Dünya Basını
Saldırı, Hamaney’in “stratejik sabrını” zorluyor

Aşağıda çevirisini okuyacağınız analiz haber, İsrail’in dün düzenlediği ve İranlı üst düzey bir general dahil 7 kişinin ölümüyle sonuçlanan saldırının hedefleri ve muhtemel sonuçlarına odaklanıyor:
***
İsrail, İran’ın asker-diplomatlarına savaş ilan etti
Ali Hashem ve Mohammad Ali Shabani
İsrail’in İran’ın Şam’daki diplomatik misyon olarak tanımladığı binayı bombalaması ve Devrim Muhafızları’nın Levant’taki en üst düzey komutanı Muhammed Rıza Zahedi’yi öldürmesi, çok boyutlu yankıları olan büyük bir tırmanış.
Oyunun kuralları değişiyor
Saldırı, hukuki ve operasyonel açıdan, diplomatik personel ve binaları koruyan uluslararası normlar hakkında büyük soru işaretleri yaratıyor. İran, büyükelçiliğin yanında bulunan ve hedef alınan binayı, büyükelçinin konutunu da barındıran bir konsolosluk olarak tanımladı. İsrailli kaynaklar binanın İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı Kudüs Gücü mensuplarının, Filistin İslami Cihadı ile görüştüğü sırada bombalandığını belirtiyor. Eğer bina diplomatik bir misyon olarak tanınıyorsa, böyle bir toplantı uluslararası sözleşmeler kapsamında korunur.
Daha da önemlisi, İsrail geçen aylarda DMO’ya ait tüm hedeflerin, çifte diplomatik kimliklerine bakılmaksızın meşru hedef olduğunun sinyalini verdi.
Yardımcısı ve diğer beş subayla birlikte öldürülen Zahedi’nin İran’ın Şam Büyükelçiliği’nde personel olarak akredite olduğu söyleniyor. Geçen yılın sonlarında şüpheli bir İsrail operasyonunda öldürülen Lübnan ve Suriye’deki bir önceki Kudüs Gücü ikinci komutanı Seyyid Razi Musavi de ikinci diplomatik danışman rütbesine sahipti. İsrail oyunun kurallarını değiştireceğinin sinyallerini verirken İran geçmiş varsayımlarında ısrar ediyor.
İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan Arap ve İranlı kaynaklar Amwaj.media’ya, suikasttan önceki günlerde, yaklaşan bir tehdide dair sinyaller nedeniyle Musavi’ye “Şam konsolosluğunda” kalması talimatı verildiğini söyledi. Bu, binanın saldırılardan muaf olduğu varsayımına dayanıyordu. Nihayetinde Musavi binadan ayrılıp güneydeki Seyyide Zeynep banliyösüne gittikten bir saat sonra öldürüldü.
Hizbullah-DMO bağlantısına saldırı
İran’ın Suriye’deki misyonunun ayırt edici yönlerinden biri de yüksek profilli kayıpların sayısı. Şubat 2013’te İran Devrim Muhafızları komutanı Hasan Şateri Şam-Beyrut yolunda öldürüldü. Tahran hemen İsrail’i suçladı. İki yıl sonra, 2015’in başlarında, üst düzey askeri komutan Muhammed Ali Allahdadi, İran’dan birkaç subay ve Lübnan Hizbullahı üyeleriyle birlikte İsrail’in hava saldırısında hayatını kaybetti.
Ancak Suriye’de yüksek rütbeli subayların öldürülmesi yeni bir şey olmasa da Ekim 2023’te Gazze savaşının patlak vermesinden bu yana İsrail’in şüpheli suikastlarının hızı arttı.
Uzmanlar, Devrim Muhafızları’nın Levant’taki ikinci komutanı Musavi’ye yönelik saldırının, ABD’nin eski Devrim Muhafızları Kudüs Gücü komutanı Kasım Süleymani’yi öldürmesi ve İsrail’in Hizbullah’ın askeri şefi İmad Muğniye’yi hedef almasıyla eşdeğer olduğunu söylüyor. Musavi, İran liderliğindeki güçlerin Suriye ve Hizbullah’a girişini ve silah sevkiyatını kolaylaştırmaktan sorumluydu. Tahran bu olayın şokunu yaşarken, birkaç hafta sonra İsrail’in bir başka şüpheli hava saldırısında Kudüs Gücü’nün Suriye’deki istihbarat yardımcısı öldürüldü.
Şam’daki en kıdemli Kudüs Gücü subayı olan Zahedi’nin suikastına gelelim. Amwaj.media’ya bilgi veren kaynaklar, 2000’li yılların ortalarında Lübnan’a gelen Zahedi’nin kısa sürede Hizbullah içinde güçlü bir ağ kurduğunu söyledi. Zahedi, Hizbullah’ın Şura Konseyi’nin Lübnanlı olmayan tek üyesi konumuna yükseldi. Bir Arap kaynağa göre, aynı zamanda hareketin Cihat Konseyi’nde Devrim Muhafızları’nın delegesi olarak görev yaptı ve etkili bir “veto yetkisine” sahip oldu.
Zahedi’nin yerine 2014’te üst düzey DMO subayı Muhammed Hejazi getirilmiş olsa da Hejazi 2020’nin sonlarında hastalanınca Zahedi geri döndü. Ertesi yıl, dönemin Suriye’deki DMO operasyonlarının başındaki isim olan Mustafa Cevad Gaffari tartışmalı koşullar altında geri çağrılınca Zahedi rütbesini yükseltti. Bir gecede tüm Levant bölgesindeki en üst düzey Kudüs Gücü subayı oldu.
Dolayısıyla Zahedi gibi bir ismin öldürülmesi sadece İran’a yönelik doğrudan bir saldırı değil. Bu aynı zamanda Hizbullah ve Devrim Muhafızları arasındaki bağın kilit bir unsuruna yönelik bir saldırı ve bölgedeki Kudüs Gücü komuta ve kontrolünü hedef alan suikastlar modeliyle uyumlu.
