Rusya’nın petrol ürünü ihracatı savaşın başından bu yana en düşük seviyeye geriledi

Rusya’nın petrol ürünleri ihracatı, Ukrayna’nın rafinerilere yönelik saldırıları ve Batı’nın yaptırımlarının sıkılaşması nedeniyle ekim ayında rekor düşüş kaydetti. Veri analiz şirketi Vortexa’nın verilerine göre, günlük ortalama ihracat 1,89 milyon varile gerileyerek Ocak 2022’den bu yana en düşük seviyeye indi.

Bloomberg haber kuruluşunun veri analiz şirketi Vortexa’nın verilerine dayandırdığı haberine göre, Rusya’nın petrol ürünleri ihracatı ekim ayında Ukrayna’daki savaşın başlangıcından bu yana en düşük seviyesine geriledi.

Ayın ilk 26 gününde günlük ortalama ihracat 1,89 milyon varil olarak gerçekleşti. Bu rakam, Ocak 2022’den bu yana kaydedilen en düşük seviye oldu.

Haberde, bu düşüşün ana nedenleri olarak Ukrayna’nın saldırıları sonrası petrol rafinerilerindeki kitlesel duruşlar ve Batı yaptırımlarının sıkılaştırılması gösterildi.

Rafineri üretiminde son beş yılın en düşük seviyesi

İhracattaki bu düşüş, Rusya’nın petrol arıtım hacimlerindeki rekor gerilemeyle paralel yaşandı. Bloomberg‘in tahminlerine göre, petrol arıtım hacmi ekim ayında günlük 4,86 milyon varile düştü.

Bu seviye, temmuz ayına kıyasla yaklaşık yüzde 10’luk bir azalmaya işaret ederken, son beş yılın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Ukrayna güçleri, ağustos ayının başından bu yana toplam 22 petrol rafinerisini hedef alarak bazılarının kısmen veya tamamen devre dışı kalmasına neden olmuştu.

İhracat hacmindeki en büyük baskı, nafta ve mazot sevkiyatlarındaki azalmadan kaynaklandı.

Özellikle Rusya’nın petrol ve petrol ürünleri ihracatının yüzde 60’ından fazlasını gerçekleştiren kilit merkez Ust-Luga’ya yönelik saldırıların ardından Baltık limanlarından yapılan sevkiyatlarda ciddi düşüşler yaşandı.

Bölgedeki olumsuz hava koşullarının da limanların işleyişini etkilemiş olabileceği belirtiliyor. Buna karşılık, dizel ihracatında ise küçük bir artış gözlendi.

Yaptırımlar belirsizliği artırıyor

Bloomberg‘e göre, yaptırım rejiminin sıkılaştırılması da durumu zorlaştırıyor. Rosneft ve Lukoil’i hedef alan son kısıtlamalar, yeni bir belirsizlik ortamı yarattı. Bu durum, tüccarları yeni ödeme yolları aramaya ve ABD’nin 21 Kasım’da yürürlüğe girecek yeni yaptırımları öncesinde sevkiyat takvimlerini yeniden düzenlemeye zorluyor.

Dizel ihracatı, ana sevkiyatların Türkiye ve Afrika gibi yakın pazarlara yapılması ve mevcut izinlerin süresi dolmadan teslim edilebilmesi sayesinde göreceli olarak istikrarını koruyor.

Öte yandan, Asya’ya yapılan uzun mesafeli yolculukların yaptırımlı yükler için gecikme riskini artırması nedeniyle nafta ve mazot sevkiyatlarının daha savunmasız olduğu ifade ediliyor.

Dizel ihracatı artarken mazot ve nafta düştü

Yakıt türlerine göre ayrıntılı istatistikler, dizel ve gaz yağı sevkiyatlarının yüzde 2 artışla günde yaklaşık 740 bin varile yükseldiğini gösteriyor.

Bu artışta Karadeniz üzerinden yapılan ihracatın payı büyük oldu. Aynı dönemde nafta ihracatı yüzde 3 azalarak günde 317 bin varile geriledi.

Mazot sevkiyatları ise yüzde 10 düşüşle günde 710 bin varile inerek son üç ayın en düşük seviyesini gördü.

Bununla birlikte, rafinerilere yönelik ham madde sevkiyatı yüzde 6 artışla günde yaklaşık 70 bin varile ulaştı.

Benzin ve harmanlama bileşenlerinin ihracatı günde yaklaşık 13 bin varil olarak gerçekleşirken, jet yakıtı sevkiyatları günde 44 bin varile yükseldi.

Uluslararası Enerji Ajansı’ndan uzun vadeli uyarı

Uluslararası Enerji Ajansı, Ukrayna saldırıları nedeniyle petrol arıtım hızındaki düşüşün en az 2026 ortasına kadar devam edeceğini öngörüyor.

Rusya’da ise 57 bölgede benzin sıkıntısı yaşanması üzerine hükümet, yakıt ihracatına yasak getirmiş, Belarus’tan alımları artırmış ve Çin ile diğer Asya ülkelerinden ithalata başlamıştı.