel kişiliklerine veya yerel yönetimlere tanınan kurumsal bir hakkı ifade ediyor.

Özelleştirilen işletmeler üzerindeki devlet denetimini koruma işlevi gören bu hak, yabancı yatırımcıların yer aldığı şirketlerde genel olarak oy kullanma imkanı sağlamasa da devlete ana sözleşme değişikliklerini onaylama veya veto etme yetkisi veriyor.

Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yayımladığı kararname, özelleştirme ve stratejik işletme statüsüne dair hükümlerin yanı sıra havalimanının ana faaliyet alanının korunmasını, tesis ve kapasitelerin modernizasyonu için gerekli şartların sağlanmasını şart koşuyor.

Belge aynı zamanda hisse senetlerinin doğrudan ya da dolaylı yoldan yabancı kişi ve kuruluşların kontrolündeki tüzel kişilere geçmesini engellemeyi de güvence altına alıyor.

Putin, 2015 yılında Şeremetyevo’nun varlıklarının konsolidasyonunu ve kısmi özelleştirmesini öngören kararnameyi imzalamıştı.

Devlet, yeni kurulan “Şeremetyevo Havalimanı” şirketine federal mülkiyette bulunan yüzde 83,038 oranındaki havalimanı hissesini devrederken kamu payının en az yüzde 30 seviyesinde kalması şartı getirilmişti.

Varlıkların birleştirilmesi süreci Mayıs 2017’de tamamlandı. Bu konsolidasyon sonucunda Şeremetyevo Holding havalimanının yüzde 66,06 hissesine sahip olurken Rusya Federal Mülkiyet Yönetim Ajansı (Rosimuşçestvo) yüzde 30,46’lık payı elinde tuttu.

Geriye kalan hisselerin yüzde 2,43’ü Aeroflot’a, yüzde 1,05’i ise havalimanı yönetimine geçti.

Şeremetyevo Holding 2020 yılında devlete ait hisseleri satın almak üzere başvuruda bulunmuş, ancak daha sonra işlemden vazgeçmişti. Bu vazgeçmeyle birlikte havalimanının mülkiyeti bütünüyle özel sektöre devredilmemişti.

Okumaya Devam Et

Rusya

Rusya, Alman gazeteci Michael Martens hakkında arama kararı çıkardı

Yayınlanma

Rusya İçişleri Bakanlığı, Alman Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesi muhabiri Michael Martens hakkında uluslararası arama kararı çıkardı. Kararın, gazetecinin Ukrayna ve Sırbistan liderlerinin basın toplantısında Rus askerlerinin öldürülmesine dair yönelttiği sorunun ardından alındığı bildirildi. Rusya Dışişleri Bakanlığı ve ilgili diplomatik misyonlar gazetecinin ifadelerine sert tepki gösterdi.

Rusya, Alman Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) gazetesi muhabiri Michael Martens hakkında uluslararası arama kararı çıkardı.

RBK’ya konuşan kolluk kuvvetlerindeki iki kaynak, kararın Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in ortak basın toplantısının ardından alındığını aktardı.

Rusya İçişleri Bakanlığının arananlar veri tabanında, Martens’in Rusya Ceza Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca arandığı bilgisi yer alıyor.

Martens söz konusu basın toplantısında, Avrupa ülkelerinin “daha fazla Rus’un öldürülmesine yardımcı olmak” için neler yapabileceğini sormuştu.

Gelişmelerin ardından FAZ gazetesi, sorunun ifade ediliş biçimini “yanıltıcı” olarak nitelendirerek kurumun yayın politikasının “mümkün olduğunca çok sayıda Rus askerinin öldürülmesine yönelik çağrıları” kapsamadığını vurguladı.

RBK’nın kaynaklarına göre, gazeteci hakkındaki arama kararı Moskova İçişleri Ana Müdürlüğü tarafından 13 Ağustos’ta çıkarıldı.

Martens’e gıyabında Rusya Ceza Kanunu’nun 282. maddesinin 2. fıkrası uyarınca nefret veya düşmanlığı körükleme suçlaması yöneltildi. Soruşturma makamlarının yakın zamanda mahkemeye başvurarak gazeteci hakkında gıyabi tutuklama talep etmeyi planladığı belirtildi.

Rusya’nın Berlin Büyükelçiliği, Martens’in sözlerini “iğrenç” olarak nitelendirerek Moskova’nın hukuki mekanizmaları kullanma ihtimalini değerlendireceğini duyurdu.

Diplomatik temsilcilik, Martens’in fiilen Zelenskiy’e Rus askerlerinin öldürülmesi konusunda yardım teklif ettiğini ve gazetecinin daha sonra sosyal medyada yaptığı paylaşımların “her türlü yanlış anlaşılmayı ortadan kaldırdığını” açıkladı.

Büyükelçilik ayrıca Alman makamlarının, Almanya Gazeteciler Birliği dahil olmak üzere meslek örgütlerinin ve meslektaşlarının çoğunluğunun bu ifadeleri kınamamasını “üzüntü verici” bulduğunu bildirdi.

Büyükelçilik açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“FAZ’ın kısa açıklaması maalesef durumu kökten değiştirmiyor. Gazetenin Michael Martens’in ifadelerindeki ‘muğlaklığa’ sığınma girişimi eleştirilere dayanamaz; nitekim gazeteci sonrasında tam olarak söylediği şeyi kastettiğini ve bunda kınanacak bir yön görmediğini defalarca teyit etti.”

Rus diplomatlar, ifade özgürlüğünün, “burada resmi düzeyde iddia edildiği gibi” Almanya’nın resmi olarak çatışma halinde bulunmadığı bir devletin vatandaşları da dahil olmak üzere insanların öldürülmesine yönelik aleni çağrıları kapsamaması gerektiğini değerlendirdi.

Rusya’nın Washington Büyükelçiliği ise Martens’in sorusunu “Freudyen bir dil sürçmesi” olarak nitelendirdi ve bu çıkışın Alman makamlarının “Rusya-ABD cepheleşmesi” yönündeki arzusunu yansıttığını öne sürdü.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Sırbistan makamlarına çağrıda bulunarak Martens’in sorusuna tepki göstermelerini istedi.

Gazetecinin ifadelerini kabul edilemez olarak nitelendiren Lavrov, Vucic’in bu soruyu duyduğunda “adeta donakaldığına” dikkat çekti.

Lavrov, bu tür görüşlere sahip bir kişinin medyada veya devlet kurumlarında görev almaması gerektiğini söyledi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English