Daha büyük resim
İsrail’in şüpheli son saldırısı aynı zamanda Ayetullah Ali Hamaney’i harekete geçmeye zorlama çabası. İran’ın dini lideri şu ana kadar Suriye’deki üst düzey suikastlara misilleme yapmayı reddetti. Zahedi’nin ölümü İran’ı aceleci bir tepki vermeye zorlarsa -özellikle de doğrudan ve aşırı olursa- Gazze savaşının bölgeye gerçekten yayılmasına giden yolu açabilir. Tahran, odağı Filistinlilerden İran’a ve ‘Direniş Ekseni’ olarak bilinen bölgesel ittifak ağına kaydıracağı için böyle bir yaklaşımdan kaçınıyor.
Daha geniş çaplı bir çatışma uzak görünse de bölge şimdiden yolu yarılamış durumda. Geçen sekiz hafta boyunca Irak ve Suriye’de Eksen ile ABD arasında, ocak ayı sonunda Ürdün’de Amerikan askerlerinin öldürülmesinin ardından sağlanan bir ateşkes vardı. Ancak bu ateşkes sallantıda ve Joe Biden yönetiminin Bağdat’ın kalbinde üst düzey Iraklı komutanları öldürmeye hazır olduğunu göstermesinin ardından yapılmıştı. Yemen’de İngiliz ve ABD güçleri aylardır Husiler olarak bilinen Ensarullah hareketinin mevzilerini bombalıyor.
Bu dinamikler İran ve ABD’nin bölge çapında bir çatışmadan çıkarları olduğu anlamına gelmiyor. Aksine, iki taraf geçen aylarda İran’ın protestoları kanlı bir şekilde bastırması ve Rusya’ya silah satışı konusundaki görüş ayrılıklarını bir kenara bırakıp gizlice görüştüler. Konuyla ilgili bilgi sahibi üst düzey diplomatik ve siyasi kaynaklar, Amwaj.media’ya bu görüşmelerin devam ettiğini ve Umman’daki toplantıların ötesinde çoklu kanallar aracılığıyla yürütüldüğünü belirtti. Diyaloğun, özellikle ABD’de seçimlerin yapıldığı bir yılda, dönüşümcü bir şeye evrilmesi pek olası değil. Ancak gerilimi azaltmaya yönelik isteğin gerçek olduğunu kanıtladı.
Ancak Biden yönetiminin İsrailli müttefikinin eylemlerini dizginlemeye yönelik bir çabası olmadığından, Hamaney provokasyonlara yanıt vermesi için artan bir baskı altında. Dini lider, tekrarlanan kışkırtmalar karşısında “stratejik sabır” gösterdi. İran’da liderlik değişimi yaşanırken ve Tahran’daki bazı muhafazakârlar daha iddialı bir dış politika çağrısında bulunurken, riskler daha yüksek olamazdı.
İran-ABD arasındaki gerilimi azaltma çabalarını hedef almanın yanı sıra İsrail’in bölgede Devrim Muhafızları’na savaş ilan etmesi, Hizbullah ile Körfez Arap ülkeleri arasında Suriye’nin arabuluculuğunda gerçekleştiği söylenen yakınlaşmayı da sabote etmeye yönelik olabilir.
Amwaj.media’nın daha önce bildirdiği üzere, üst düzey bir Hizbullah yetkilisi geçen günlerde Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) ziyaret etti. Kamuoyu önünde gerçekleşen bu nadir ziyaret Lübnanlı tutukluların serbest bırakılmasına odaklanmıştı. Bununla birlikte, Hizbullah ile BAE arasındaki ilişkilerde Suriye’nin arabuluculuk rolü üstleneceği iddiasıyla daha geniş siyasi meselelerin de gündeme geldiği söyleniyor.
Nihayetinde, bilgi sahibi Arap kaynaklar, Amwaj.media’ya Lübnanlı tutuklular konusundaki angajmanın Körfez Araplarının Hizbullah’la normalleşmesine yönelik bir ilk adım olabileceğini belirtti. Bu bağlamda üst düzey Hizbullah ve BAE yetkilileri arasında Şam’da “birkaç toplantı” yapıldığı bildiriliyor.
Geleceğe bakış
İran geçmiş yıllarda Suriye’deki ABD güçlerine yerel müttefikleri aracılığıyla misilleme yaparak İsrail’in hava saldırılarını caydırmaya yönelik stratejik bir mantık kurmaya çalıştı. Hava saldırılarını önlemede başarısız olmanın ötesinde, bu formül Irak ve Suriye’de Eksen ile ABD arasındaki mevcut ateşkesle altüst oldu.
Tahran’da karar alma mekanizması hakkında bilgi sahibi olan ve isminin açıklanmaması kaydıyla konuşan bir siyasi yetkili Amwaj.media’ya şunları söyledi: “Karşılık vermek için çeşitli seçenekler var. İsrail içindeki bir bölgeye füze atılmasını pek olası görmüyorum. Ancak İsrail’in diplomatik merkezleri, İran’ın sorumluluk üstlenmeyeceği bir operasyon için gerekli imkanların olduğu yerlerde -ilgili ülkeyle ilişkilere dair siyasi mülahazalar da göz önünde bulundurularak- saldırı olabilir.” Kaynak ikinci seçeneği daha yaygın bir eylem olarak tanımlıyor ve “asıl mesele İran ve İsrail’in nasıl karşılık vereceklerini anlamalarıdır” dedi. Kaynak sözlerini şöyle sürdürdü: “Yani sizin ve benim için net olmayan ama her iki taraf için de kesinlikle net olan bir yanıt olabilir.”
Tahran’daki kaynak üçüncü seçeneğin ise İran’ın anında karşılık vermekten kaçınması olabileceğini vurguladı. Kaynak, özellikle İsrail’in diplomatik temsilcilikleri alarm halindeyken ve Lübnan sınırındaki İsrail güçleri hazır durumdayken İranlıların bekleyebileceğini belirtti. “Hemen karşılık vermek istemiyor olabilirler, İsraillileri diken üstünde tutarak yormak ve gardları düştüğünde saldırmak istiyor olabilirler.” Sözlerini şöyle tamamladı: “Benim görüşüme göre, belirli bir yanıt kararlaştırılmadı ve eğer böyle bir karar varsa, bunu önümüzdeki iki gün içinde uygulamaları da pek olası değil. Aksine, İsrail’i alarm durumunda tutarak önce onu yormaya çalışacaklardır.”
İran Dışişleri Bakanı’nın ABD’ye “önemli bir mesaj” gönderildiği iddiasına atıfta bulunan ikinci bir siyasi yetkili, Amwaj.media’ya yaptığı açıklamada Tahran’ın İsrail’in tırmanışı karşısında Washington’dan daha aktif bir rol beklediğini söyledi: “ABD sürekli olarak İran’dan gerilimi düşürmesini istediği için İran, ABD İsrail’i durdurmazsa çabalarının sona ereceği ültimatomunu veriyor.” İranlı kaynak, Tahran’ın Zahedi’nin öldürülmesine “doğrudan yanıt vermeyeceğini”, herhangi bir misilleme eyleminin muhtemelen “dolaylı” olacağını vurguladı. İslam Cumhuriyeti’nin Suriye’de dayatmaya çalıştığı stratejik mantık göz önünde bulundurulduğunda, bu durum Eksen ile ABD arasındaki ateşkes üzerinde baskı yaratabilir.
Dikkate alınması gereken başka karmaşıklıklar da var. Bazı bölgesel gözlemcilere göre İran’ın karşılık vermemesi hem Eksen’e hem de İsrail’e Tel Aviv’in örneğin Hizbullah’ın lider kadrosunu herhangi bir sonuçtan korkmadan hedef alabileceği mesajını verebilir. Böyle bir ortam, İran liderliğindeki ittifak ağında çatlaklar ve gerilimlere neden olarak bölge için daha fazla istikrarsızlık yaratabilir.
Son olarak, İslam Cumhuriyeti bölgedeki saldırılar ile nükleer programına yönelik operasyonları birbirinden ayırma tercihinden vazgeçmek zorunda hissedebilir. İran, bölge dışı eylemlerin potansiyel maliyetlerinin, faydalarından daha ağır bastığı sonucuna varırsa, bir baskı taktiği olarak nükleer gerilimi tırmandırmayı benimseyebilir. Böyle bir tepki sadece ABD ile gerilimi azaltmayı baltalamakla kalmayacak aynı zamanda nükleer ve bölgesel dosyalar arasındaki duvar nihayet yıkılacağı için tehlikeli bir emsal teşkil edecektir.
Dünya Basını
Pekin ve Brüksel, küresel enerji geçişinin kurallarını baştan yazıyor

Project Syndicate için bir makale kaleme alan Emmanuel Guerin, Avrupa Birliği ve Çin’in küresel enerji geçişinde egemenlik kurmak amacıyla birbirlerinin geleneksel güç alanlarına yöneldiğini belirtti. Emmanuel Guerin, Çin’in küresel standartları belirlemeye odaklanırken Avrupa’nın sanayi tabanını yeniden inşa etmeye çalıştığını vurguladı.
Project Syndicate platformunda Emmanuel Guerin imzasıyla yayımlanan “Pekin Modeli Brüksel Etkisiyle Buluşuyor” başlıklı makalede, küresel enerji geçişinde güç dengelerinin yeniden şekillendiği kaydedildi.
Sciences Po bünyesindeki Paris İklim Okulu Dekan Yardımcısı ve Avrupa İklim Vakfı Üst Yöneticisi Özel Danışmanı olan Emmanuel Guerin, yazısında Avrupa ve Çin’in uzun yıllar boyunca birbirine rakip kalkınma ve enerji dönüşümü modellerini temsil ettiğini aktardı.
Guerin, Avrupa’nın öncelikle pazarlara, ortak kurallara ve çok taraflı kurumlara bağlı kaldığını, Çin’in ise sanayi politikasına, altyapı yatırımlarına ve üretime ağırlık verdiğini belirtti. Makalede, “Avrupa sıklıkla küresel ölçekte referans noktası haline gelen düzenlemeler üretti (‘Brüksel Etkisi’). Çin ise fabrikalar üretti” ifadelerine yer verildi.
Ancak makaleye göre bu ayrım günümüzde ortadan kalkıyor. Avrupa sanayi tabanını hızla yeniden inşa etmeye çalışırken Çin, uluslararası standartları ve yönetişim çerçevelerini etkilemeye daha fazla odaklanıyor. Guerin, Avrupalı karar vericiler Pekin’in sanayi stratejisini incelerken, Çinli liderlerin de Avrupa’nın uzun süre önce öğrendiği bir gerçeği fark ettiklerini kaydetti: “Kalıcı güç sadece teknolojileri üretmekten değil, aynı zamanda onları yöneten kuralları yazmaktan gelir.”
Guerin, bu eğilimlerin jeoekonomik gücün yapısındaki bir değişimi yansıttığını savundu. Makalede belirleyici sorunun artık kaynakları kimin kontrol ettiği, ürünleri kimin ürettiği veya her teknolojide kimin liderlik ettiği olmadığı ifade edildi. Asıl sorunun, bir sonraki enerji ve teknoloji dönüşümünün gerçekleşeceği değer zincirlerini kimin yönettiği olduğu vurgulandı.
Avrupa’nın temiz enerji teknolojilerindeki Çin imalat hakimiyeti ve derinleşen bağımlılıkları karşısında sanayi politikasını yeniden keşfettiğini aktaran Guerin; Sanayi Hızlandırıcı Yasası, Kritik Hammaddeler Yasası ve ilgili tedbirlerin, sanayi kapasitesi olmadan ortaya konan iklim hedefinin dayanıklılık değil, bağımlılık yarattığı bilincinden doğduğunu yazdı.
Çin’in ise güneş panelleri, bataryalar, elektrikli araçlar ve elektrik şebekeleri için dünyanın en büyük ekosistemini kurduktan sonra yalnızca sanayi liderliğinin yeterli olmadığı sonucuna vardığı kaydedildi. Çin’in Küresel Enerji Şebekeleri Geliştirme ve İşbirliği Örgütü üzerinden fotovoltaik, hidrojen, enerji depolama, yüksek voltajlı iletim, akıllı şebeke ve karbon muhasebesi alanlarında standartlar belirlemek üzere teknik komiteleri topladığı aktarıldı.
Guerin, bu adımları değerlendirirken makalesinde şu ifadelere yer verdi: “Bunlar mühendislik çalışmalarına benzeyebilir ancak bundan çok daha fazlasıdır. Bunlar, Çin’in temiz enerji ekonomisinin işletim sistemine sahip olma çabasını temsil ediyor. Endüstri standartlarını belirleyen ülke, bir teknolojiyi düzenlemekten fazlasını yapar. Kendisini yatırımları yönlendirebilecek, neyin neyle uyumlu çalışabileceğine karar verebilecek ve herkesin üzerine inşa etmek zorunda olduğu mimariyi sabitleyecek bir konuma getirir.”
“Sanayi tabanını yeniden kurmak sermaye ve ucuz enerji gerektirir”
Makalede, Avrupa liderlerinin üretim kapasitesi olmadan koyulan kuralların stratejik özerklik sağlamadığını öğrendiği, Çin’in ise standartlar olmadan çalışan fabrikaların uluslararası etkiyi sınırlandırdığını gördüğü ifade edildi. Her iki tarafın da diğerinin onlarca yıldır mükemmelleştirdiği stratejik avantajların peşinden koştuğu vurgulandı.
Buna karşın bu yakınlaşmanın simetri anlamına gelmediğini belirten Guerin, iki tarafın da kendi geleneksel güç alanlarının ötesine uzanırken yeni ve yabancı zorluklarla karşılaştığını dile getirdi. Guerin makalesinde, “Bir sanayi tabanını yeniden kurmak sermaye, ucuz enerji, yoğun tedarikçi ağları ve örtük bilgi gerektirir; bunların hiçbiri yalnızca düzenlemeler yoluyla ortaya çıkarılamaz” değerlendirmesinde bulundu.
Küresel standartları belirlemenin de kolay olmadığını ekleyen yazar, bir devletin her teknik komiteye personel atasa bile ürettiği standartları dünyanın geri kalanına kabul ettirmekte başarısız olabileceğini kaydetti.
“ABD sahayı Avrupa ve Çin’e bırakıyor”
Sürecin sonucunun üçüncü büyük bir faktörden etkileneceğini belirten Guerin, Hindistan, Endonezya, Brezilya ve çeşitli Körfez ülkeleri gibi hırslı devletlerin kendi sanayi kapasitelerini inşa ettiklerini aktardı. Ancak çoğu ülkenin bu tür stratejileri izleyemeyeceğini, standartları yazamayacakları ve fabrikaları kuramayacakları için Brüksel veya Pekin’de tasarlanan işletim sistemlerini devralarak seçmedikleri bağımlılıkları kabul etmek zorunda kalacaklarını vurguladı.
Makalede Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) konumuna ilişkin olarak ise şu ifadelere yer verildi: “Bir de enerji dönüşümünü tamamen terk ederek bu yarışın dışında kalmayı seçen Birleşik Devletler var. Fabrikalar kurmak veya elektrikleşmenin kurallarını yazmak yerine gümrük duvarları örüyor ve sahayı Avrupa ile Çin’e bırakıyor.”
“Üçüncü aşama zincirleri yönetmekle ilgili olacak”
Değer zincirlerinin yönetişiminin teknik olduğu kadar siyasi bir mesele de olduğunu vurgulayan Guerin, geleneksel sanayi politikası yaklaşımının değişmesi gerektiğini savundu. Temiz enerji yarışının ilk aşamasının teknolojileri icat etmek, ikinci aşamasının bunları ölçekli bir şekilde üretmek olduğunu belirten Guerin, makalesinde “Üçüncü aşama ise bunların dolaştığı, bağlandığı ve değer yarattığı zincirleri yönetmekle ilgili olacak” ifadelerini kullandı.
Guerin, Avrupa için çıkarılacak dersin sadece daha fazla fabrika kurmak olmadığını, Avrupa’nın gerçek stratejik avantajının kendi kurallarını herkesin kuralına dönüştürme konusunda kanıtlanmış yeteneği olduğunu kaydetti. Makale, “Enerji dönüşümü aynı nadir kombinasyonu ödüllendirir: Üretim kapasitesi, kural koyma yetkisi ve karmaşık sistemleri bir arada tutacak kurumlar. Hiçbir taraf sadece geleneksel güçlerine dayanarak kazanamaz” değerlendirmesiyle son buldu.
Dünya Basını
ABD-Japonya ittifakını savaşa hazır hâle getirmek için altı maddelik plan

ABD-Japonya ittifakını savaşa hazır hâle getirmek; ortak planlama, ortak üretim ve ortak caydırıcılık gerektiriyor.
David Santoro, Nikkei Asia
David Santoro, merkezi Hawaii’de bulunan Pacific Forum’un başkanı ve CEO’sudur. Kuruluş, Hint-Pasifik bölgesinde ABD ile müttefiklerinin caydırıcılığını güçlendirmek amacıyla kamu ve özel sektör temsilcileri arasında diyaloğu kolaylaştıran yıllık Honolulu Defense Forum’u düzenlemektedir.
***
ABD-Japonya ittifakını savaşa hazır hâle getirmek için altı maddelik plan
Guam açıklarında kısa süre önce gerçekleştirilen Valiant Shield tatbikatları sırasında hedef alınan bir gemi Filipin Denizi’nin sularına gömülürken Pasifik genelinde sessiz bir zaferin yankısı duyuldu. ABD kuvvetleri ile bir Japon denizaltısı arasındaki kusursuz ve gerçek zamanlı hedef takibi sayesinde gerçekleştirilen saldırı, yalnızca bir ateş gücü gösterisi değildi. Aynı zamanda, dünyanın en vazgeçilmez ittifaklarından biri hâline gelen savunma ortaklığının ulaştığı düzeyi ortaya koyuyordu.
ABD-Japonya ittifakı onlarca yıl boyunca “kalkan ve mızrak” şeklindeki bir iş bölümüne dayanıyordu. Japonya Öz Savunma Kuvvetleri ana adaların savunma kalkanı görevini üstlenirken, ABD kuvvetleri taarruz mızrağını kullanıyordu. Ancak çok sayıda kriz noktasının aynı anda ortaya çıkmasıyla bu çerçeve değişmeye başladı. Özellikle Başbakan Sanae Takaichi döneminde Tokyo tarihî bir yön değişikliğine giderek savunma bütçesini gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2’sine doğru hızla artırdı, savunma ihracatına ilişkin düzenlemeleri gevşetti ve uzun menzilli karşı saldırı kabiliyetleri edinmeye başladı.
Bu değişim temel bir gerçeği ortaya koyuyor: ABD ile Japonya’nın güvenliği artık birbirine sıkı biçimde bağlı. Japonya, giderek daha düşmanca hâle gelen bir bölgede ayakta kalabilmek için ABD’nin savunma şemsiyesine güveniyor. ABD ise Tokyo’daki dayanak noktası olmadan güç yansıtamaz, müttefiklerini savunamaz ve özgür ve açık bir Hint-Pasifik düzenini sürdüremez.
İki ülkenin tam anlamıyla sağlam bir caydırıcılık oluşturabilmesi için artık altı adım atması gerekiyor.
İlk olarak, Japonya’da konuşlandırılacak kalıcı ve birleşik bir müşterek görev kuvveti kurulmalıdır. Modern çatışmalar bunu zorunlu kılıyor. Hipersonik silahlar, siber savaş veya elektronik karıştırmadan kaynaklanan tehditler, perde arkasında yürütülecek koordinasyona zaman bırakmıyor. Bu nedenle ittifak, Japonya’nın yeni Müşterek Harekât Komutanlığı ile ABD’nin Japonya’daki Kuvvetlerini birleştirerek müşterek kuvvet harekât karargâhına dönüştürmelidir. Bu komutanlık ayrıca pasif savunmadan taarruzi bir duruşa geçmeli; ABD Siber Komutanlığı’nın “ileri savunma” operasyonlarını, Japonya’nın gelişmekte olan Aktif Siber Savunma yetkisiyle uyumlu hâle getirerek bir çatışma başlamadan önce yabancı ağlar içindeki düşman yazılımlarını etkisizleştirmelidir.
İkinci olarak ittifak, Japonya’nın yerli savunma sanayisinin kapasitesi ve dayanıklılığı üzerine inşa edilmelidir. ABD’nin sanayi altyapısı tedarik kısıtlarıyla karşı karşıyayken ittifak, Japonya topraklarında ortak üretimi artırmak için Savunma Sanayii İşbirliği, Tedarik ve İdame Forumu’ndan yararlanmalıdır. İlk aşamada üretim, Patriot ve SM-3 füzelerinin ötesine taşınarak taarruz amaçlı Gelişmiş Orta Menzilli Havadan Havaya Füzeleri ve “işbirlikçi muharip hava araçları” olarak adlandırılan insansız hava araçlarını da kapsamalıdır. İttifak ayrıca ABD’nin hedefleme kapasitesini Japonya’nın karşı saldırı yetenekleriyle birleştiren ve fırlatma platformlarını ateş açmadan önce vurmayı amaçlayan “okçuyu vur” stratejileri aracılığıyla entegre bir hava ve füze savunma sistemine yönelmelidir. Dahası, ilk saldırıdan sağ çıkabilmek için eski üsler güçlendirilmeli ve güneybatıdaki Ryukyu Adaları boyunca dağınık, çift kullanımlı limanlara ortak yakıt ve mühimmat önceden konuşlandırılmalıdır.
Üçüncü olarak Pentagon, Japonya’nın dünya standartlarındaki tersanelerini ABD Donanması’nın lojistik sistemine entegre etmelidir. Yıpranmış veya savaşta hasar görmüş ABD savaş gemilerinin bakım için binlerce kilometre uzaktaki ABD ana karasına geri gönderilmesi ciddi bir zafiyet yaratıyor. Japonya’daki özel tersanelerin ABD savaş gemilerinin bölgede bakım ve onarımını yapmasına izin verilmesi, müttefik kuvvetleri harekâta hazır tutacak ve ön cephedeki varlıklarını artıracaktır. Bu adım aynı zamanda kapasitesini aşmış ve iş yükü birikmiş ABD tersaneleri üzerindeki baskıyı da azaltacaktır. Bunun işleyebilmesi için Washington, ABD’de ana limana bağlı gemilerin yurt dışında onarılmasını sınırlayan eski yasal kısıtlamaları kalıcı olarak ortadan kaldırmalıdır.
Dördüncü olarak, rakipler nükleer cephaneliklerini genişletirken ABD’nin güvenlik garantisi yeniden sağlam bir zemine oturtulmalıdır. Genişletilmiş Caydırıcılık Diyaloğu kapsamında, hızlı gelişen ve çok alanlı tırmanma senaryolarını canlandıran giderek daha karmaşık masa başı tatbikatları yapılmalı; böylece Washington ve Tokyo’daki karar alıcıların tam bir uyum içinde hareket etmesi sağlanmalıdır. Bu ikili çekirdek daha geniş bir ağa da bağlanmalı; Güney Kore ile ortak bir cephenin temelini oluşturmalı, Japonya’nın AUKUS’un ikinci ayağındaki teknoloji paylaşımına katılımını genişletmeli ve ABD-Japonya-Filipinler deniz cephesini sağlamlaştırmalıdır.
Beşinci olarak askerî hazırlık, güçlü bir ekonomik güvenlik çerçevesiyle desteklenmelidir. İttifak, kritik mineraller, yarı iletkenler ve yapay zekâ ile kuantum bilişim gibi ileri düzey çift kullanımlı teknolojiler için güvenli ve entegre tedarik zincirlerini birlikte geliştirmelidir. Bu sektörlerde risklerin azaltılması, ortakları yıkıcı ticaret uygulamalarından ve uzun süreli bir savunma sürecinde kararlılığı aşındırmayı amaçlayan silahlaştırılmış karşılıklı bağımlılıktan koruyacaktır.
Son olarak ittifak, uzun vadeli düşünme kültürünü kurumsallaştırmalıdır. Washington ile Tokyo arasındaki bugünkü uyum, yeni ve öngörülemeyen sınamalar ortaya çıktığında iki başkentin aynı çizgide kalacağının garantisi değildir. Caydırıcılık birden fazla kuşağı kapsayan bir proje olduğundan ittifak, yeni nesil stratejistleri ve saha uygulayıcılarını yetiştirmelidir. Bugünden stratejik diyalog mekanizmalarının kurulması, ikili burs programlarının ve ortak simülasyon merkezlerinin genişletilmesi, geleceğin insan kaynağının yarının askerî donanım kapasitesine denk olmasını sağlayacaktır.
ABD-Japonya ittifakı, eşitler arasında daha dengeli bir ortaklığa dönüşüyor. Tokyo artık küçük ortak değil, bölgesel güvenliğin mimarlarından biridir. Washington ve Tokyo bu ilave adımları kalıcı hâle getirerek Hint-Pasifik’te saldırganlığın maliyetini göze alınamayacak kadar yükseltecektir.
Dünya Basını
Glazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2

Putin’in eski ekonomi danışmanı, meşhur Rus iktisatçı Sergey Glazyev’in Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenlerini ele aldığı yazı dizini Hazal Yalın iki bölüm halinde çevirdi. İkinci bölüm:
Glazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Şunu da belirtmek gerek: dost-olmayan ülkelerdeki toplum bilincinde, Dostoyevski’den Danilevski’ye ve Prohanov’a ve Naroçnitskaya’ya[1] kadar, insan ruhunu ve Rusya ile Avrupa arasındaki karşılıklı ilişkilerin tarihini en iyi bilenlerimizin teşhis koymaya çalıştığı tuhaf bir patolojiyle de karşılaşıyoruz. Belki de, açıklaması ancak Bilimler Akademisi’nden Fomenko’nun tarihi rekonstrüksiyonlarında veya Klyosov’un[2] DNA-soykütüğünde bulunabilecek türden, batı Avrupa’nın son derece derin arketipleriyle karşı karşıyayızdır. Ancak, nedenlerin açıklanmasından bağımsız olarak, Anglosaksonların ve Katoliklerin örtük rusofobisi, Rusya’yı ezme fırsatı gördükleri her defasında kendisini ortaya koyar. Bu nedenle, siyasi ilişkilerin en yüksek seviyesinde bizi aldatmaya çalışmalarına şaşırmamak gerekir. Bu makale dizisinin daha önceki bölümlerinde gösterilmiş olduğu gibi, yalan, Anglosaksonların en sevgili silahıdır ve onun yardımıyla düşmanlarının davranışlarını, hatta reflekslerini yönlendirecek derecede manipüle ederler. Ayrıca bizi bile isteyen yanılgıya sevk ettiklerini de kabul etmek gerekir; çünkü bize baktıklarında bilinçaltında, yok etmeyi arzuladıkları bir tehdit görürler. Batı ülkelerinde toplum bilincinin bu hususiyeti ve iktidardaki elitin niyetlerini dikkate almak gerekir; bu elitin her temsilcisi koynunda hep bir taş saklar ve cezasız kalacağını hissettiği anda bu taşı indirmeye hazırdır. Dört yıldır kendi menfaatleri ve zevkleri için bunu yapıyorlar, Ukrayna’da kendi yetiştirdikleri Rus-düşmanı nazi rejimine para yağdırıyor, silahlandırıyor, navigasyon sağlıyor, Rus nüfusuna karşı soykırım için teşvik ediyorlar.
Ne yazık ki bu analizden çıkan sonuçlar iç açıcı değildir. Hibrit dünya savaşı, objektif nedenlerinin aşınmasına rağmen, esas itibariyle, dost-olmayan ülkelerin iktidardaki elitlerinin zayıflık olarak algıladığı bizim itidalimiz yüzünden devam ediyor. Kendi halklarının objektif menfaatlerine aykırı olarak Ukrayna çatışmasına yaptıkları harcamaları artırıyorlar ve militarizasyon siyaseti yoluna da girmiş bulunuyorlar. Bunlarla aklıselimle ve uluslararası hukuka dayanarak anlaşmaya çalışma girişimleri yararsız olmakla kalmıyor, bunlara bizi manipüle etme ve bir sonraki darbeyi indirmek için durumumuzu zayıflatmak amacıyla yanılgıya sürükleme fırsatı da veriyor. Demek ki savaşın devam etmesinin temel nedeni, bizim barışı ve uluslararası hukukun yeniden tesisini hedeflememiz, düşman tarafından bizi aldatma ve kapitülasyona zorlama fırsatı olarak algılanan uzlaşma arayışlarına hazır oluşumuzdur. NATO stratejistleri ve onların Ukraynalı kuklaları ceza görmeyeceklerinden eminler ve artık kırmızı çizgileri aşmaktan korkmuyorlar. Bunları, Rusya halkına karşı işlenen suçlara hak ettikleri cevabı vermeden durdurmak mümkün değil. Bizim yumuşaklığımız ve anlaşma çabalarına hazır oluşumuz, batı ülkelerinin liderlerini, bize karşı son Ukraynalıya varıncaya kadar, ölenlerin yerini de dünyanın dört bir yanından toplanan paralı askerlerle doldurarak savaşmak için kışkırtıyor. Bu savaşın mantığı giderek daha sert bir hale geliyor: ya onlar Rusya’yı yok edecekler, ya da biz onları ezeceğiz. Bunu ne kadar geç yaparsak kayıplarımız o kadar büyük olacak. Bu yüzden, düşman, Rusya’ya karşı işlediği her bir suç için asla geri adım atılmadan cezalandırılmalıdır.
Bu cezalar neler olabilir? Örnek olarak İran’ın Amerikan-İsrail saldırganlığına “göze göz dişe diş” prensibine göre verdiği cevap gösterilebilir. Bu seçenekte, dost-olmayan ülkelerde üretilen ve bize karşı kullanılan her dron ve füze saldırısına karşılık onların askeri ve altyapı tesisleri vurulmalıdır. Rusya’ya ait her batırılan yahut el konulan tankere karşılık da simetrik cevap verilerek AB’ye enerji kaynakları ithalatı bloke edilmelidir. Elbette, korsanlık ve terörizm bizim yolumuz değildir, bunlar bizim geleneksel değerlerimizle bağdaşmaz. Ama Anglosaksonların neandertal bilinçaltı, öyle görünüyor ki, sadece bu tür arkaik etkileşim yöntemlerinden anlıyor.
Diğer bir örneği de İsrail ve ABD gösteriyorlar: karar alma merkezlerinin ve düşman elebaşılarının yok edilmesi. Bu seçenekte, Rusya’ya düşman bütün güçlerin liderleri, uyruklarına bakılmaksızın, vurma menzilimize girer girmez hedef alınmalıdır. Bu meyanda kendimizi aldatmamalıyız; esas karar alma merkezleri Ukrayna sınırlarının dışındadır. Almanya’daki meşum Amerikan askeri varlığı, esas olarak, Ukrayna silahlı kuvvetlerinin hedeflerini tayin eden ve operasyonel eylemlerini yöneten bilişimcilerden oluşmaktadır. Batıda eğitilmiş Ukraynalı gazeteciler, yabancı küratörlerin rehberliği altında, Ukrayna’nın toplumsal bilincinde Ruslara karşı nefreti körüklüyorlar; terörize edilmiş öğretmenler ise NATO ülkelerinde yazılmış ders kitapları ve müfredat kılavuzları doğrultusunda Rus düşmanlığını büyütüyorlar. Bize karşı savaşı planlayan ve yönlendiren inanmış rusofoblar ile zorla seferber edilmiş, ahmaklaştırılmış, korkutulmuş ve boğazlanmaya gönderilmiş Rus insanlarının oluşturduğu dağınık sürüye karşı farklı tutumlar takınmak gerek. İnsan kendisine vuran değneği değil onu idare eden kafayı ısırmalı.
Üçüncü seçenek, düşmanın enformasyon teknolojileri ve iletişim sistemlerindeki üstünlüğünü nötralize etmek için elimizdeki etkili silahların kullanılmasıdır. Bu, karadaki ve deniz dibindeki iletişim hatlarının kesilmesini, veri merkezlerinin çalışmasının tahrip edilmesini, düşmanın uçan istihbarat ve keşif cihazlarının ülke menşeine bakılmaksızın vurma menzilimizde imha edilmesini, düşmanın telekomünikasyonunun temelini teşkil eden meşum Starlink grubu da dahil olmak üzere uydu bağlantılarının devre dışı bırakılmasını içerebilir. Amerikalı ve Britanyalı hedef belirleyicilerden, planlamacılardan ve analistlerden yoksun kalacak Ukrayna silahlı kuvvetleri kör olacak ve sistematik muharebe harekatı düzenleme kabiliyetini kaybedecektir. Bunun için gerekli silahlar tam olarak konvansiyonel olmayabilir. Ama ABD, füzeleri ve dronları Rusya’yı vurmak için yönlendirmek üzere kendi kozmik sistemlerini zaten sunuyor ve böylelikle, uluslararası yükümlülüklerini ihlal ederek, bize karşı askeri eylemler için uzayı da fiilen kullanıyor.
Burada, kimi pervasız kafaların ve keza uzmanlarımız ve medya grupları arasındaki herkes tarafından bilinen batı nüfuzu ajanlarının boyuna çağrısını yapıp durdukları, Ukrayna topraklarındaki hedeflerin vurulması için nükleer silahların kullanılması seçeneğini mülahaza ediyor değiliz. Belki de bu provokasyonlar, düşmanın Ukrayna’ya benzer imha vasıtaları yahut bunların üretilmesi için teknolojiler sağlamasını haklı çıkarmak için yapılıyordur. Ukrayna topraklarında nükleer enerji tesisleri bulunduğunu ve bunun için de yeterince kalifiye mühendisler ve bilim insanlarının çalışmakta olduğunu unutmayalım. Belli ki Rus Dünyasının düşmanları, bu dünyanın nükleer bir iç savaşta yok olması için can atıyorlar.
NATO’nun içeriden çökertilmesi ve AB ülkelerinde aklıselim sahibi, sorumlu ve kendi devletlerinin milli menfaatlerini savunan insanların iktidara getirilmesi seçeneğini mülahaza ediyor da değiliz. Başka ülkelerin iç işlerine müdahale, uluslararası hukuk tarafından engellenir. Ancak müdahalesizlik de, birçok sosyalizm-sonrası ülkede ve bir dizi post-Sovyet cumhuriyetinde yeterince açıklıkla görüldüğü gibi, taraftarlarımıza karşı baskı ve Rus nüfununa karşı soykırıma yol açıyor. Bu yolu seçerken, AB ve NATO’da milli egemenliğe sahip hiçbir devlet olmadığını akılda tutmak gerekir. Bunların Avrupalı üyelerini, Amerikan istihbaratının ve ABD’den kontrol edilen medyanın manipüle ettiği sorumsuz bir Avrupa bürokrasisi yönetiyor. “Derin devletin” iktidar organlarını ezme stratejisine devam ettiği ABD dahil batı ülkelerinin iktidardaki elitlerinin çekirdeğini teşkil eden büyük sermaye ve mali oligarşiden ise bahsetmeye bile gerek yok.
Bu makalenin başına dönersek, küresel ekonomik ve teknolojik yapıların barışçıl yer değiştirmesi umutlarının gerçekleşmediğini kabul etmeliyiz. Bugün artık son bulmakta olan yüzyıllık sistemik sermaye birikim döngüsü boyunca dominant olmuş bir ülkenin iktidardaki eliti, tıpkı daha önce olduğu gibi, bir dünya savaşı başlattı. Bu savaş, tıpkı geçtiğimiz yüzyıl 1930’lardaki büyük depresyon veya 1970 ve 1980’lerdeki resesyon dönemlerinde olduğu gibi, yeni teknolojik yapının üretiminin ve bu temelde ekonominin modernizasyonunun hızlandırılmış gelişmesi karşısında ekonomik aktivitedeki düşüşün üstesinden gelinmesinin vasıtası olarak hizmet ediyor.
Öyle görünüyor ki batı ülkelerindeki liberal-demokratik yönetim modeli, yeni bir uzun ekonomik dalgaya binmek üzere yeni bir teknolojik yapıya geçiş için kaynakların mobilizasyonunu savaş-dışı yollarla sağlamayı başaramıyor. Bizse her halükarda bu noktadan yola çıkmalıyız ve bir yanda dünya ekonomisindeki yapısal değişikliklerin objektif yasalarının, diğer yanda ise bize karşı NATO’da birleşmiş olan batı ülkelerinin yeni bir savaşına yol açmış bulunan sübjektif sosyal ve psikoloji faktörlerin karşılıklı çatışan etkileşimini tespit etmeliyiz.
Yürütülen para-kredi siyasetinin neden olduğu teknolojik geri kalmışlığımızı da hesaba katarsak, bu savaşta zamanın bizden yana olduğunu düşünmek saflık olur. Yeni teknolojik yapıya geçmek için en uygun dönemi kaçırmış bulunuyoruz; enerji kaynakları ve diğer hammadde emtiasından elde edilen ve bir trilyon doların üzerindeki kısmı dost-olmayan ülkelerde kalan süper kârı da bunun için kullanamadık. Onlar şimdiden bu yapının yükseliş fazına girdiler ve bize karşı savaşı da yeni teknolojileri geliştirmek, bunlara olan talebi teşvik etmek için kullanıyorlar. Bize karşı savaşın her bir günü, bu savaşın başlıca kundaklayıcılarının (ABD ve NATO yönetimin gerçek siyasetini yönlendiren bilişimci teknokratlar) kudretini artırıyor. Batı ülkelerinin gücünün bize karşı savaşta tükeneceğini sanmak yanlıştır. AB’de geleneksel sektörlerin ve eski üretimlerin durumu kötüleşiyor, ancak Amerikan bilişim devleri bu savaştan kazanç sağlıyor.
Yürütülmekte olan para-kredi siyaseti çerçevesinde ülkede bulunan kaynakların zafere erişmek için seferber edilmesi mümkün değildir; bunun sonucu, dış ticari ilişkilerimizde eşitsizlik de büyüyor. Parça ve teçhizat ithalatı için gitgide daha çok ödeme yapmak gerekiyor. Reel sektörden mali sektöre sermaye çıkışı artıyor, yurtdışına sermaye ihracı da devam ediyor. Bunun sonucu olarak yatırım aktivitesi düşüyor ve teknolojik geri kalmışlık büyüyor, bilimsel-teknik potansiyelimiz değersizleşiyor. Hiçbir şekilde mazur görülemeyecek sert ve ilkel para-kredi siyaseti yüzünden iş faaliyetlerinin bloke edilmesi, savunma kabiliyetimizi de olumsuz etkiliyor.
Dost olmayan ülkelerin iktidardaki elitinde, Ukrayna’da yürütülen savaşın onları güçlendirdiği bizi ise yıprattığı görüşü hasıl oluyor. Bu da onların saldırganlığını körüklüyor. Bu saldırganlığı söndürmek için, öncelikle, yukarıda söylendiği gibi, Rusya’ya karşı savaş suçlarında ve Ukrayna’daki Rus nüfusunun soykırımında suçluları cezalandırmak şarttır. Ve ikincisi, yeni küresel ekonomik düzen kurumlarını esas alarak çağdaş bir yönetim sistemini kurmak yoluyla yeni teknolojik yapı temelinde ileri bir ekonomik kalkınma siyasetine geçmek gereklidir. Bu konuda, serinin diğer makalelerinde birçok şey söylenmişti.
Ama diğer taraftan, İran körfezindeki savaşın yol açtığı enerji krizinin halihazırdaki devasa türev balonunu ve dolara dayalı mali sistemin çöküşünü tetikleyeceği umuduyla hiçbir şeyi değiştirmeyebiliriz de. Bunun nasıl olacağını dizinin diğer bölümlerinde ele alacağız. Ama bu “devekuşu pozisyonu”, Rus Dünyasını kurtarmak için zaruri olan ve önerdiğimiz ileri ekonomik kalkınma stratejisine geçmeden mümkün olamayacak zaferi kazanmamıza izin vermeyecek.
[1] Dostoyevski, malum. İgor Danilevski, tarihçi (1953 doğumlu); Aleksandr Prohanov tarihçi ve yazar (1938 doğumlu); Nataliya Naroçnitskaya tarihçi (1948 doğumlu).
[2] Anatoliy Fomenko, 1945 doğumlu; Anatoliy Klyosov (1946 doğumlu).
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












